T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/713 Esas
KARAR NO: 2020/465
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/11/2015
KARAR TARİHİ: 09/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekilinin ---------- harç tarihli dava dilekçesi özetle; müvekkilinin ----------tarihine kadar davalı işyerinde finansman danışmanı olarak çalıştığını, ------------ ayından sonra ise sabit görevine devam ettiğini ve bu göreve ilaveten ise prim usulü ile kuracağı ekip ile birlikte -----------çalışmaları yapmak ve kentsel dönüşüm mahiyetindeki gayrimenkul sahipleri ile görüşmeler yapmak, inşaatların malzeme ve taşeron tedariki ve tekliflerinin alınarak ihalelerin karar bağlanması sağlamak görevlerinin bulunduğunu, yaptığı iş başına prim ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmeler gereğince müvekkiline ödenmeyen ------------------ --------ve satış primi hakkının fazlaya dair hakları sakıl kalma kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkil şirket ile davacı arasında herhangi bir satış primi sözleşmesi bulunmadığını, dava konusu primin dayandırıldığı projeler inşaat aşamasında olduğunu, bazı projeler ile ilgili henüz kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin dahi tamamlanmadığını, bu itibarla henüz inşaatı tamamlanmamış ve satışı dahi yapılmamış projelerin kar zarar hesabının ve dolayısıyla herhangi bir prim hesabının yapılmasının hem muhasebe hem de hukuki açından imkansız olduğunu, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere kendi isteği ile şirketteki görevinden istifa ettiğini ve şirketten herhangi bir alacağı kalmadığının davacının işten çıkış tarihinin ----- olduğunu, prim hakedişini dayandırdığı ve sözleşme olduğu iddia edilen belgenin tarihi ise ----------- olduğunu ve davacının işten ayrılmasına rağmen prim alacağı talebinin imkansız olduğunu, ek beyan dilekçesinde ise dava konusu uyuşmazlık ile ilgili mahkemenin görevsiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile alacak davasına ilişkindir.
--------- İş mahkemesi tarafından görevsizlik ile gönderilen ----- sayılı dosyası mahkememize tevdii edilmiş olmakla, mahkememizin------------- esasına kaydının yapıldığı görüldü.
Mahkememiz dosyasının ilk yargılaması --------------- sayılı dosyası üzerinden yapılmış olup görevsizlik kararı verilerek mahkememizin işbu esasına kaydedilmiştir.
Mahkememiz dosyasında ------------ müzekkere yazılarak taşınmazların yeniden yapılma ve apartman dairelerinin satış tarihleri ile satış bedelleri dahil tüm kayıtları celp edildiği görüldü.
Davacı tanığı ---------. beyanında Tanık Beyanında: Ben mimar olarak çalışıyorum, davalı ------ şirketinin ------------- ofisinde, davacı yönetici olarak çalıştı, ben tasarım ve dizayn geliştirme işi yapıyordum,----------------- ve resmi işleri takibini yapıyordu, işin yapısı doğası gereği iş geliştirme, kentsel dönüşüm, kat karşılığı bina inceleme işleri, aldığımız bina karşılığında bir prim alıyorduk, davalı şirketin sahibi ve yöneticisi olan --------- ile aramızda şifai bir anlaşma vardı, buna göre kentsel dönüşüm kapsamında yeni yapılacak inşaatlar ile ilgili şayet yeni iş alırsak ve sözleşme yapılırsa, almış olduğumuz arsanın metrekare çarpı rayiç bedelin tutarı bulunan bedelin %2,5 tutarının -------- verileceği şeklinde bir anlaşma vardı, ---- tane noter sözleşmesi tamamlanan iş yaptık, bu zamana kadar küçük miktarlarda üçümüzünde hesaplarına az miktarda ücret yatırıldı, benim hesabıma yaklaşık ------para yatırmışlardır,---------yaklaşık bu miktarlarda ücret yatırılmış olabilir, ancak normalde aramızdaki anlaşmaya göre yaklaşık olarak bana takriben --------------- davacı -----------civarında şirket tarafından ücret ödemesi yapılmış olması gerekiyor , --------- bizim yöneticimiz olduğu için bizden daha çok alıyordu. Davacı bizim müdürümüz olduğumuz için aldığımız primi kendi takdiri ile bize