T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/308 Esas
KARAR NO: 2021/596
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davacı ile davalı ---- ürünlerin satışına yönelik------yürüklük tarihli bayilik sözleşmesinin 3. Maddesinin f bendinde bayilik sözleşmesine konu 3 mağazadan herhangi birinin davacı firmanın onayının alınmadan kapatılması veya devredilmesi durumunda cezai şart ödenmesi konusunda mutabakat sağlandığını, ------ adresindeki mağazayı davalının önce devretmesi sonra kapatması sonucunda davalıya cezai şartın ödenmesi için ihtar çekildiğini ancak ödeme yapılmadığını, davalı aleyhine şimdilik --- alacakları için ---- sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, toplam üç adet----- gecikmeksizin tespit edilmesini sağlamak amacıyla ----- yapılan delil tespiti istemi sonucunda müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan mağduriyetinin sabitlendiğini beyan ederek ----- sayılı dosyasında başlatılan takibe itirazın iptaline, icra takibinin takip tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal mevduat faizi ile birlikte devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı ile aralarında imza olunan bir sözleşme bulunmadığını, sözleşme örneğinin kendisine gönderilmemesi sebebiyle imzanın kendisine ait olup olmadığı tespitini yapamadığını, beyanda bulunma haklarını saklı tutarak şimdilik söz konusu imzanın tarafına ait olmadığını beyan ettiğini, davacıya karşı böyle bir borcu bulunmadığını, itirazlarının kabulü ile yetkili icra dairesi mahkemelerinin ---- İcra Dairesi ve mahkemeler olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibari ile taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
----- dosyası getirtilerek dosyamız içerisine alınmıştır. Dosyanın incelemesinden ödeme emrinin davalı borçluya ---- tarihinde tebliğ edildiği davalının ise takibe ------ ---aracılığı ile--- tarihinde itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.---- --- üzerine---arihinde itirazın iptali davası açılmıştır. İtiraz ve açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davalı taraf yetki itirazında bulunmuş ise de dosyada mübrez sözleşmenin 16. Maddesinde taraflar arasında yetki sözleşmesi imzalandığı ve tarafların tacir olduğu ve geçerli olduğu gözetilerek ----- inceleme duruşmasında yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı taraf dosyaya mübrez sözleşmenin tarafına tebliğ edilmediği için altındaki imzanın kendine ait olup olmadığı noktasında beyanda bulunma haklarını saklı tuttuğunu şimdilik imzanın kendine ait olmadığını belirtmiştir.
HMK 318 ' Taraflar dilekçeleri ile birlikte, tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirterek bildirmek; ellerinde bulunan delillerini dilekçelerine eklemek ve başka yerlerden getirilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayan bilgilere dilekçelerinde yer vermek zorundadır. '
HMK Belgelerin birlikte verilmesi
MADDE 121- (1) Dava dilekçesinde gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte harç ve vergiye tabi olmaksızın davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş örneklerinin veya sadece örneklerinin dilekçeye eklenerek, mahkemeye verilmesi ve başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayıcı açıklamanın dilekçede yer alması zorunludur.
Dava dilekçesinin tebliği
MADDE 122- (1) Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir. Şeklindedir. HMK 122 madde hükmünde dava dilekçesinin tebliğ edileceği belirtilmiştir. 121. Madde de delillerin aslı ve davalı sayısından bir suret fazlasının dava dosyasına sunulması düzenlenmiştir.
Ayrıca HMK Delillerin incelenmesi ve istinabe
MADDE 197- (1) Kanunda belirtilen hâller dışında, deliller davaya bakan mahkeme huzurunda, mümkün olduğu kadar birlikte ve aynı duruşmada incelenir. Zorunlu hâllerde, bazı delillerin incelenmesi başka bir duruşmaya bırakılabilir. Denmek suretiyle delillerin mahkeme huzurunda incelenmesini öngörmüştür. Kanuni düzenlemeler kapsamında davalının delillerin kendisine tebliğ edilmesi talebi uygun görülmemiştir.
Davalı taraf hem sözleşme altındaki imzaya karşı beyanlarını saklı tutup hem sözleşmeyi görmediği için beyanda bulunamayacağını bildirip sonrasında görmediği sözleşme altındaki imzanın şimdilik kendine ait olmadığı şeklinde beyanına karşılık olarak; inceleme aşamasında davacı tarafa sözleşme aslını sunmak için 2 hafta kesin süre verilmiş ve sözleşme aslı sunulduktan sonra davacının sözleşme aslını inceleyip imzaya itirazı olup olmadığı noktasında beyanda bulunmak üzere 2 hafta süre verilmiş, beyanda bulunmadığı takdirde imzaya itiraz etmediğinin kabul edileceği hususu ihtar edilerek ihtar yerine geçmek üzere davalıya tebliğ edilmiştir. Davacı taraf sözleşme aslını kesin süre içinde mahkememize sunmuş olup davalı taraf verilen süre içerisinde sözleşme hakkında beyanda bulunmamıştır. Davalı tarafa kesin süre verilip sonuçları hatırlatılmasına rağmen beyanda bulunmadığı için imzaya itirazı olmadığı kabul edilmiştir.
