T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/769 Esas
KARAR NO: 2018/152
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/04/2014
KARAR TARİHİ: 14/02/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2018
İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin....Esas - ... Karar sayılı Yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş olmakla Mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 10/04/2014 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davalı arasında akdedilen .... tarihli Mutabakat Zaptı ve ekleri ile .... tarihli davalı taahhütnamesi uyarınca ....-...'de her biri 25 katlı 6 blokta yaklaşık 608 daire inşa edilmesine yönelik Gayrimenkul Geliştirme Projesi ile ilgili olarak müvekkillerin yatırımcı olarak bugüne kadar davalının şahsi taahhütnamesinde ifade ve kabul edildiği üzere toplam 16.000.000.-ABD parayı nakden taraflarca mutabık kalınan hesaplara yatırmış ve ödemeleri tamamlamış bulunduğunu, projenin gerçekleştirilmesi için davalı payına düşen 16.000.000.-USD para taahhütnamede belirlenen hesaba ödenmediği gibi kredi sağlama yükümlülüğü ile aylık raporlama ve benzeri edimlerin yerine getirilmemiş bulunduğunu, müvekkillerine davalı tarafça ödenmesi taahhütname ile garanti altına alınan tutar için İst.22. İcra Müd.nün ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını , davalı ise 28.3.2014 tarihli itiraz dilekçesi ile icra takibine itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğunu, icra takibinin durması üzerine hukuki dayanaktan yoksun itirazların iptalini ve takibin devamına, davalının kötü niyetli ve haksız itirazından dolayı davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde ve özetle;.... Projesi Taahhütnamesi başlıklı sözleşmenin hukuki geçerliliği ve bağlayıcılığının bulunmadığını, Davaya dayanak 24.07.2012 tarihli.... Projesi Taahhütnamesine konu inşaatın, dava dışı ..... İnşaat ve San. A.Ş. tarafından yapıldığı, müvekkilinin dava dışı şirketin münferiden temsil ve ilzama yetkili kişisi olduğunu, Proje Taahhütnamesinde, 6098 sayılı TBK 128. maddesi muvacehesinde garanti sözleşmesi koşullarının mevcut bulunmadığı; dava dışı şirketin, Mutabakat Zaptı ile ... tarihli Taahhütnamenin tarafı olmadığını, Davacıların müekkili gibi dava dışı şirketin hissedarı olup, şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili olduklarını, Dava dışı şirketin, anaokulu, ilkokul ve sağlık ocağı dahil her biri 25 kattan ve 6 bloktan oluşan yaklaşık 608 daireden oluşan inşaat projesini yasal mevzuat, zorunluluk ve gerekliliklerden ötürü .... Irak Şb. kanalıyla yürüttüğünü, Müvekkilinin, dava dışı ..... Firmasını münferiden temsil ve ilzama yetkili kişileri olan davacılar ... ile ... 'ye garanti vermesinin hukuken mümkün olmadığını, Proje Taahhütnamesinin içeriği incelendiğinde, sözleşmenin ifa kabiliyetinin bulunmadığının görüleceği; zira dava dışı şirket tüzel kişiliğinin Irak Şb. üzerinden gerçekleştirilen Proje ile ilgili davacıların ve/veya davalının şahsen tasarruf hakkı ve yetkisinin bulunmadığı; yani hasılat paylaşım hak ve yetkilerinin bulunmadığını, Mutabakat Zaptı ile.... Proje Taahhütnamesi uyarınca kar payı ve sermaye dağıtımının düzenlenmesinin hukuken mümkün olmadığı; bu nedenle de sözleşmenin hukuki bir geçerliliğinin bulunmadığını, Taahhütname hükümleri dikkatlice incelendiğinde, tarafların edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeleri için kesin bir vade veya tarih belirlenmediğini, müvekkili edim ve yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmiş olup, inşaatın tamamlanması için hali hazırda da yükümlülüklerini yerine getirmeye devam