T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/567 Esas
KARAR NO: 2021/556
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2020
KARAR TARİHİ: 29/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ------tarihinde açılan dava dilekçesinde kooperatifin ana sözleşmesini ve genel kurullarında alınan kararlar gereği davalı----- belirtilen dönemlere ilişkin aidat, bütçe ödemesi yükümlülüklerini süresi geçmesine rağmen yerine getirmediğinden----- sayılı dosyasıyla ---- başlandığı ancak borçlu davalının itirazıyla takibin durduğunu, davalının ----- tarihinde borca, faize ve zaman aşımına yaptığı itirazın eşitlik gereği haksız olduğu, davalının ------- üyesi olarak ödemelerini yerine getirdiğine ilişkin belge sunmadığı, borca ilişkin genel kurulda aylık ----- gecikme faizi kararı alındığını, haksız ve kötü niyetli davalının borcu üzerinden en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, icra takibine yapılan itirazın iptaline, borcunu faiziyle ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ----------- tarihli dilekçesinde Tebligat Kanunu’na göre tebligatın vekile yapılması gerektiği, müvekkiline genel kurullara katılması yönünde bir belge gönderilmediği ve kararlar hakkında bilgi verilmediği, müvekkilinin hem harici yazı ile hem noter aracılığıyla üyeliğinin düşürülmesi için yazı gönderdiğinden borcu kabul etmediklerini ifade etmiştir. Toplantıda alınan kararları geçerli kabul etseler dahi geriye dönük alacak talebinin usulsüz olduğu belirtilmiştir. Borçlar Kanunu’nun 147. Maddesine göre ------ ile üyeler arasındaki alacaklar 5 yıllık zamanaşımına uğraması gerektiği ifade edilmiştir. Müvekkile alacak konusunda bir ihtarname gönderildiği ve faizin başlangıç tarihinin ihtarname tarihi olduğu, istenmesi uygun olmadığından faiz oranının fahiş olduğu ve yıllık yasal faizin -------oranında olduğu belirtilmiştir. Neticede, müvekkili üyeliğinin devrini bildirdiği tarihten sonraki alacaklardan sorumlu olmadıkları, fahiş faiz ve zamanaşımı nedeniyle davanın reddi ve icra takibin iptaline, kötü niyetli davacıdan alacak üzerinden % 20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talep edilmiştir.
İNCELEME GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibari ile davacı kooperatifin aldığı genel kurul kararları uyarınca davalından talep ettiği aidat alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
------sayılı icra dosyası getirtilerek dosyamız içerisine alınmıştır. Davalı tarafa çıkarılan ödeme emri tebliğ edilememiş ise de davalının---- tarihinde borca itiraz ettiği görülmüştür. İtiraz üzerine ------- tarihinde davanın açıldığı itirazın ve davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Usulüne uygun taraf teşkili sağlanarak taraf delilleri toplanmış ve tahkikat aşamasında değerlendirilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında davacı kooparatif defterleri mali müşavir bilirkişi aracılığı ile inceletilmiştir. Bilirkişi raporunda; --- Davacı kooperatifin incelenen ------ arası dönemlere ait ticari defterlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64 ve 65. maddelerine göre açılış kaydı ve yevmiye defteri kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı yerinde incelememizde görülmüştür. Mahkeme kaleminde ------ vekilince ve ----- merkezinde tarafımıza ibraz edilen tüm ticari defterler incelendiğinde-------- yılları aidat borcundan kaynaklandığı ve icra takip tarihi itibarıyla bir tahsilat yapılmadığı belirlenmiştir. Davacı kooperatifin ibraz edilen --------- ticari defterlerinde, genel kurul kararlarına bağlı olarak davalı adına borç tahakkukuna ilişkin bir muhasebe kaydı görülememiştir. Dolayısıyla, ---- yılları genel kurulu kararlarına bağlı olarak, ticari defter kayıtlarında davalının ----- aidat borcu mevcuttur. Şeklinde mütalaa vermiştir.
