T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/996 Esas
KARAR NO: 2018/734
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/08/2016
KARAR TARİHİ: 05/07/2018
Mahkememizde görülen davanın yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı şirketin gıda sektöründe faaliyet gösteren büyük bir firma olduğu, kendi ve kendisine bağlı diğer firmaların ürünlerinin satılması için pastane sektöründe çalışan müşteri firmalara bir takım içecek makilerini kota karşılığı verildiği, söz konusu makinelerin sözleşme karşılığı teslim edildiği ve mülkiyetinin her durumda davacı tarafa ait olduğu ve belirli bir kotanın yani davacıya ait ürünün satın alınmaması dahilînde makilerinin teslim edileceğinin belirtildiği, yine sözleşmeye aykırılık durumumda davacı tarafından sözleşmenin fesih edilebileceği, söz konusu makinelerin davalı tarafından derhal edileceği, gerekçe göstermeksizin tek taraflı olarak kayıtsız şartsız davacı tarafından alınacağının hüküm altına alındığı, davalı firmaya kota karşılığında adet değeri 850,00 TL den 56 adet .. marka tekli limonata makinesi, adet değeri 1.250,00 TL den 28 adet ......marka yuvarlak limonata makinesi, adet değeri 968,00 TL den 5 adet ...... marka tekli limonata makinesi, toplam değeri 5.500,00 TL 5 adet değişik özellikte ........ marka dipfriz teslim edildiği, ancak davalı tarafından taahhüt edilen ürün alımlarının gerçekleştirilmediği gibi başka firmalardan aldığı malların satıldığı, davalı tarafa ......Noterliği ...... tarih ......yevmiye no.lu ihtarname keşide edilerek, sözleşmelerin fesih edildiği ve teslim edilen makinelerin aynen iadesi, aynen iadesi mümkün değil ise makilerin ücretinin talep edildiği, davalı tarafından ihtara verilen cevapta, taraflar arasında bahsi edildiği gibi bir şart içerir sözleşme olmadığı ve makine adet bedellerinin kabul edilmediğinin belirtildiğini, beyan ederek, davalıya teslim edilen toplam 94 adet makinenin fazlaya ilişkin ve tazminat haklan ile kayıp ticari gelirlerin tazmin hakkı saklı kalmak kaydıyla 92.940,00 TL makine bedelinin davalıdan tahsiline, ihtar tebliğ tarihi olan 14.06.2016 tarihinden başlamak üzere faiz uygulanmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...... Sözleşmesi olması durumunda, davalı tarafın, davacı taraftan kota karşılığı aldığı makinelerin sadece davalı tarafından kullanılması gerektiği, taraflar arasında alım -satım ilişkisinin bulunduğu, davalı tarafından, davacıya ait ürünlerin bizzat ödeyerek alındığı ve alınan ürünlerin 3.kişilere hazırlanıp satılması için davacının verdiği makinelerin kullanılacağı, davacı tarafından makilerin ödünç verildiğinin iddia edildiği, oysaki verilen makinelerde, alınan malların 3.kişilere satılarak bu satılan mallarla alınanlara verildiği ve 3.kişiler tarafından kullanıldığının bildiği, bu durumda taraflar arasında Ariyet Sözleşmesi olmadığı, davacı tarafından kotan bahsedildiği ancak kotanın ne miktarda olduğunun belirtilmediği, davalının, davacıdan almış olduğu ürünlerin tamamının faturalı olduğu, davalı tarafın makileri ve bedellinin talep edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamede Ariyet Sözleşmesinden bahsedildiği ve 152.600 TL talep edildiği, beyan ederek, taraflar arasında Ariyet Sözleşmesinin olmadığı, davacıya ait makinelerin 3 yılla yakın iş yerinde davacının malların işlemesinde kullanıldığı, bu nedenle yeni makine bedeli talep etmesinin tarafların çalışma sistemine aykırı olduğu, davacı tarafından davalıya teslim edildiğini ileri sürdüğü makine liste ve adedinin dava dosyasına sunulmasını ve davın reddini savunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, emanet olarak verilen ve iade edilmeyen makinelerin bedelinin tahsili talebine ilişkindir.
Davacı, davalı ile çeşitli tarihlerde yapmış oldukları "makine teslim sözleşmeleri ve ariyet tutanakları" çerçevesinde davalıya toplam 94 adet içecek makinesi teslim ettiklerini, bu teslimin davalının alım taahhüdü karşılığında yapıldığını, ancak davalının taahhüt ettiği ürün alımlarını gerçekleştirmediğini davalının sözleşme uymaması nedeniyle ........ Noterliğinin ....... tarih ve ....... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesh ederek makinelerin iadesini istediklerinin ancak makinelerin iade edilmediğini bu nedenle bedelini talep ettiklerini beyan etmektedir. Davalı ise; davacı ile aralarında alım satım ilişkisi olduğunu kabul etmekle birlikte ariyet sözleşmesi ve kota iddialarını kabul etmediklerini, makinelerin malları alan 3. Kişilere verilmesi kaydıyla davacı tarafından kendilerine teslim edildiğini davayı kabul etmediklerini savunmuştur.
Taraflar arasında davacının satıcısı olduğu içeceklerin davalı tarafından alımı konusunda ticari ilişki bulunduğu tarafların kabulündedir. Davacı, bu ticari ilişki kapsamında davalıya teslim ettiği 94 adet makinenin sözleşmeye aykırılık nedeniyle iadesini (bedelini) istemektedir. Davacı tarafından dosyaya sunulan "Makine Teslim Sözleşmesi" başlıklı belgeden makinelerin mülkiyetinin davacıya ait olmak üzere davalıya teslim edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Denetime elverişli ve tarafların tüm iddia ve savunmalarını irdeleyen ve bu nedenle hükme esas alınan 18/04/2018 Tarihli bilirkişi raporu uyarınca; yukarıda açıklanan ticari ilişki kapsamında davalıya teslim edilen makinelerden toplam 29 adedinin davacıya iade edildiği, dava tarihi itibariyle davalı uhdesinde 81 adet makinenin kaldığı 11/12/2017 tarihinde yapılan iadelerle birlikte davada sonuç olarak 73 adet makinenin kaldığı, her bir makinenin özellikleri ve piyasa değerlerine göre yapılan hesaplama sonucunda kalan makine değerinin 62.821,51-TL olduğu, makinelerin taraflar arasındaki 3 yıl devam eden ticari ilişki süresince kullanılmasından kaynaklanan 18.846,45-TL tutarındaki amortisman bedeli düşüldüğünde (davacının talep edebileceği) bakiye bedelin 43.975,06-TL olduğu anlaşıldığından davanın bu kapsamda kısmen kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile, 43.975,06 TL'nin temerrüt tarihi olan 22/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 3.003,95 TL harçtan peşin alınan 1.587,19 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.416,75 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 1.435,00 TL yargılama giderinin ret ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 679,00 TL'sinin ve 29,20 TL başvurma harcı ile 1.587,19 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.295,35 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf gider yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
6-Hüküm altına alınan miktar üzerindenn AAÜT hükümlerine göre davacı lehine 5.187,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım yönünden davalı lehine 5.187,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2018