ettiğini, Proje Taahhütnamesinde kesin bir tarihin, kesin bir vadenin kararlaştırılmamış olması nedeniyle müvekkili yönünden bir temerrüdün söz konusu olmadığı;...... Projesinin 3(1) maddesinde anılan 48 saatlik ve/veya 30 günlük sürelerin başlangıç tarihi/süresinin bulunmadığını, belirsiz olduğunu, Davacıların, dava dışı şirketin hissedarı olmaları nedeniyle Proje fınansallarının düzenli bir şekilde kendilerine gönderildiği; bu raporlamaların içeriği veya herhangi bir eksikliği nedeniyle davacıların bir kez olsun herhangi bir itirazları olmadığı gibi iş bu bilgilendirmeler ile ilgili olarak teşekkür mailleri ile cevap verildiğini, Davacılar tarafından da çok iyi bilindiği üzere Irak'ta yapılan tüm inşaatlarda arsa tapusunun alınmamış olması genel bir durum olup, en büyük problemlerden olduğunu, davacıların bunu bilerek hissedar oldukları ve taahhütnameyi imzaladıklarını, Hissedarlarca alınan müşterek karar gereğince arsa tapusunun alabilmek için Irakta ..... Company isimli bir firma kurulduğunu, tapu işlemlerinin bu firma üzerinden yürütüldüğünü, müvekkili ve diğer ilgili kişilerin büyük çabası ve çalışmaları neticesinde bütün engellerin aşıldığı ve inşaat arsasının tapusunun alındığını, kaldı ki .... Company adına geçici olarak tahsis olunan tapunun, daire satın alan üçüncü kişilere payları oranında tek tek devredilmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, Müvekkilinin 25.09.2013 günü Erbil üzerinden Türkiye ye dönmek üzere yola çıktığını,..... çıkışındaki asayiş kontrol noktasında asayiş polisleri tarafından durdurulup rehin tutulduğu, eve hapsedildiğini, zorla ve zorbalıkla kendisine devir sözleşmesini imzalaması yönünde baskı yapıldığını ve ölümle tehdit edildiğini, Ölüm tehlikesi ile burun buruna gelen müvekkilinin yaşam riski nedeniyle Arapça kaleme alınan ve ne olduğunu bilmediği bir takım evrakı imzalamak zorunda kaldığı; sonrasında Irak'tan sınır dışı edilen müvekkilinin yaşadığı bu olay nedeniyle tüm özel eşyalarını ve şirkete ait tüm kayıt ve evrakı Türkiye'ye getiremediğini, yaşadığı ölüm riski ve hukuksuzluğu Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına ve ilgili makamlara bildirdiği ve Irak'ta gasp edilen yatırımının kurtarılması için tüm işlemlerin yapılmasını talep ettiğini, Müvekkilinin yaşadığı mücbir sebep niteliğindeki olay ve ölüm tehlikesi ile Irak'taki yerel ve organize güçler tarafından inşaatın gasp edilmesi hususlarının ......'la iki defa paylaşıldığı; davacıların bu olumsuzluklardan haberdar olur olmaz, geçmiş olsun dileklerinde bulunacaklarına, ihtarname keşide ettikleri ve Mahkeme huzukunda kötü niyetle dava ikame etme yolunu seçtiklerini beyanla yasal şartları bulunmayan, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davacıların haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle dava değerinin %40 oranında kötü niyet tazminatının davacılardan alınıp, davalıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul 22. İcra Müdürlüğünün ....4 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde 24/07/2012 tarihli taahhütname ve buna ilişkin belgeler dayanak yapılarak davacılar tarafından davalı aleyhine 16.000.000,00 USD alacak için takip başlatıldığı, süresinde itiraz üzerine, icra dosyasının yetkisizlikle İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğünden İstanbul 22. İcra Müdürlüğüne gönderildiği, takibin durduğu ve bu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların sunmuş oldukları belgeler, kayıtlar celp ve ibraz edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve ayrıca yapımı kararlaştırılan inşaat işi ile ilgili teknik bilirkişi atanmıştır.