dağıtıyordu, ------------ ile yaptığı anlaşma gereği elde edeceği primi ----- bana %30'ar kendisine'de %40 olmak üzere bölüştüreceği şeklinde insiyatif kullandı, zaten bizim kendi içi ilişkilerimizde de bu oranlara ilişkin bir diyeceğim yoktur, biz toplu olarak ----tane sözleşme yaptık, daha doğrusu şirketin --- sözleşme yapmasını sağladık, bunlardan örneğin ---------- tane malik vardı, yıkılıp yerine yenisi yapıldığından ---- daire çıktı, -----maliklere verildi, ---- tanesi ----- oldu, ------------ yıkılıp yeninden yapılmasının ---- mevcut malikine yeni daireleri verdikten sonra--------- dairede ------- inşaata kaldı, ---- apartmanı yıkılıp yapıldıktan sonra mevcut --- malikine daireleri verildikten sonra --- daire --- kaldı, -- -----yıkılıp yenisi yapıldıktan sonra mevcut ----malikine daireler verildikten sonra kalan ---- daire ---------- inşaata kaldı, --------- yıkılıp yenisi yapıldıktan sonra -------tanesi malikine daireleri verildikten sonra -------- şirketine ------ daire kalıyordu, yalnız bu son bahsettiğim apartmanında sözleşme yapılmasına rağmen hem arsa sahiplerince hem şirket yetkilerince sözleşmenin karşılıklı olarak fesh edildiğini haricen duydum, bize şifai olarak noter sözleşmesi yapıldıktan sonra prim ödemelerimizin ödenceğini bildirildi, ancak bu şekilde bir ödeme yapılmadı. Bu --------- nedeniyle alacağımıza ilişkin --------- ayrıca --------dışında satış muhasebe, finans işlemleri nedeniyle de şirketten alacağı olabilir. Davalı vekilinin sorusunu anladım, ben %2,5'luk prim vaadini vereceğini ------ duydum, sonrasında ---- ben söz verdim ama vermiycem de dedi,---- ayrıca vaddettiği miktarların yarısını ödeyebileceğini, bunun da ancak şirket kalmamız koşuluyla taksitler halinde ödeyeceğini söyledi, ancak biz kabul etmedik, ben önce aylık ---- ücretle çalışıyordum firma ücretim fazla gelince beni part time ve sigortasiz olarak çalıştırmaya başladı, buda firmaya fazla gelince beni prim karşılığında çalıştırmak istedi, bende kabul etmediği için işten ayrıldım, davacı ---- bendin 1 ay 1,5 ay sonra benzer sebeplerden ötürü ücretinin ve insiyatiflerinin alınması, makam aracının alınması nedenleriyle işten ayrıldı dedi.
Davacı tanığı ------- beyanında: Ben inşaat sektöründe çalışıyorum, ben --yıl boyunca --------- firmasında çalıştım, işten ---- yılının -------- ayında işten ayrıldım, ---bey bizim şirketteki müdürümüz dü birlikte ---- çalışması yapıyorduk, ağırlıkla ------- kentsel dönüşüm kapsamında çürük binaların yıkılarak yenisinin yapılması işinden arsa sahipleri ile görüşme projelendirme ve sözleşmelerin yapılması işlemlerinden çalışıyordum, biz yeni yaptığımız sözleşmeler kapsamında ------ rayicinin belli bir oranı tutarında --------primi alacaktır, primi alacağımızı ---------- söyledi ----- -------- inşaattın yönetim kurulu başkanıdır, gerek------ gerekse bize yaptığımız sözleşmelerin karşılığında ------ primi alacağımızı söyledi, yazılı bir anlaşma yapmadık, zaten benim iş sözleşmem de yoktur, ancak onunla ilgili de herhangi bir sorun yaşamadım, ---------- ile birlikte toplamda ---sözleşme yaptık, yapılan ---apartman ile ilgili tanık ---- beyanları bana okundu aynen tekrar ederim, ---- apartmanı ile ilgili olan sözleşme de başka bir mütahit firmaya belli bir bedel karşılığında devredilmek suretiyle fesh edildi, bana bu zamana kadar ---primlerinin aylık ----- lira civarında -------primi adı altında bir miktar aldım toplamda ne kadar aldığımı bilmiyorum, elimde bir sözleşme olmadığı için ------ neyi takdir ederse onu alıyorduk, --- toplamda --- ödendiğini sanıyorum, ----- arasında bir tutar ödenmesi gerektiği duydum, Davacı vekilinin sorusunu anladım, -------devri sırasında ------------- gibi bir bedeli aldığını duydum. Davalı vekilinin sorusunu anladım, görevimiz -------- ile ilgili işte, yerin belirlenmesi ile başlar maliklerle görüşülmesi ve noter anlaşmalarının yapılması ile sona erer dedi.
