T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/245 Esas
KARAR NO: 2022/285
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/05/2019
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ---- tarihinde meydana gelen maddi hasarlı ve yaralamalı kaza nedeniyle müvekkilim ---- geçici iş göremezlik tazminatı, --- sürekli iş göremezlik tazminatı --- bakım masrafları,--- tedavi masrafları sonucu oluşan maddi tazminat, --- manevi tazminatın -- tarihinden itibaren işleyecek en -----davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsili ile ihtiyati talebini içerir dilekçe sini mahkememize sunduğunu, Müvekkili --- personeli olup ----- sıralarında çalıştığı şirkete ait olan----- aracı ile görevini yerine getirirken müvekkilin kullandığı araca, davalı ---- kendi sevk ve idaresindeki diğer davalı ----şirketine ait ------ dikkatsizlik ve tedbirsizliği sonucunda arkadan çarpıldığını, --------- meydana geldiğini müvekkilnin hastanede yatmak zorunda kaldığını ve tedavisinin hala devam ettiğini, Aynı zamanda müvekkilinin işbaşı yapamadığını, iş gücü kaybı oluştuğunu ve müvekkilin ekonomik geleceği sarsıldığından kazaya karışan müvekkilin zararının ---- plakalı aracın ------tarafından yapıldığından poliçe limitleri dahilinde karşılanmasını müvekkilimin uğramış olduğu zararı tazmin ile yükümlü olduğunu,----- arasında geçici iş görmezlik raporu aldığını, söz konusu iş görmezlik raporunun iyileşme gerçekleşmediğinden yenilendiğini, ------ davacı müvekkilinin de tedavisinin devam ettiğini, kaza sonrasında müvekkilinin hayati tehlike teşkil edecek tarzda ağır yaralandığını,------- olduğu için ------ maaşını alamadığını, müvekkilinin başına gelen talihsiz olay neticesinde tedavi giderleri olarak maddi zarara uğradığı gibi manevi olarak acı ve ızdırap dolu günler geçirdiğini maddi, manevi zarara uğradığını, yargılama sonucunda müvekkilimin alacağının teminat altına alınması ve------ zararlar doğmaması için hükmedilecek bir teminat mukabilinde veya teminatsız olarak davalı şirket hakkında ------ ---- plakalı aracın üçüncü şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi için ------, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesinini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı işçinin, kendi işvereni tarafından -----olmaksızın kazaya karışan iş makinesinde görevlendirildiğini, sonuç itibarı ile davacı kullanmakta olduğu makinenin kullanımı için gerekli olan bilgi ve sertifikalara haiz olmadığı halde makineyi kullandığını, bu kazaya bizzat kendisi sebebiyet verdiğini, Davacı tarafın kullandığı şeyin bir araç değil bir makine olmasından hareketle; bu makinenin çalıştığı an dışında araçlara özgülenmiş trafik yolunda tek başına seyretmesi mümkün değildir. Bu makinenin bir yerden başka bir yere nakli ancak ve ancak nakle uygun bir araca yüklenerek gerçekleştirilebilmektedir. Dava konusu kaza; davacının kullandığı iş makinesi ile araçlara özgülenmiş yolda seyir halindeyken ------ sahasında meydana gelmiştir. Kazanın hemen sonrasında bu iş sahasında sorumlu olan ------- tarafından tutulan tutanaktan da anlaşılacağı üzere kazanın oluş sebebi davacının kullanımında bulunan ---- makinesinin orada bulunmaması gerekirken ağır vasıtalara özgülenmiş yolda seyretmesidir. Kazanın meydana gelmesinde kusurlu olan tarafın bizzat davacının kendisi ve gerekli bilgi ve belgeleri haiz olmaksızın davacıya iş makinesini kullandıran dava dışı işvereni olduğu --------olduğunu, müvekkil çalışanı olan diğer davalı ----- yıllık tecrübeye sahip şoför olup kullanmakta olduğu aracın kullanılması için gerekli olan tüm yeterlilik belgelerine sahip olduğunu, ayrıca bu hususta müvekkil şirket tarafından verilmesi gereken eğitimlerin tamamının da kendisine verildiğini, yine davacının iddialarının kabulü anlamına gelmemek kaydı ile dava konusu kazaya karışan ---plakalı araç, müvekkil şirket tarafından --- numaralı --- diğer davalı ------sigortalatıldığını, Davacı tarafın tüm talepleri bu poliçeler kapsamında teminat altına alınmış olup bu taleplerin ödeme yükümlülüğü diğer davalı ------ olduğunu, yukarıda etraflıca açıklandığı üzere dava konusu kazada kusur davacı ile birlikte davacıyı gerekli eğitimleri almaksızın ve yeterlilik belgeleri olmaksızın iş makinesinde görevlendiren dava dışı işveren -----olduğunu beyan etmiştir.
