T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/457 Esas
KARAR NO: 2018/146 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/11/2012
KARAR TARİHİ: 13/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 26.06.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ..... plakalı araç sürücüsü ... in , ... yönetimindeki ...... plakalı araca ait şeride girmesi sebebiyle trafik kazası meydana geldiğini ve kaza sonucunda ...'nın hayatını kaybettiğini, kazada ...'nın herhangi bir kusurunun olmadığını ve ... 'in % 100 kusurlu olduğunu, davalı araç sürücüsünün davalılardan...... Group Sigorta A.Ş tarafından zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkillerinin kazada hayatını kaybeden ...'nın ölümü ile büyük açı yaşadıklarını, babalarının manevi desteğinden mahrum kaldıklarını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın pert olmasından dolayı araç değeri olan 14.050,00 TL, 8.157,89 TL yol masrafları, cenaze ve defin giderleri için şimdilik 2.000 TL , vekaletnameler için 200,00 TL araç tespiti için 270,00 TL gider avansı ve 193,00 TL harç pert aracın yeddi emin için bekletildiği otopark ücreti 500,00 TL , veraset ilamı başvuru harcı 119,00 TL'nin işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden dava tarihinden işletilecek faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, tüm davacılar için toplam 225.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faizi ile davalı ...'ten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...vekili 21.12.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ......plakalı araç için talep ettiği hasar bedelinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirkete araç hasarı için daha önce başvuruda bulunmadığını, aracın pert değerinin fahiş olduğunu, otopark ücreti, yeddi emin ücreti ve araç üzerinde yapılan tespit giderinin ve sair giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, müvekkili şirketin karayolları zorunlu mali mesuliyet sigorta kapsamında sigorta şirketi olup manevi tazminatın sigorta kapsamında olmadığını, karar tarihinden önceki bir tarihten itibaren faiz talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle dava, talep ve itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile davanın usul açısından reddine, davacı tarafın tüm taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafça karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili 24.12.2012 havale tarihli cevap dilekçelerinde özetle; müteveffanın şerit ihlali yaparak müvekkiline ait araca çarptığını , Ömerli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan 2012/221 no.lu soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini , yetkili mahkemenin Diyarbakır mahkemeleri olup davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, olaydan sonra jandarma ekipleri tarafından yapılan incelemede müvekkiline ait aracın hız ibresinin 80 km.de sabitlendiğinin tespit edilerek tutanağa geçirildiğini, müteveffanın, kontrolündeki araçta kapasitesinden fazla yolcu olması ve aracın hız sınırını aşmasından dolayı kontrolünü kaybedip şerit ihlali yaparak kusuru sonucunda kazaya sebebiyet verdiğini, davacılar tarafından talep edilen masrafların davalılarla hiçbir illiyet bağının olmadığını , ülkemizin ekonomik yapısı ve enflasyon oranlarına göre belirlenen yol ücretlerinin fahiş olduğu, talep edilen manevi tazminatların ise mirasçılardan bir kısmının evlenerek yaşamış oldukları ortak konutu uzun süre önce terk ettiklerinden aynı olmaması gerektiği bu nedenlerle müvekkilleri açısından davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dubait Group Sigorta A.ş, İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü, Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesi, Konak İlçe Nüfus Müdürlüğü, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevaplarının dosya içerisine alındığı görüldü.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle geride kalan mirasçılar tarafından açılan maddi ve manevi tazminat taleplidir.
Davacılar, babaları ...... doğumlu ...’ın yaya olduğu 26/06/2012 tarihli kazada ...... plakalı aracın çarpması sonucu vefat ettiğini ileri sürerek, aracın sürücüsü ..., işleteni ... ve zorunlu trafik sigortacısı olan..... Sigorta AŞ hakkında iş bu davayı açmıştır.
Davacıların her üç davalıdan da talpe ettiği maddi tazminat talepleri aracın hasar bedeli, otopark bedeli, uçak biletlerinden oluşan yol masrafları, cenaze ve defin giderleri, vekaletname masrafları, sulh hukuk mahkemesine aracın hasarının tespitinin yapılması için harcanan tespit masraflarını ve veraset ilamı harcı olarak yaptıkları masraflardır. Davacıları ayrıca sürücü ve işletenden manevi tazminat talep etmiştir.
