T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1563 Esas
KARAR NO: 2019/1169
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 06/08/2014
KARAR TARİHİ: 13/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, --- laboratuvar, yönetim ve ----binasının yapımında davalıdan iş aldığını, taraflar arasında bu konuda sözleşme akdedildiğini, sözleşme eklerinde ise yapılacak işlerin birim bedellerinin belirlendiğini, davalının sözleşmeyi tek nüsha yaptığını ve kendisinin aldığını, sözleşmede işe başlama, işyeri teslimi ve işin tamamlanıp bitirilmesine dair düzenlemeler yapılmış ise de, her mahaldeki çalışma için davalıdan izin ve yer teslimi talep edildiğini, yer teslimi yapılması ile de ilgili bölgede çalışmaya başlandığını, müvekkili şirketten kaynaklanmayan nedenlerle sözleşmede belirtilen tarihte işe başlamanın mümkün olmadığı gibi, işin akışında da yine müvekkilinden kaynaklanmayan nedenlerle durmalar, proje revizyonları, beklemelerin olduğunu, bu nedenle işin bitirilme tarihinin geciktiğini, gecikme sebeplerinin yazılı olarak muhataba yazılı olarak bildirildiğini ve süre uzatımı taleplerinde bulunulduğunu, bu taleplerin gözmezden gelindiğini, tüm gecikmelerin müvekkili dışında sebeplerle, davalı tarafın ve/veya asıl işverenin revizyonları, iş durdurmalarından ve de müvekkili şirket uygulamalarından önce alanda yapılması gereken işlerin bitirilememesi, eksik veya hatalı olmasından kaynaklandığını, ayrıca davalının kullanılacak malzemeye vermesi gereken onayın gecikmesi nedeniyle siparişin zamanında verilememsinden kaynaklı gecikmelerinde yaşandığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca verdiği ----- TL tutarlı teminat mektubunun, müvekkilinin alacağı olduğu halde ve gecikme cezası olarak nakde dönüştürülmesinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin banka nezdindeki ticari itibarını sarstığını, davalının, defalerca talep edilmesine rağmen kesin hesap mutabakatı yapmadığını, bu nedenle son hakedişin müvekkili şirket tarafından yapıldığını ve faturalandırıldığını, fatura bakiyesi olan 222.355,19 TL ve teminat mektubu bedelinin tahsili için -----.İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının bu takibe haksız itirazı ile takibin durduğunu, davalının kesin hesap mutabakatını yapmayacağının anlaşılması ile müvekkili tarafından son işlerin detayları dökülerek hakedişini düzenleyip 384.960,28 TL lik faturasını eki detay dosyası ile davalıya gönderildiğini, fatura ve ekinin iade edildiğini, bu güne kadar müvekkili şirketin alacakları kapsamında hiç bir ödeme yapılmadığını belirterek 606.693,75 TL iş bedeli alacağı ve nakde dönüştürülen 124.000,00 TL teminat mektubu tutarı toplamı olan 730.693,75 TL nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 30.01.2013 tarihinde 2.474.058,64 TL + KDV bedelli olarak '' alt yüklenici sözleşmesi '' imzalandığını, sözleşmenin 4.a maddesi uyarınca işin yer tesliminden itibaren başlayıp 118 takvim gününde bitirileceğinin kararlaştırıldığını, devamında her geciken gün için müvekkiline sözleşme bedelinin %0,05 oranında ceza ödeneceğinin, kesilen toplam ceza miktarının işin nihai bedelinin %10'unu geçemeyeceğinin, gecikme süresinin işin süresinin %10'unu geçmesi veya toplam gecikme cezasının sözleşme bedelinin %10'unu geçmesi halinde müvekkilinin hiç bir uyarı yapmadan sözleşmeyi feshetme ve aynı zamanda bu tarihe kadar gecikme cezası kesmeye veya ceza kesintisi yaparak çalıştırma hakkına sahip olduğunun belirlendiğini, sözleşmenin 4.b maddesinde ise süre uzatımının hangi koşullar altında ve hangi usul çerçevesinde yapılabileceğinin belirlendiği hususlarında herhangi bir ihtilafın bulunmadığını, sözleşmenin 11.maddesinde ise kesin kabul işleminin geçici kabul tarihinden bir yıl sonra yapılacağı, kesin kabul yapılabilmesi için davacının bütün vecibelerini sözleşme şartlarına uygun olarak yapmış olmasının gerektiğinin hükme bağlandığını, davacının, sözleşme