Davalı ----- Vekilinin Davaya Cevap dilekçesinde özetle: Diğer davalı -----beyanları tekrar ederek, delil listelerini
beyan ettikleri görülmüştür.
Davalı ----vekili cevap dilekçesinde özetle ; ---- plakalı aracın, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen,---- olduğunu, ---- sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve diğer delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini, öncelikle davacı yanın iddia ettiği kazanın meydana geldiğini ve zarar görenin de bu kazaya karıştığını ispat etmesi gerektiğini, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, işletenin sorumluluğunu teminat altına alan müvekkil şirketin işletenin sorumluluğu bulunmaması karşısında sorumluluğu bulunmayacağının açık olduğunu, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili----- gönderilmesini talep ettiklerini,-----meblağ sigortası olmayıp zarar ------- olduğundan, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesi gerekli olduğunu, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davaya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın ----- sevk edilmesini talep ettiklerini, İşbu rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere davaya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Sürücünün tali kusurunun tespiti halinde ise------Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir." çerçevesinde davacı yanın kusuru nazara alınarak tazminatın kaldırılmasını talep ettiklerini, Davacı taraf, delil listesinde yazılı bulunan delillerin tebliğ edilmediğini, belge ve deliller tebliğ edilene kadar delillere cevap verme ve karşı delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, ---- gereğince iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği açıkça belirtilmesi gerektiği gib------gereğince talep edilen tazminat kalemlerinin hukuki sebeplerinin de açık ve net bir şekilde belirtilmesi gerektiğini, davacı taraftan hangi vakıanın hangi delille ispat edileceğini ve tazminat taleplerinin hukuki sebeplerini içerir beyan alınması gerektiğini, Ayrıca davacının zararının ---tarafından karşılanma ihtimali de mevcut olup davanın ----- da ihbar edilmesini talep ettiklerini, Davaya konu olayın haksız fiil niteliğinde olduğu, ticari iş söz konusu olmadığı. Bu nedenle davacı yanın ticari faiz taleplerinin reddinin gerektiğini, ticari faiz talebinin tamamen haksız olduğunu, davacı yan açısından ticari iş söz konusu olmadığını, ---- yapılan değişiklik gözden kaçmış olup sigortalının tacir olması hallerinde halen ticari faize hükmedilmediğini, ----- taraflardan biri için ticari iş mevcut ise ve arada sözleşme mevcut ise diğeri için de ticari olacağı belirtilmiştir. işbu maddenin ----- hareketle haksız fiillerde alacaklı için ticari iş söz konusu olmayacağını, bu nedenle ticari faiz taleplerinin reddinin gerektiğini, Davaya konu edilen kazadan dolayı açılan ceza soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbini talep ettiklerini, Davacı yanın kazaya ilişkin maluliyet iddialarının değerlendirilebilmesi için -----sevk edilerek maluliyet durumu ve maluliyetin kaza ile illiyeti hakkında rapor alınmasını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ve zararın da kaza ile illiyetinin tespiti halinde ortaya çıkan zarardan kaynaklanan tazminatın hesaplanması için dosyanın aktüer-----kayıtlı aktüerya uzmanına gönderilmesini talep ettiklerini, aktüer hesabı yapılırken kullanılan------ göre bakiye ömür, bilinen dönem, aktif ve pasif dönemin ayrı ayrı ve denetime elverişli biçimde hesaplanması gerektiğini, Manevi tazminata hükmedilirken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi, eylemin niteliği, zarar