Mahkememiz yargılama aşamasında bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bilirkişiler raporunda özetle, davalının kabulünde olan -------- projeye ait toplam -------arsa yüzölçümünün belediye rayiç değerleri ile çarpılması halinde bulunan ------- arsa rayiç bedeli matrahının, aynı sözleşmede öngörülen %2,5 prim oranına göre toplam ---------- denk geldiği ve davacının bu primdeki %40 payının ------------ tekabül ettiği, önceden ödenen -- bu tutardan tenzili ile davacının davalıdan ----------- alacağının bulunduğunu, hesaplama yapılırken davacının delil olarak sunduğu sözleşmedeki ------------ projeve ilave olarak davacının şirketi temsilen ver aldığı --------- ada/parseldeki ------- için de -------hakettiğinin değerlendirildiğini sözleşmede yer almadığından kapsam dışı olduğu ve bu projeden -----primi talep edemeyeceği yönünde hüküm tesis etmek ister ise davacının ar-ge prim alacağının -- için tahakkuk eden ------------- önceden yapılan ----- ödemenin tenzili ile ----------- hesaplandığını, Sözleşmede satış priminin vergi öncesi kâr üzerinden toplam %10'unun dağıtılması şeklinde kararlaştırıldığı, incelenen davalı şirket kayıtlarında davacının ayrıldığı --- tarihine kadar davacının satışını yaptığı ----- bağımsız bölüme göre kâr zararın hesaplanmasının mümkün olmadığından şirketin tüm satışları ve malivet rakamlarının dikkate alınarak ----- yılında vergi öncesi kâr rakamının bulunmadığı, şirketin ---------- zarar bevan ettiği, dolayısıyla davacının satış primine hak kazanmadığını mütalaa etmişlerdir.
Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları sonrasında bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup bilirkişiler ek raporunda özetle, Satış Priminin hesabında KÖK raporda maddi hata yapıldığı, imzalı projede ------ projenin gerçekleşme oranının ----- olduğu, buna göre de ---------priminin ----- hesaplandığı,
Davalı tarafından itiraza uğrayan ----- hesabında ise değiştirecek bir hususun olmadığı, zira . -------- sonradan iptal edilmiş olsa da davacı için başarı priminin ----- tahakkuk şartı olan Kat Karşılığı Sözleşmenin imzalandığının anlaşıldığı, buna göre davacı alacağının toplamda ----- hesaplandığı ------------ mütalaa etmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, dosyada mübrez sözleşmeler, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, tanık beyanları, aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede, davacı ile davalı şirket arasında ------------- başlıklı sözleşme imzalandığı, davalı tarafından --------- yapılan inşaatlar ve ödenecek prim esasları başlıklı sözleşmede --------isimli apartmanların, toplam inşaat alanı, proje maliyeti, beklenen proje karı, arsa alanları ve rayiç değerlerinin tablolar halinde listelendiği, dağıtılacak prim toplamını, vergi öncesi karın %10'nu oluşturulacak şekilde not düşürüldüğü, davacı ve davalı şirket yetkilisi olarak -------- isminin yazılı olduğu, vergi öncesi kar ile ilgili olarak davacının ----- payının olduğu, ----------- olduğunun kararlaştırıldığı, davacıya --------- geliştirilen projelerin toplam satış cirosu üzerinden %1 oranında prim ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ------- kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin %100'ü imzalanan projelere istinaden ödeneceğinin belirtildiği, sözleşmede davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, bu yönüyle sözleşmenin geçerli olduğu, taraflar arasında sözleşmeyi destekleyecek nitelikte yazışmaların dosyaya sunulduğu, davacının dava dilekçesi ile hem --------- alacağı hemde sözleşme kapsamında satışı yapılan taşınmazların satış cirosu üzerinde