Davacı taraf alacağını tarafların ortağı bulundukları dava dışı şirket adına gönderilen ve davalı tarafından tahsil edilen havale, taraflar arasındaki 11/06/2010 tarihli mutabakat anlaşması ve 24/07/2012 tarihli taahhütnameye dayandırmaktadır,
Taraflar arasında düzenlenen 11/06/2010 tarihli mutabakat anlaşmasında; davaya konu olan gayrimenkul işi ve sözleşmeli sondaj hizmetleri işini ....'ın Kuzey Irak şubesi tarafından yürütüleceği, .... şirketinin ihraç edilmiş tedavüldeki hisse senetlerinin tamamının %50'sini ..... veya tevkil edeceği kişiye devir ve temlik edileceği, davacı ... şirketinin projenin inşaası için Sinanlı/....'ın finansmanına katkıda bulunacağı, projenin sermaye ve maliyetinin %50'sini finanse edeceği, projeye göre 11 farklı binada 660 daire ve dükkan ile ofis alanında 140 lüks daireden oluşan çok katlı bir binanın inşa edileceği, projenin tahmini sermaye maliyetinin 25.000.000,00 USD olduğu, arsa maliyeti için tarafların her birinin yapacağı 5.000.000,00 USD'yi ödemeyi takiben taraflarça muhtelif zamanlarda program dahilinde ek sermaye olarak projeye eşit miktarda katkıda bulunacakları, .... şirketinin Türkiye'de bulunan sondaj kulesi dahil bazı sözleşmeli sondaj hizmetleri donanımına sahip olduğu, sondaj hizmetleri işinin başlangıç maliyetini finanse etmeyi taahhüt eden ..... şirketinin önceden mutabık kalınan makul bir fiyat üzerinden ....'a kiralayacağı, davalı ...'nın...de açık bir depoya sahip olduğu ve burada davacı ...'in sahip olduğu sondaj hizmetleri donanımının depolanması için geçici olarak yer temin edeceği, .....'in sözleşmeli sondaj hizmetleri işini bağımsız olarak yöneteceği, davalı ...'nın ....'a aylık esasta olmak üzere çalışmalarla ilgili hesap vereceği düzenlenmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 24/07/2012 tarihli ".... Projesi Taahhütnamesi" başlıklı belgenin davalı ... tarafından davacılara hitaben düzenlendiği, bu taahhütnamede belirtilen hususların davalı proje müdürü tarafından gayri kabilirücu olarak beyan, taahhüt ve garanti edildiği, dava dışı .... inşaat pay sahipleri olarak davacıların her biri 25 katlı 6 blokta bulunan gayrimenkul garı geliştirme projesine nakit olarak 13.000.000,00 Amerikan Doları yatırım yaptıkları, yatırımcılar ve davacı proje müdürünün eşit olarak yatırım yapmak konusunda mutabık oldukları, taraflar arasında imzalanan 11/06/2010 tarihli mutabakat zaptı kapsamında davalı tarafından kuruluş sermayesinin ortaklara eşit olarak geri ödeneceği, sermayeyi aşan karın ise proje müdürüne %55 oranında ve yatırımcı davacılara %45 oranında dağıtılacağı, inşaatın tamamlanması ve projenin kapanışı için 14.000.000,00 Amerikan Doları ek bir fon gerektiğini ön gördüğü, projenin kalan finansman ihtiyacının karşılanması amacıyla Irak Ticaret Bankasından veya yatırımcılar tarafından onaylanacak benzer bir finansal kurumdan minimum 20.000.000,00 Amerikan Doları ve maksimum 40.000.000,00 Amerikan Doları olmak üzere ...'nın proje finansmanı sağlayacağı, bu taahhütname kapsamında yer alan yükümlülüklerden herhangi birisini vade tarihlerinden itibaren (iyileştirme süresi) 48 saat içerisinde uymadığı takdirde, yatırımcıların ilk fonundan ve yatırımcıların ek fonunun ve dağıtılmamış karın tazmin edilmesinden davacı yatırımcılara karşı sorumlu olacağını şahsen taahhüt ettiği, davacı yatırımcıların söz konusu bu tazminatı, iyileştirme süresinin sona ermesinden itibaren 30 gün içerisinde şahsi mal varlığından tahsil etmek amacıyla davacıların takip yapma hakkına sahip olduklarını kabul, beyan ve taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Davalının bu taahhütnameye ve mutabakatnameye herhangi bir itirazı yoktur.