görenin ve zarar verenin kişilikleri gibi özellikler göz önünde tutulması gerektiğini, davacıların sosyal ve ekonomik durumları ile hangi ---- tabi olduklarının sayın mahkemenizce tespit edilmesi gerektiğini, Bilindiği üzere davacılar ----- ölüm/cenaze masrafı, geçici iş göremezlik ödeneği, tedavi gideri ya da peşin sermaye değeri almış ise, bu ----- göre müvekkil şirkete rücu imkanı doğmakta olduğunu, müvekkil şirketin davacıların dışında, ----- aynı kazadan dolayı aynı rücu talepleriyle karşı karşıya kalmaması için bu konudaki araştırmaların re’sen yapılması gerekmekte olduğunu, Bu çerçevede ----- tabi bir ödeme alınıp alınmadığının alınmış ise bu tutarın tazminat hesabından mahsup edilmesini talep ettiklerini, Davacı tarafından işbu dava açılmadan önce müvekkilime herhangi bir başvuru yapılmadığını, ---- tümünün müvekkil şirkete tebliği tarihinden itibaren ------ günü geçmesi ile başlayacağını, zararın sigorta tazminatı kapsamında yer alıp almadığının, kusur durumunun yani ödemeye esas alınabilecek tüm belgelerin toplanmasından önce ----- temerrüdü gerçekleşmeyeceğini, açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın usulden yetkisizlik nedeniyle reddi ile yetkili -----gönderilmesine; esasına girildiği takdirde, davaya konu talebin zamanaşımına uğraması, Sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle, Meydana geldiği iddia edilen zararın kaza ile illiyeti bulunmaması nedeniyle reddine, ------davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini; Davacı yanın müterafik kusurunun nazara alınmasına, celp edilmesi gereken delillerimizin toplanmasına, Kusur durumu ve zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle ---- tarihinde dava dışı -----düzeltme aracı ile çalıştığı esnada davalı, -----davalı şirketin maliki, davalı---sürücüsü olduğu ---- nedeniyle yaralanması neticesinde, davalılardan talep ettiği --- geçici, sürekli iş göremezlik tazminatı, ---- bakım ve tedavi masrafı olmak üzere--- maddi tazminat istemi ile tüm davalılardan talep ettiği --- manevi tazminatın tahsilinden ilişkin olduğu görüldü.
---- Davalı sigorta şirketine, ---- davacının sosyal ve mali durum araştırması ile ----, gönderilmesi için yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği, yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.
---tarihli --- raporunda özetle: ---- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle ----- hükümlerinden yararlanılarak ------bildirilmemekle ------oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,---- süresinin olay tarihinden itibaren ---- aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.
---tarihli ----- raporunda özetle ; Dosyada mevcut tıbbi belgelere göre; ---- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle ---- hakkında yönetmeliğine göre; ----süresinin olay tarihinden itibaren ------ aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa edilmiştir.
Dosyamız kusur durumunun tespiti için bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi raporunda özetle ; ------ bentlerinde açıklanan hükümler gereği yukarıda açıklanan trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın meydana gelişinde % 100 oranında kusurlu olduğu,---- -----güvenliğini tehlikeye düşürecek nitelikte bir eyleminin olmadığı anlaşılmış, ---- belirtilen kural ihlali görülmediğinden kazanın meydana gelişinde KUSURSUZ olduğu, --- önceki ----- açıklanmış olan nedenlerden dolayı, Dava konusu olayın meydana gelmesinde; davalı Sürücü ---- asli kusurlu olduğu, davacı sürücü ---- Tali Kusurlu olduğu Davalı ----- tali kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığına ilişkin raporunu mahkememize sunmuştur.
