T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/148 Esas
KARAR NO: 2020/425
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/01/2015
KARAR TARİHİ: 01/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında -- -------------- sayılı arsada yapılmış ve yaptırmayı planladığı sanayi yapılarının mimarlık ve mühendislik proje hizmetlerinin yapılması ve ayrıca iskan alınacak taşınmazı iki bağımsız bölüm olarak projelendirip yapı ruhsatı alınması hususunda sözleşme imzaladıkları, sözleşmede müvekkilinin yapmayı vaad ettiği hizmetlerin ---- zaman dilimine ayrıldığını, davalı şirketin müvekkil şirkete gönderdiği ------------------ yevmiye nolu ihtarnamesi ile "işin süresinde teslim edilmediğini, ----------- günlük gecikme yaşandığını, işin ne zaman bitirileceğinin muallak olduğunu, bu sebeple sözleşmeyi tebliğinden itibaren --------- iş günü içinde sözleşmenin ifa edilerek işin teslimini aksi halde sözleşmeyi fesh edeceğini" bildirdiklerini, bunun üzerine ----------- yevmiye nolu cevabi ihtarname ile "Belediyenin onayının sözleşmenin taraflara yüklediği sorumluluk dışında olduğunu, onay verilinceye kadar geçecek sürenin sözleşmenin süresine eklenmek zorunda olduğunu, onay alınmadan ikinci ------------ sürenin vaat edilen hizmetlerin başlanmasının mümkün olmadığını, verilen ---- günlük sürenin makul olmadığını" bildirdiklerini, ihtarnamenin ardından müvekkil şirket yetkilisi ile birlikte imar müdürü ve imar şefinin davalı şirket yetkilisi ------------ ile görüştüğünü, imar müdürünün davalı şirket yetkilisine projenin kısa sürede sonuçlanacağını bildirdiğini, davalı şirket yetkilisinin gönderdiğim ihtarı dikkate almayın dediğini ve tokalaştıklarını, bunun üzerine davalının ---------- yevmiye nolu azilname ile sözleşme şartlarının ifa edilmemesi sebebine dayanarak vekillikten azlettiğini, sözleşmenin tek taraflı ve haksız olarak feshedildiği sebebiyle sözleşmeden kaynaklanan --------taraflarına ödenmesini bildirdiklerini, muhatabın herhangi bir ödeme yapmaması sebebiyle --------İcra Müdürlüğünün ------- dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalının -- tarihinde --------- Cumhuriyet Başsavcılığına--------- sayılı dosya ile müvekkilini şikayet ettiğini, dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, davalının bu karara itiraz ettiğini, --------Sulh Ceza Hakimliğinin ------------- sayılı dosyası ile takipsizlik kararının yasal ve yerinde olduğu görüldüğü ve itirazın reddine karar verildiğini iddia ederek; yapılan sözleşme uyarınca müvekkilinin edimlerini sözleşmeye uygun yerine getirdiği halde davalının borcunu ödememesi sebebiyle davalının haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap ve karşı dava dilekçesinde, özetle, davacının müvekkili hakkında ilamsız icra takibi yaptığını, takibe süresi içinde itiraz ederek durdurulduğunu, davacı ile müvekkili arasında --------- tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmede ifa süresinin tespit edildiğini, sözleşme süresinin ---- gün ile sınırlandırıldığını, davacının fabrika binasının yanından geçen yolun satın alınması gerektiğini yoksa iskan alınamayacağının bildirdiğini, belediye ile görüşüldüğünde yolun alınmasına gerek olmadığının bildirildiğini, bu süreçte ---- günlük sürenin geçtiğini, yapılan işin sözleşmeye uygun yapılmadığının görülmesi üzerine müvekkil şirket yetkilisinin iskanla ilgili bir kısım işleri kendisinin takip etmek zorunda kaldığını, davacının dosyanın encümene gideceğini söylediğini, taşınmazın hava mahya sınırları içinde kalmadığının bildirildiğini, davacının sözleşme kapsamında yapması gereken hiçbir işi yapmadığının ortaya çıktığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında kendisine düşen edimleri yerine getirdiğini, davacı şirkete------ ödeme yaptıklarını, talep edilen ------ hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığını, karşı dava yönünden ise davalı şirkete ödenen ---------- ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesini talep ettiklerini, davacı şirketin sözleşmeyi süresinde ifa etmemesi nedeniyle müvekkil şirketin fabrika binasını kiraya verememesi nedeniyle zarara uğradığını, maddi zararın şimdilik ------ talep ettiklerini iddia ederek; asıl davanın reddini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını, karşı dava yönünden ise davalıya ödenen ----------ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, müvekkilinin uğradığı kira kaybına ilişkin zararlar nedeniyle fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik ------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
ASIL DAVADA; Dava, hukuki niteliği itibari ile sözleşmenin haksız yere feshedilmesine davalı olarak bakiye iş bedelinin --------- tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasına ilişkindir.
Davacının; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin konusunu oluşturan işlerin yapılmasının kendi kusurları olmaksızın geciktiğini, davalı iş sahibinin sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, bu nedenle bakiye iş bedeli tutarı olan ------ödenmesi gerektiğini iddia ederek icra takibi başlatmış, süresi içinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
------ İcra Müdürlüğü'nün -------- sayılı dosyası getirtilerek dosyamız içine konmuştur. İcra takibi incelendiğinde, ödeme emrinin ---- tarihinde borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun -------- tarihinde borca ve faize itiraz ettiği ettiği, icra takibine itirazın süresinde olduğu, itirazın borca, faize kısaca esasa ilişkin olduğu, icra müdürlüğünün yetkisine bir itirazın olmadığı anlaşılmıştır.