Bilirkişilerce hazırlanan rapor ekinde sunulan evraklardan davalının ---- tarihinde dairesini bir başkasına devrettiği gerekçesi ile üyelikten ayrılmak istediğini belirtir dilekçe verdiği ayrıca ------ yevmiye numarasıyla ihtarname keşide ettiği ve bu ihtarnamede-------sayılı üyesi olarak üyelik hissesini, yönetime de bilgi vererek 3.kişiye devrettiğinden -----tarihinde üyelikten çıkarılma dilekçesi verdiğini ifade etmiş. Ancak uzun zamandır gerekli işlem yapılmadığından Kooperatifler Kanunu’na göre üyelikten istifa ettiğini bildirdiğini, derhal üyelikten çıkartılması gerektiğini, tarafına aidat ve ne ----- adı altında olursa olsun herhangi bir borç düzenlenmiş ise tüm borçların dairenin satış tarihi itibarıyla silinmesini, aksi halde yasal yollar ile tüm masrafların muhatabının davacı ------ olacağı bildirdiği görülmüştür.
Yine rapor ekinde bulunan tapu kayıt örneğinde Davalı -------- yerleşik olduğu ---- dairesini dava dışı ----- tarihinde devrettiği görülmüştür.
--- tarafından ---------- gönderilen ihtarnamede kanun, ana sözleşme ve genel kurul kararlarına göre ödentilerini yerine getirmediği, yönetim kurulu tarafından genel kurulun verdiği yetkiye dayanılarak ekli listede belirtilen eksik ödentilere ödeme tarihinden itibaren aylık %10 gecikme faizi uygulanması sonucunda,
a----- tarihi itibarıyla toplam ana borcunuz: -----
b---- tarihi itibarıyla toplam --- gecikme faizi : ----
Toplam Ödenti ve Borçlar : ---- olduğu,
İhtarnamenin tebliğinden itibaren --- gün içinde borcunu ödemesi gerektiği, ödemiş ise makbuzlarını ibraz etmesi gerektiği, kayıtlarda hata varsa düzeltilmesi amacıyla bilgi ve belgeleri ------ bildirmesi aksi halde yasal yollara başvurulacağı şeklinde olduğu görülmüştür.
Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşmeye göre çıkma hakkını kullanmak isteyen ortağın istifası, ----- yönetim kurulunca dikkate alınmamış ise ortak istifasını noter aracılığıyla bildirdiğinde tebliğ tarihi itibarıyla çıkma gerçekleşecektir. ( ORTAKLIKTAN ÇIKMA: Madde 13- Her ortak, hesap senesi sonundan en az ------ önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun ------ kayıtlarına girişinden itibaren ---- kabulden kaçınırsa, ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.) İstifa sonucunda ortaklıktan çıkma iradesiyle birlikte ortaklık payı dahil ortaklıktan kaynaklanan tüm hakların, ------ iadesini gerektirir. Aksi halde, ortaklıkta kaynaklanan tüm hak ve yükümlülükleri devam eder. Davalı --------- konutun tapusunu almış, istifa sürecinde konutunu ------ iade etmemiş, söz konusu konut ise kooperatifin alt yapı hizmetlerinden ve genel harcamalardan faydalandığından aidat bedelini de ödemekle yükümlüdür. Davalı, konutunu ------ devrettiği anlaşılmakta dava konusu aidatların devralan kişinin konuttan faydalandığı dönemlere isabet ettiği anlaşılmakta ancak daire satışı sonrası ortaklığın devir işleminin ------ yazılı şekilde bildirilmediğinden davalı ---- kaynaklanan mali yükümlülüğünün devam ettiği görülmektedir. ( ORTAKLIĞIN DEVRİ: Madde 17- Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle ---- ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. ------- şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Yasal bir sebep olmaksızın devralanın ortaklığını kabul etmeyen yönetim kurulu üyeleri devreden ve devralanın uğrayacakları zararlara karşı müteselsil sorumludurlar. Devir halinde eski ortağın ------ karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca ödemelerde bulunmaları istenemez. )
Taşınmazın-------- yılında 3. Kişiye devrinden sonra ortaklık devir işlemlerini aradan uzun yıllar geçmesine karşın ana sözleşme 17. Maddesindeki devir düzenlemesine göre ------ yazılı şekilde bildirmeyen davalının, taşınmaz devrini takip eden yıllarda genel kurullara çağrısının yapılarak hazirun listelerinde adının ortak olarak yer aldığı ve ---- yılı genel kuruluna imza atarak fiilen katıldığının görüldüğü, tüm ortaklara ---aidat borcu salınan --- tarihindeki ---- genel kurulundan hemen sonra ---- tarihinde noter ihtarnamesiyle ortaklıktan çıkma iradesi davalı --------yükümlülükten kaçınma” amacına yönelik olduğu ve genel kurulda alınmış aidat borcu dahil alınan kararların davalı dahil tüm ortakları bağlayıcı nitelik taşıdığı kabul edilmiştir.