Davacılar tarafından ... Noterliğinin .... tarihli ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile; taraflar arasındaki mutabakatname ve davalının şahsi taahhütnamesi uyarınca proje kapsamında toplam 16.000.000,00 USD'nin nakden davalının bildirdiği hesaplara yatırıldığı, ödemelerin tamamlandığı, ancak davalının kendi payına düşen 16.000.000,00 USD parayı ödemediği ve taahhütnamede belirlenen hesaba da ödenmediği gibi kredi sağlama yükümlülüğünün de yerine getirilmediği, şahsi taahhüdü ile üstlendiği aylık raporlama vebenzeri edimleri yerine getirmediği, sözleşmeye uygun davranmadığı, kendilerinin izni olmaksızın projenin gerçekleştirileceği arsanın tapusunun davalının yeğeni ..... adına Irak'ta kurulan .... isimli farklı ve sonradan kurulan bir şirket adına çıkarıldığını ve projenin hali hazırda ortağı bulunan şirket yerine Irak'ta kurulan şirket eliyle yürütülerek daha sonra Irak'taki şirketin tüm hisselerinin de Irak vatandaşı ... isimli 3. Bir kişiye devredildiğini öğrendiklerini, davalının sözleşmeye göre ve taahhütnameye göre üstlendiği edimleri yerine getirmesi ve yukarıda belirtilen aykırılıkları gidermesi için ihtarın tebliğinden itibaren kendisine 48 saat süre verildiği hususlarının bulunduğu ve bu ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafın vekilinin cevabi ihtarnamesini ... Noterliğinin .... tarih ve ....yevmiye sayılı ihtarnamesi ile gönderdiği, bu ihtarname ile; taraflar arasında mutabakat zaptı kapsamında inşaat faaliyetlerinin devam ettirildiğini ancak Irak'ta daire satışlarının hedeflenen satış miktarlarına ulaşamamış olması ve daire satışlarından sağlanacak fon bedelinin istenen düzeyde olmaması nedeniyle inşaatın tamamlanma hızının aksamaması için gerekli fon karşılama zorunluluğu hasıl olduğundan müvekkilinin davacılara 24/07/2012 tarihli taahhütnameyi verdiğini, müvekkilinin muhattapların bilgisi dahilinde .... adına Irak Ticaret Bankasına kredi başvurusunda bulunduğunu, tüm gayretlere rağmen olumlu yanıt alamadığını, konut satışlarının istenilen düzeye ulaşamadığı halde inşaatın aksamadan devam ettirildiğini, müvekkilinin tarafların ortağı olduğu .... A.Ş. Hissedarı olarak Irak inşaat projesinden doğan tüm edim ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, muhattapların hissedar olmalarından sonra düzenli olarak görülebilen proje finansalları ile ilgili herhangi bir itirazın olmadığını, muhattapların inşaatın tapusuz olduğunu bilerek hissedar olduklarını, hissedarlar tarafından alınan müşterek karar gereğince arsa tapusu alabilmek için Irak'ta .... Company isimli bir firma kurulduğunu, tapu işlemlerinin bu firma üzerinden yürütüldüğünü, geçici olarak tesis olunan tapunun daire ve konut satın alan 3. Kişilere payları oranında tek tek devredilmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, müvekkilinin 25/09/2013 tairhinde Erbil üzerinden Türkiye'ye dönmek üzere yola çıktığında.... çıkışındaki asayiş kontrol noktasında polisler tarafından durdurulup rehin tutulduğunu, eve hapsedildiğini, zorla ve zorbalıkla kendisine devir sözleşmesi imzalaması konusunda baskı yapıldığını ve ölümle tehdit edildiğini, müvekkilinin kurtulmak için çabalarının sonuçsuz kaldığını ve Arapça metinler imzalattırıldıktan sonra takip ve ölümle tehdit altında Irak'tan çıkarıldığını, müvekkilinin yaşadığı mücbir sebep niteliğindeki tehdit, rehin, gasp ve ölüm tehlikesinden davacı tarafın haberdar olduğu halde iyi dileklerde bulunmadığını ve müvekkilinin yalnız bırakıldığını, mücbir sebebin görmezden gelinemeyeceğini bu nedenle ihtarname ile talep ve ihtar edilen hususların haksız olduğunu ihtaren bildirdiği anlaşılmaktadır.