Kazada, alınan kusur raporuna göre vefat eden yaya ...’ın %45 oranında, sürücü ...’in %55 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Sigorta Hukukçusu, Aktüerya Uzmanı ve Kusur bilirkişisinden alınan 26/10/2015 tarihli raporda, bilirkişiler mahkememize hitaben sunmuş oldukları raporunda özetle: Müteveffa ...'ın kazanın meydana gelmesinden %45 oranında, araç sürücüsü ...'in %55 oranında kusurlu olduğunu, kusura isabet eden 3.794,40 TL'nin araç işleten ile sürücüsünden talep edilebileceği yönünde mütalaa etmişlerdir.
Tarafların itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden alınan ek rapor da bilirkişiler; Kök raporda tespit edilen kusur, zarar ve tazminat miktarı değerlendirmelerinin aynen devam ettiği yönünde görüş bildirmişlerdir.
.....plakalı aracın kaza tarihinde gördüğü hasar miktarının tespiti için Mardin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak bir makina mühendisi bilirkişisi aracılığı ile inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi hazırlamış olduğu raporunda özetle: Aracın hasar onarımı için gerekli parça maliyetinin 7.500,00 TL işçilik maliyetinin de 5.500,00 TL civarında olduğunu, rayiç bedelinin 11.500,00 - 12.500,00 TL arasında olduğu, hasar onarımı için yaklaşık 13.000,00 TL maliyet gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce dosya makina bilirkişisine tevdii edilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: Hasarsız araç muadil araç güncel değeri'nin 12.210,00 TL olduğunu, hasar bedelinin 7.562,50 TL olduğunu, sovtaj bedelinin ise 1.744,50 TL olabileceği yönünde mütalaa etmiştir.
Bilirkişi tespitlerinin kısmen isabetli olduğu görülmüş, ancak isabetsiz olan kısımlar hukuki yoruma dayalı olan hususlar olduğu için de tekrar rapor aldırılmasına gerek görülmemiştir.
Öncelikle sigorta şirketinin ancak genel şartlar ve poliçe kapsamında kalan zararlardan sorumlu olacağı ve ancak sigortalısının (somut olayda sürücünün) kusuru oranında sorumlu olacağı açıktır.
Davacıların otoparka çekilen araç için talep ettikleri para bakımından maddi bir belge, fatura, makbuz sunamadıkları görülmüş, bu kalem yönünden talep reddedilmiştir.
Bir avukata vekaletname çıkarmak için noterde yapılan 200,00 TL masraf da zorunlu bir masraf değildir(taraflar kendilerini vekille temsil etmek mecburiyetinde değildir) ve zaten yargılamanın sonunda kendini vekille temsil eden lehine vekalet ücreti alınacaktır.
Davacıların veraset ilamı almak için yaptıkları masrafı (veraset ilamı harcını) talep ettikleri görülmüşse de, bu masrafın kaza ile doğrudan bir nedensellik bağı yoktur. Zira muris doğal ölümle de vefat etse, davacılar zaten veraset ilamı alacaklardı. Keza davacılar, sadece bu kaza nedeniyle veraset ilamı almadılar. Diğer, muristen kalan tapu işlemleri, tescil ve devir işlemleri gibi tüm miras hukukundan doğan iş ve işlemler için zorunlu olarak alınması gereken bir ilam için yapılan masrafın davalılardan istenmesi TBK.na, KTK’ya, usule uygun olmadığı gibi iyi niyet kuralları ile de bağdaşmamaktadır. Bu nedenle reddedilmiştir.
Keza davacıların babalarının cenazesi için uçak biletlerine yaptıkları 8.157,89 TL lik yol masrafı talepleri için de aynı durum geçerlidir. Bir defa yol masrafları sigorta şirketi yönünden poliçe ve genel şartlar kapsamında değildir. Diğer davalılar yönünden de, yapılan yol masrafı davacıların kendi manevi dünyaları nedeniyle yerine getirdikleri bir eylemin sonucu doğmuştur. Davacılar, ..... doğumlu olan babalarının vefatı nedeniyle cenazeye gelmişlerdir. Bir evladın babasının cenazesine katılmak için yaptığı yol masrafının talep etmesi haksız fiilden kaynaklanan sorumluluk hükümlerinin getiriliş amacına ve iyi niyet kurallarına aykırıdır. Cenazeye katılmak durum, koşul ve imkanlara göre değerlendirilecek bir husustur. İmkanlar elvermediği için cenazeye katılınmamış olması örf ve adet bakımından da toplum içinde yadırganmaz. (Örneğin hasta ve rahatsız olan, gebe olup doğumu yaklaşan, yurt dışında yaşayan veya askerlik, memurluk gibi yerinden ayrılamayan kimseler yakınlarının cenazesine katılamayabilirler.) Davacılar imkanları dahilinde yurt dışından (dava dilekçesine göre davacılardan üçü Avusturya’da, biri İstanbul’da, biri İzmir’de, biri Trabzon’da yaşamaktadır) uçakla gelmiş ve cenazeye katılmıştır. Bu davranışları ile babalarına ve ailelerine gösterdikleri hürmet ve ihtimamı göstermiş, manevi dünyalarını tatmin etmişlerdir. Uçak bileti bedellerinin talep edilmesi isabetli görülmemiştir.