Davalı her ne kadar ---- bulunan taşınmazını devir etmiş ise de daire satımında ----- ortaklığı kendiliğinden alıcı tarafa geçmemektedir. Taşınmazın satışıyla birlikte devreden ve devralacak taraf gerekli belgeleri ------ bildirmelidir. ------ yönetim kurulu, devir alan taraf ana sözleşmeye göre ortaklık koşullarını taşıması halinde --------- devralan kişiyi ortaklığa kabul etmek zorundadır. Başka bir deyişle ----- yönetimine yazılı bilgi verilmeden gerçekleşen taşınmaz devir işlemi, ortaklığın da devri anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla ortaklığını ayrıca devretmeyen satıcının, ----------- karşı ortaklığı ve tüm hak, yükümlülükleri aynen devam eder.
Bu kapsamda davacı ------ kayıtlarından mali müşavir bilirkişilerce yapılan tespitler neticesinde davalının takip tarihi itibari ile ------- işlemiş faiz borcu olduğu tespiti denetlenebilir ve uyuşmazlığa uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlıklardan bir diğeri ise taraflar arasında uygulanan faiz oranıdır.
Genel kurul kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan aidat borcunun geç ödenmesinden dolayı istenebilecek azami faiz oranı Türk Borçlar Kanunu’nun 120.maddesinde düzenlenmiş yıllık temerrüd faizdir. Faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 2/1.maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde göre bütün üyeleri temsil eden organ olan genel kurul, kanun ve ana sözleşme ile tanınmış konularda karar verme yetkisine sahiptir. Dolayısıyla, ------ genel kurulu, üyelerden tahsil edilecek aidat vb. miktarı, taksit şartları, gecikme faizi vb. konularda karar verme yetkisine sahiptir. ------- tüm üyeleri bağlayıcı bir sözleşme olup her bir üye için ayrı ayrı sözleşme düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. --------- ile üyesi arasında ticari bir ilişki olmadığından yasal oranda temerrüd faizi uygulanmalıdır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 2/1.maddesine göre temerrüd faiz oranları dava konusuna ilişkin ihtarnamelerdeki ilgili yıllar için geçerli olmak üzere yıllık ------olarak belirlenmiştir. Aynı dönemlerde, sözleşmeyle kararlaştırılmamışsa temerrüd faiz oranı 3095 sayılı kanun 2/1. maddeye göre de yıllık----- Temerrüd faizine ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 120. maddede “Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir.” ifadesinden hareketle 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 2/1.maddesine göre ilgili her bir yıl için faiz oranı da yine ----- olduğundan davalı üye borcunun hesaplanmasında azami faiz oranı yıllık ---- aşmamalıdır. Bu sebeple takipte uygulanacak faiz oranı olarak ---- belirlenmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının --- dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin ---- asıl alacak ve ------ işlemiş faiz olmak üzere toplam -------- üzerinden devamına,
2-Alacağa takip tarihinden itibaren %18 temerrüt faizi uygulanmasına,
3-Alacak likit ve itiraz haksız olmadığından alacağın %20 'si oranındaki icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gereken 302,25-TL harcın peşin olarak yatırılan 413,32-TL'den mahsubu ile artan 111,07-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.543,50-TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına isabet eden 199,56-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı lehine AAÜT uyarınca taktir edilen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı lehine AAÜT uyarınca taktir edilen 4.469,61-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Dava şartı olması nedeniyle tarafların başvurmuş oldukları-------------- tarihli dosya gereği sarf olunan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
9-Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2021