Davanın İ.İ.K. 67/1 maddesindeki --- yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
KARŞI DAVADA; Dava, hukuki niteliği itibari ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiği iddiasıyla davacıya ödenen ------------ maddi tazminatın tahsili istemine dayalı alacak davasıdır.
Davalı-karşı davacının, aralarında sözleşme bulunan davacı-karşı davalının işlerin yapımını kusurlu olarak geciktirmek suretiyle temerrüde düştüğünü, bunun üzerine sözleşmeyi haklı yere feshettiklerini, sözleşmeye istinaden karşı tarafa ödenmiş olan --------- iadesiyle uğramış oldukları --------- maddi zararların tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Tarafların bildirmiş olduğu delil ve belgeler toplandıktan sonra dosya ilk olarak inşaat mühendisi ------mimar --------- hukukçu -------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan ------- tarihli bilirkişi raporu ve tarafların itirazı üzerine aldırılan -------- tarihli ek raporda; asıl davacı ------- sözleşmenin 3.maddesine aykırı davrandığı bu davacı tarafından avan projelerinin zamanında hazırlandığı ancak kesin projelerde sözleşme dışına çıkıldığı, işin bu nedenle zamanında teslim edilmediğinin kabul edilmesi halinde asıl davada davacının talep hakkının bulunmadığını, davalı-karşı davacı -------- bu nedenle davacı-karşı davalıya ödemiş olduğu ------------ talep edebileceği, ancak müspet zarar kapsamında kalan tazminat talebinin yerinde olmadığı ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Rapora tarafların yapmış olduğu itirazın mahkememizce de yerinde görülmesi üzerine, bu defa inşaat mühendisi ---------- hukukçu -------- oluşan yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bu heyet tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporu ve tarafların itirazı üzerine aldırılan ek raporda; davacı-karşı davalı olan yüklenicinin birinci aşama işleri ------- günlük süresi içinde tamamlayamadığı, ikinci aşama işleri de süresinde tamamlayamadığı, dolayısıyla sözleşmeyle üstlendiği süresinde tamamlamayarak suretiyle sözleşme konusu işlerin yapımında geciktiği, davacı-karşı davalı olan yüklenicinin sözleşme konusu işlerin yapımındaki gecikmede kusuru olmadığını ispat edemediği, bu durumda asıl dava yönünden davacı-karşı davalının talep hakkının yerinde olmadığı, karşı davada ise davalı-karşı davacının karşı tarafa ödemiş olduğu ----------- iadesi talebinin yerinde olduğu ancak diğer zararlar kapsamındaki taleplerinin müspet zarar niteliğinde olduğu ve bunları talebe hak kazanamadığı ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında; taraflar arasında -------- tarihli sözleşmenin bulunduğu, davacının yüklenici davalının ise iş sahibi durumunda olduğu, sözleşmenin konusunun "Davalı iş sahibinin maliki olduğu -------------sayılı arsasında yapılmış ve yaptırmayı planladığı sanayi yapılarının mimarlık ve mühendislik proje hizmetleri işlerinin yapılması olduğu ve ayrıca iskan alınacak taşınmazı iki bağımsız bölüm olarak projelendirip yapı ruhsatının alınması" olduğu, sözleşmenin ikinci maddesinde asıl davacının yapacağı hizmetlerin ayrıntılı olarak belirlendiği, sözleşmenin üçüncü maddesinde yapılacak işin süresinin düzenlendiği, buna göre sürenin davacı yüklenicinin avan projenin yapılarak işveren davalıya sunma süresinin -------- iş günü, avan projenin belediye onayından sonra uygulama projelerinin yapılıp onaya sunulması için de ---------- iş günü olarak belirlendiği, ancak verilen süre içinde davacı yüklenicinin edimini yerine getirememiş olduğu, davacı yüklenicinin "gecikmede kusuru olmadığı" yönündeki iddiasını ispata yarar bir delilin dosyaya sunulmadığı, buna göre davacının sözleşmede belirlenen süreye aykırı davranmak suretiyle gecikmeye neden olduğu ve davalı-karşı davacının buna dayalı olarak sözleşmeden dönmesi işleminin usul ve yasaya uygun olduğu, bu tespitler ışığında asıl davada davacının bakiye iş bedeli talep hakkının yerinde olmadığı; karşı davada ise davalı-karşı davacının "işin yapılmamış olması nedeniyle" karşı taraf olan davacı-karşı davalıya ödemiş olduğu ------- iadesi talebinin yerinde olduğu, ancak kar mahrumiyeti ve kira geliri kaybı gibi müspet zarar niteliğinde olan maddi tazminat talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın reddine,
2-Şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Alınması gereken 54,40-TL harcın, davacı tarafından peşin yatırılan 601,68-TL harçtan mahsubu ile bakiye 547,28 TL'nin davacı --------- iadesine,
4-Davacı-karşı davalı --------- yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı-karşı davacı ---------- kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacı ------- verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa verilmesine,
II-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davalı-karşı davacının davasının kısmen kabulü ile, -------- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 2.185,92 TL harcın, davacı ------------- tarafından peşin yatırılan 683,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.502,82 TL harcın davalı ---- tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3-Davacı tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 1.100,000 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 880,00 TL'si ile 683,10 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı toplamı 1.590,80 TL yargılama giderinin davalı ------- alınarak davacı ------------- verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kabul edilen kısım yönünden davacı ----------- lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 4.800,00-TL vekalet ücretinin davalı ------- alınıp davacı ---------- verilmesine,
6- Reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'deki esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacı ------------------alınıp davalı ----------- verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan sarf olunmayan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2020