Öte yandan davacıların talep ettiği cenaze ve defin giderleri için durum farklıdır. Bir cenazenin usulüne uygun defni sadece bir örf ve adet meselesi olmayıp, usulsüz ölü gömülmesi TCK bağlamında suçtur. Bu bakımdan Yargıtayın da yerleşik içtihatları doğrultusunda hakimin, mümkünse o yerdeki belediye veya müftülüklere sorarak makul bir cenaze ve defin giderine hükmetmesi gerekir. Mahkememizce bu kapsamda belediyeye yazı yazılmışsa da sağlıklı bir cevap verilmemiştir. Ancak takdiren 1.000TL cenaze ve defin gideri istenebileceği anlaşılmış, buna göre hüküm kurulmuştur.
6098 sayılı TBK. md. 56. maddesine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Vefat edenen ..... doğumlu olduğu, kazada %45 oranında kusurlu olduğu, davacı çocuklarının uyaptan anlaşılan mernis kayıtlarına göre kaza tarihinde ...’ın Kuşadası’nda, ...(ın Avusturyada, ///////////////// İzmir’de, ...’ın Avusturya’da, ...’ın İzmir’de,////////////////////n Avusturya’da, ////////////////// /nun Trabzon’da ikamet ettiği, mütevefaanın ise Mardin Ömerli’de ikamet ettiği hususları nazara alınmış, takdiren her bir davacı için 3.000TL manevi tazminata hükmedilmişse de toplamda 7 davacının olduğu ve 21.000 TL manevi tazminata hükmedilMİŞTİR.
Sehven 13/02/2018 tarihli duruşma zaptında kısa kararda toplamda 28.000 TL yazılmış ise de (3x7=21 yerine 28 yazılmış olması maddi hata niteliğinde olduğundan) hüküm kısmında düzeltilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A- Maddi tazminat talepleri bakımından:
1-14.050,00 TL olarak talep edilen araç hasar bedeli yönünden davalıların kusuruna denk .gelen 7.727,50TL nin davalılardan ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 26.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline; fazlaya ilişkin kısmın reddine;
2-Otopark bedeli olarak talep edilen 500,00TL yönünden, ispatlanamayan davanın reddine;
3-Cenazeye gelirken yapılan yol masrafı olarak talep edilen 8.157,89 TL yönünden talebin reddine;
4-Cenaze masrafı olarak talep edilen 2.000,00TLden, takdiren 1.000,00TL nin davalılardan ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 26.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline; fazlaya ilişkin kısmın reddine;
5-Vekaletname masrafı olarak talep edilen 200,00TL ve veraset harcı olarak talep edilen 119.00TL yönünden taleplerin esastan reddine;
6-Sulh hukuk mahkemesinde araç hasar tespiti için yapılan 373 ,00TL masrafın ise, kusur durumuna göre davalılara denk gelen 205,00TL lik kısmının yargılama gideri olarak davalılara yükletilmesine; fazlaya ilişkin kısmın reddine;
B- Manevi tazminat talepleri bakımından:
Her bir davacı için 3.000,00TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 21.000,00TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 26.06.2012 tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen tahsiline , fazlaya ilişkin kısmın reddine;
YARGILAMA GİDERLERİ VE VEKALET ÜCRETİ
1-Alınması gerekli 2.044,68 TL harcın davacı tarafça yatırılan 744,00 TL peşin harçtan mahsubu ile 1.300,68 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Davacılar tarafından yapılan 744,00 TL peşin harç, 3.100,00 TL bilirkişi ücreti , 410,50 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 4.254,50 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranı gözönüne alınarak 508,57 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
3-Maddi tazminat davası kabul edilen kısım yönünden ; karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Maddi tazminat davası red edilen kısım yönünden ; karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacılar müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine,
5-Manevi tazminat davası kabul edilen kısım yönünden ; karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.520,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine,
6-Manevi tazminat davası kabul edilen kısım yönünden ; karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.520,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2018