Davacılarla davalının takip ve dava tarihi itibariyle dava dışı .... İnş. San. A.Ş.'nin ortakları durumunda oldukları, davacı ortakların 30/06/2010 tarihinde hisse devirleri ile şirket hisselerini dava dışı 3.kişilerden devraldıkları, tarafların ortağı olduğu şirketin ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadıkları, davacılardan ..... Turizm A.Ş. tarafından bilirkişi raporunda tespit edilen tarihlerde toplan 10.620.000,00 USD tutarında havalenin tarafların ortağı olduğu .... A.Ş. adına havale edildiği ve bu havalelerin .... A.Ş. kayıtlarında mevcut olduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf delilleri arasında yer alan banka hesap özetlerine göre davacılardan ... tarafından gönderildiği belirlenen toplam 9.005.000,00 USD tutarlı havale yapıldığı, takip tarihi itibariyle tarafların ortağı olduğu ... kayıtlarına göre davacılardan şirket ile ilgili olarak defteri kebir hesabı altında açılan mali hesapta davacı ...'e borç olarak raporlanan toplam tutarın 6.446.325,00 USD karşılığı Türk parası olduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiş, ... kayıtlarında davacılar tarafından doğrudan davalı ... hesabına gönderilen ve mahsup kaydıyla ilgili hesaplara kaydedilen herhangi bir finansal veriye rastlanmamakla birlikte .... hesabına gönderilen bu paraların davalı ... tarafından tahsil edildiği ve kullanıldığı kendisinin davacılara gönderdiği ihtarnameleri ve davadaki beyanları ile sabittir.
Dosya kapsamına göre; davacılar tarafından davalı ile birlikte ortağı bulundukları dava dışı şirkete Kuzey Irak'taki işlerle ilgili olarak ödedikleri miktarlardan dava konusu takipte 16.000.000,00 USD talep ettikleri ve bu taleple bağlı kalınması gerektiği, davalının sözleşme ve taahhütname uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ispatlayamadığı gibi bu konuda mücbir sebeple karşılaştığı hususundaki iddialarını da ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanını kabulü ile; davalının İstanbul 22. İcra Müdürlüğünün 2014/7724 Esas sayılı dosyasında takibe itirazının iptali ile takibin 16.000.000,00-USD asıl alacak üzerinden devamına, takipten itibaren asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre faiz yürütülmesine,
2-Alacak likit olmayıp, yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.302.101,65 TL karar harcına karşılık dava açılırken alınan 400.198,25 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.901.903,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 9.000,00 TL bilirkişi gideri, 134,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 25,20 TL başvurma harcı ile peşin yatırılan 400.198,25 TL peşin harç toplamı olan 409.357,45 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı lehine kabul edilen tutar üzerinden AAÜT uyarınca taktir edilen 402.208,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde talep halinde bakiye gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2018