Bu kapsamda sözleşme incelenmiş;
Davalı ve Davacı taraf arasında düzenlemiş olan ----- yürürlük tarihli sözleşmede sadece davalı---- isim ve imzası bulunmaktadır. Sözleşmenin dava ile ilgili kısımları aşağıda yer almaktadır: ----
------
Madde 3(f): Bayinin kapatılması ya da 3.bir şahsa devredilmesi halinde ---önceden---- yazılı olarak haberdar edilip, onay alındıktan sonra işlemin gerçekleştirilmesi zorunluluğu vardır. Bu zorunluluğa uyulmadan bayinin kapatılması ya da--- devredilmesi halinde bayi, --- talebi üzerine derhal ve hiçbir itiraz ileri sürmeksizin -- nakden ve defaten, mağaza başına --- mağaza için toplam -- cezai şart bedeli ödeyecektir.----- işbu sözleşmeden doğan hak, yükümlülük, alacak ve sorumluluklarını, şirketleşme ve/veya ortak alımı şeklinde dahi her ne surette olursa olsun üçüncü şahıslara devir, temlik ve ciro edemez. Herhangi bir sebeple üçüncü bir şahsı bu sözleşmede ve dolayısıyla ilgili yasal hükümlerde kayıtlı sorumluluklarına, hak ve alacaklarına ortak edemez. İşbu madde hükmüne aykırılık 3-i maddesinde belirtilen rekabet yasağına aykırılık olarak kabul edilir. Madde 16: Taraflar arasında anlaşmazlık durumu vuku bulduğu takdirde ------ Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılınmıştır. Şeklinde olduğu görülmüştür.
---- numaralı dosyasına sunulan ----- tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkeme heyeti ile birlikte tespiti istenen işyerine gidildiği, ----- adresindeki ----mağazanın boş olduğu, içeride başka bir işyeri için tadilat yapıldığı,
----- işyeri olduğu ve cep telefonu kılıfları ve aksesuarları satıldığı,-------mağazanın ------ adıyla cep telefonu kılıfları ve aksesuarları satıldığı, --- kaydının olmadığı, Tüm adreslerde ---faaliyet göstermediği, ---- ürünlerin satılmadığı hususlarının tespit edilmiş olduğu görülmüştür.
Cezai şart borçlunun alacaklıya karşı mevcut bir borcu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi halinde ödemeyi vaat ettiği, ekonomik değeri haiz hukuki muamele ile belirlenmiş bir edimdir.
Cezai şartın talep edilebilmesi için bir asıl alacağın bulunması, bu alacağın bağlı olduğu sağlar arası sözleşmede asıl alacaktan bağımsız bir ceza koşulunun düzenlenmesi ve son olarak da ceza koşulunun muaccel hale gelmesi gerekir.
Kararlaştırılan edimin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle, sözleşmelere konulan cezai şartın muacceliyet için, sözleşme ile üstlenilen edim borcunun hiç ifa edilmemesi veya noksan ifası edilmesi gerekmekte olup; alacaklı akdi feshederek cezai şartın kendisine ödenmesini talep edebilir.
Davalı borçlunun sözleşme süresince belirlenen mevkilerde mağazalarını hizmete açık tutup, dükkanlarını davacının muvafakati olmadan devir veya kapatmaması gerektiği, Belirlenen bu şekle riayet edilmeden bayi tarafından mağazaların devredilmesi veya kapatılması halinde, sözleşmeye toplam üç mağaza için--- cezai şart konulduğu, ----- sayılı dosyası ile, dava konusu üç mağazanın davalı tarafından işletilmediği tespit edildiğinden takip tarihi itibarıyla asıl alacak olarak ---- cezai şarttan sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı tarafın ihtarnamesinde tebliğ şerhi olmadığından davalının takip tarihi itibari ile temerrüte düşürüldüğü kabul edilerek faizin başlangıcı takip tarihi olarak belirlenmiş olup taraflar tacir olduklarından avans faizi işletilmesi uygun görülmüş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; davalının ---- icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin ---- üzerinden devamına,
Alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20 'si oranındaki --- icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
3-Alınması gereken 20.493,00-TL karar harcına karşılık peşin alınan 3.622,68-TL'nin mahsubu ile bakiye 16.870,32-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından sarfolunan 1.000-TL bilirkişi, 68,00-TL tebligat-müzekkere gideri ve 3.622,68-TL harç gideri toplamı 4.690,68-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 29.450-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları---- başvuru nolu arabuluculuk görüşmeleri neticesinde taktir olunan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansın yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2021