yükümlülüklerini geç ifa ettiğini, müvekkilinin süresinde yer tesliminde bulunduğu, nitekim olmuş ise üçüncü kişiler nedeniyle ortaya çıkan gecikmeler kadar süre uzatımının da re'sen yapıldığını, işin devamı boyunca süre uzatımını gerektirir başkaca herhangi bir durumun yaşanmadığını, cezai şart yönünden ihtilaf çıkana kadar da bu yönde bir müracaat ve şikayetin olmadığını, işin teslim taahhüt tarihinden 278 gün sonra bitirildiğini, bu nedenle sözleşme bedelinin %10'u oranında cezai şartın muaccel hale geldiğini, davalının sözleşme yükümlülüklerini eksik ifa ettiğini, mahkemece mahallinde yapılacak keşif ile eksik/ayıplı/geç ifaların tayin ve tespinin yapılabileceğini belirterek haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürdüğü davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Sözleşme örneği, karşılıklı mailler, teminat mektupları, ihtarnameler, banka hesap dökümleri, hakedişler, faturalar,---- belgeleri, taraflar arasındaki takip dosyası celp ve ibraz edilmiş, dava konusu inşaatın bulunduğu ----Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak keşfen inceleme yapılması ve inşaat projesinin ve teknik şartnamenin uygulanıp uygulanmadığı, davacının üstlendiği edimin tam olarak kapsamı ve ne oranda yerine getirildiği, davalının ediminin kapsamı, ne oranda yerine getirildiği, ayıplı, eksik, projeye aykırı işlem olup olmadığı, dava tarihi itibariyle değeri, sözleşmeye göre tarafların edimlerinde belirtilen sürelerde gecikme olup olmadığı, tarafların temerrüde düşüp dülmedikleri, işin teslim tarihi, revize projesinin uygulanıp uygulanmadığı, sözleşmenin feshi şartlarının oluşup oluşmadığı, haksız feshin olup olmadığı hususlarında keşfen inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi istenmiştir.
Davacı taraf davalı ile imzaladığı sözleşme ile ---- labarotuvar, yönetim ve ---- binasının yapımı için bazı işleri üstlendiği, işin yapımı sırasında çıkan farklı durumlar nedeniyle davacı tarafın yaptıkları iş bedelinin kısmen ödenmediğini ve işte gecikme olmadığı halde kesin teminat mektuplarının nakde dönüştürüldüğü iddiası ile icra takibi yaptığı, itirazla bu takibin durduğu ve devamında alacak davası olarak bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Talimat yoluyla keşfen yapılan inceleme sonrası bilirkişi raporunda; sözleşmede yer teslimine ilişkin açıkça ifade edilen bir husus olmadığı, ancak sözleşmenin 7.maddesine göre, yer tesliminin projelerle birlikte yapılmış olacağı şeklinde bir yoruma gidilebileceği, ----- dosyasındaki yazışmalara göre davacı şirket tarafından 12/02/2013 tarihinde işçi çalıştırmaya başlanacağının ifade edildiği, buna göre işin resmi olarak yer tesliminin 12/02/2013 tarihinde yapılmış olabileceği, ancak fiziki olarak yer tesliminin hangi tarihte yapılacağına ilişkin somut deliller sunulmadığı, bunun için dosyadaki mail yazışmalarına bakıldığında sözleşme konusu işin fiziki olarak gerçek yer tesliminin 20/03/2013 tarihinde yapılmış kabul edilebileceği, ancak sözleşme ve --- yazışmalarına göre yer tesliminin geç yapıldığının anlaşıldığı, dosya içerisindeki 02/09/2013 tarihli eksikler listesi incelendiğinde, geçici kabulün 02/09/2013 tarihinde yapıldığı, dosyada yer alan belgelere göre kesin kabulün yapılmadığı tespit edilmiştir.İnşaat projesinin ve teknik şartnamenin uygulanıp uygulanmadığı ile revize projesinin uygulanıp uygulanmadığı konusunda yapılan incelemere göre; ihale dökümanı olan projelerin değişmiş oldukları, revizyon yapıldığı, bu nedenle sözleşme ekindeki ilk inşaat projesinin ve teknik şartnamenin talep edilen değişiklikler nedeniyle uygulanmamış olduğu, revize projelerin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının üstlendiği edime ilişkin keşif listesi, yapılacak işler ve bedellerine ilişkin düzenlenen tabloya göre davacının on kalemden oluşan edimi bulunduğu, davacının ediminin ilk sözleşmede belirlenenden daha dar hale geldiği, üstlenmiş