prim alacağını talep ettiği, bu kapsamda --------dosyamıza celp edilen --- kayıtlarında ------------- apartmanlarında arsa metre karelerine göre sözleşme kapsamında hesaplanan -------- denetime ve hüküm kurmaya elverişli İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ve Hukukçu Bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen ------- tarihli raporda hesaplandığı, her bir kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ayrı ayrı incelendiği ve bu bedelin --------- olduğu, davalının sadece ------------ apartmanlarına ilişkin sözleşmeleri kabul ettiği ------------apartmanına ilişkin sözleşmeyi kabul etmediği, ancak davacı tarafın sunduğu deliller arasında ------------------- yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi ve arsa payı inşaat sözleşmesinde, diğer sözleşmelerde olduğu gibi davacının davalı şirketi temsilen imzasının bulunmakta olduğu, ------- şartı olan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin ---- ile ilgili olarak --- tarihlerinde ------------------- gerçekleştiği, dolayısıyla davacının diğer sözleşmelerde olduğu gibi projelerin gerçekleşmesinde, şirket adına hareket ettiğini, imzalı diğer dört projedeki katkıları bu apartman açısından da sağladığı --- hak ettiği kanaatine varıldığı, toplamda davacının ----- apartmanı ile birlikte söz konusu apartmanlarla ilgili olarak toplam -------- primine hak kazandığı, sözleşmede satış priminin vergi öncesi kar üzerinden toplam %10'nun dağıtılması kararlaştırılmış ise de, davalı şirketin incelenen kayıtlarında davacının ayrıldığı ------- tarihine kadar satışını yaptığı ----adet bağımsız bölüme göre kar zararın hesaplanmasının mevcut şartlarda mümkün olmadığı, şirketin tüm satışları ve maliyet rakamlarının dikkate alınması ile yapılan değerlendirmede ---------yılında vergi öncesi karının bulunmadığı, şirketin ------------- zarar beyan ettiği, kar etme şartı sağlanmadığından dolayısıyla davacının satış primine hak kazanamadığı kanaatine varıldığı, davalı taraf her ne kadar ------ projesinin feshedildiğini beyan etmiş ise de, başarı primine----------şartının kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanması ile hak kazanıldığı bu sebeple sözleşmenin sonradan iptal edilmesinin, davacının hak ettiği ---- primine olumsuz bir etkisinin olmadığı, davalının davacı asilin işten çıkış tarihi ---------- olduğunu iddia ettiği ancak dava konusu sözleşmede dahil olmak üzere prime esas alınan kat karşılığı inşaat sözleşmelerin bir kısmının bu tarihten sonra imzalandığı, bu sebeple davalının bu yöndeki beyanlarına itibar edilmediği kanaati ile davacının davasının kısmen kabulüne davacının ----------alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ;Fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE;
Davacının ---------- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ;Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE ;
1-Alınması gerekli 11.783,26 TL harcın davacı tarafça yatırılan 2.962,90 TL peşin harç ve 2.171,20 TL ıslah harcından mahsubu ile 6.649,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 20.337,21 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Red edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 16.123,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 2.962,90 TL peşin harç , 2.171,20 TL ıslah harcı gideri , 312,05 TL posta-tebligat masrafı , 7.950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 13.396,15 TL nin davanın kabul red oranı gözönünde tutularak 7.686,38 TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ------------Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2020