Maluliyet raporu, kusur raporu ve dosya kapsamı üzerinde inceleme yapmak üzere dosyamız ------ bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi raporunda özetle; Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin takdiri ----- tarihinde meydana gelen ----- sonucu cismanin olarak zarar gördüğü bildirilen davacı ----- tarafından davalılar aleyhine olarak açılan iş bu davada: a) Davacı ---Davacı ----Tarafından Karşılanmayan Tedavi ---------- olduğunu belirten raporunu mahkememize sunmuştur.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili ----- tarihli ıslah dilekçesinde özetle ; Kısmi dava olarak görülen huzurdaki davanın netice-i talebinin ıslah dilekçesi doğrultusunda kabul edilerek ve gerekli harçlar alınarak; ----olarak talep ettikleri geçici iş görmezlik nedeniyle oluşan maddi tazminat alacağı taleplerini --- geçici iş görmezlik maddi tazminatının --- tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek ------ birlikte,---olarak talep ettikleri sürekli iş görmezlik nedeniyle oluşan maddi tazminat alacağı taleplerini --- ıslah ederek --- sürekli iş görmezlik maddi tazminatının --- tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek reeskont faizi ile birlikte,----- olarak talep ettikleri müvekkilin tedavi masrafları sonucu yapılan ve davalılarca karşılanmayan maddi tazminat taleplerini ----, tedavi masrafları sonucu karşılanmayan maddi tazminatın --- tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek reeskont faizi ile birlikte toplam ------ tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek reeskont faizi ile birlikte sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu miktarla sınırlı olmakla birlikte davalılardan tahsilini, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalılardan tahsilini, talep etmiştir.
Toplanan deliller, dava dilekçesi, ----aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde;davacının---- çalıştığı şirkete ait olan ---- aracı ile çalıştığı sırada davalı ---- ait ve diğer davalı--- sevk ve idaresindeki davalı ---- plakalı aracın davacıya arkadan çarptığı,her ne kadar olayın trafik kazası olmadığı yönünde davalı taraflarca itirazda bulunulmuşsa da, ----- uygulanması için olayın mutlak surette ---- meydana gelmesi şart olmayıp davanın meydana geldiği ----- olması dikkate alındığında ,özel izinle girilmesinin --- olmasının ----uygulanmasına engel olmadığı,bu doğrultuda yapılan değerlendirmede ,--- ilişkin olarak aldırılan bilirkişi raporuna göre, meydana gelen kazada davacıya atfedilebilecek bir kusur olmadığı,davalı araç sürücüsü--- ise % 100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,davacının --- kalıcı işgücü kaybı tazminatı ,--- geçici işgöremezlik tazminatı ,--- bakıcı tazminatı --- tedavi gideri talep ettiği,--- manevi tazminat talebinde bulunduğu,----hazırlanan ve ------hazırlanan maluliyet raporuna göre davacının --- oranında maluliyetinin oluştuğu,iyileşme sürecinin -- aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği,---- arttırmak---- suretiyle hazırlanan ve hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, davacının -----denmişse de rakamsal bir hata olduğundan ek rapor --- tedavi gideri olmak üzere toplam --- tazminatın belirlendiği., davacının ---- tarihli talep arttırım dilekçesiyle tazminat talebini toplam ---yükselttiği anlaşılmakla ---sürekli işgöremezlik zararı --- tedavi gideri olmak üzere toplam ---- tazminat bakımından davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat davası yönünden ise, Davacının manevi tazminat talebi bakımından -------- zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.------Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ------- çerçevesinde davacı ve davalıların ekonomik durum , kusur oranı,----- ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü nazara alınmak suretiyle davacı için ----- manevi tazminat takdir edilmiştir.Ancak manevi tazminat talebinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle davalı sigorta şirketine husumet yöneltilmeyeceğinden işbu davalıya yönelik manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-1-Maddi tazminat bakımından ;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE --- geçici işgöremezlik tazminatı ,--- sürekli işgöremezlik tazminatı,--- tedavi gideri olmak üzere toplam ---- tazminatın davalı ----bakımından dava tarihinden diğer davalılar bakımından ---- olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte müştereken ve müteselsilen ----- alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam --- harçtan daha önceden ödenen toplam -- harç düşüldükten sonra eksik kalan ---- harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan ---- nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL Başvuru Harcı, 1.092,96-TL Peşin/nisbi Harcı, 700,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.837,36TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 3.100,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.138,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.238,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.187,88-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
Manevi Tazminat Bakımından
Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, ------ tazminatının kaza tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacının davalı ------ aleyhine açtığı manevi tazminat davasının REDDİNE ;
1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 683,10-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 5.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davalı-------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
5- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili, Davalı --- vekili ve Davalı ---- vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde------ Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2022