olduğu on kalem işin bedelinin 2.474.058,64 TL. olduğu, projenin işleyişi sürecinde revizyon sonucu bu edimlerin kapsamlarının daraltıldığı, talimat keşfi sırasında sözleşme konusu işin tamamen bitirilmiş olduğu ve binaların kullanımda olduğu, davacının edimi olan işlerin de bulunduğu iş kalemlerinin tümden tamamlanmış olduğu hususunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.Her ne kadar davalı vekili, bazı işlerin davacı tarafından yapılmadığını ve kendisinin başka firmalara yüksek fiyatla yaptırdığını iddia etmiş ise de, buna ilişkin hiçbir yazılı delil sunmadığından davacının sözleşme ile üzerine aldığı yükümlülükleri tamamladığı kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki mail yazışmalarına göre; geçici kabul eksiklerinin tespitinin yapıldığı, 02/09/2013 tarihinden sonrasında da çalışmaların sürdüğü, işin sürmesine ilişkin dosya içinde sunulan son mail yazışmasının 25/12/2013 tarihli olduğu, bu tarihten sonraki yazışmaların metraj ve hakedişlerin düzenlenmesine ilişkin bulunduğu, taraflar arasında yapılan 25/12/2013 tarihli maile kadar ve bu tarihten sonra yapılan yazışmalarda işin eksik yada ayıplı yapıldığında ilişkin herhangi bir bildirimde bulunmadığı, teknik bilirkişi tespitlerine göre, davalı tarafın işin ayıplı yada eksik yapıldığı yönündeki iddilarını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.İşin tamalanmış ve kullanılıyor olması tespitleri, başkasına yaptırdığıına ilişkin bir delil olmaması, sözleşme konusu işin eksik yada yapılıp yapılmadığıına ilişkin bir tespitin olmaması, üst yüklenici tarafından davalı ------------- firmasına bir müeyyide uygulandığına ilişkin herhangi bir bir belge sunulmaması hususları nazara alındığında, davalının bu iş sebebiyle zarara uğradığı iddiaları yerinde görülmemiştir.Davacı tarafından yapılan işlerin teknik bilirkişi tarafından değerlendirilmesi sonrasında yapılan kabuller çerçevesinde davalı ---- tarafından ilk 5 adet faturanın tamamen ödendiği, 6.faturanın kısmen ödendiği, 7.faturanın tamamen ödenmemiş olduğu tespit edilirse davacı tarafından talep edilebilecek iş tutarının 6.hakedişten dolayı 222.355,19 TL.olduğu, 7.hakedişten dolayı 380.806,56 TL. olduğu, paraya çevrilen 124.000,00 TL. lik teminat mektubuyla birlikte 727.161,75 TL. olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların mali bilirkişi heyeti tarafından ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmıştır.Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre; davalıdan ödenmeyen hakedişler ve paraya çevrilen teminat mektubu toplamı 730.693,75 TL. alacaklı göründüğü anlaşılmaktadır. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre ise davacıya 141.195,81 TL. borcu olduğu görülmektedir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacının bakiye hakediş alacağı olarak 606.693,75 TL. alacağı bulunduğu, herhangi bir temerüt ihtarnamesi olmadığından davalının dava tarihinden itibaren temerrüde düştüğü, davalı tarafından 124.000,00 TL. Tutarlı teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği, bu nedenle davacıya iadesi gerektiği, bu tutara paraya çevrildiği tarih olan 31/03/2014 tarihinden itibaren faiz istenebileceği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 606.693,75 TL alacağın dava tarihinden itibaren avans faizi ile, 124.000,00 TL teminat mektubu bedelinin 31.03.2014 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınmesı gereken 49.913,69 TL karar harcına kaşılık peşin alınan 12.478,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 37.435,24 TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 12.500,00 TL bilirkişi gideri, 948,00 TL posta gideri, 12.503,65 TL harç gideri olmak üzere toplam 25.951,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan 65,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı lehine AAÜT uyarınca taktir edilen 43.177,75 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/11/2019