T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1094 Esas
KARAR NO: 2020/594
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 19/11/2015
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2016
KARAR TARİHİ: 04/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA;
Temlik eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin--------- adresinde ---- bölümde kurulu entegre bir ahşap tesisi olan fabrikanın tüm alet edavat ve emtiası ile birlikte dayalı sigorta şirketine ------ poliçe numarası ile sigorta ettirdiğini, tüm fabrika emtiası ile birlikte ---- kadar yangın riskine karşı teminat altına alındığını, ------ tarihinde fabrika çalışanlarından bir tanesinin yılbaşı gecesi alkol aldığını ve husumet nedeniyle işyerini kundakladığını ve müvekkile ait fabrikada yangın çıktığını ve fabrikanın bir kısmının tamamen yandığını, şahsın yakalanarak tutuklandığını, -----sayılı dosyasında alınan --- tarihli bilirkişi raporuna göre yanmakla telef olunan mal miktarının --- olduğunu, yine yangın tarihinde şirketin, bina tersim, makine ve ekipmanların kaydı değerinin ise ----- olarak tespit edildiğini, zarar tespit raporuna rağmen davalı tarafça zararın ödenmediğini, davalı şirketin ---- tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü, müvekkili şirketin iflas erteleme sürecinde olduğunu, --- tarihinde --- yıllık erteleme kararı aldığını, aslında iş ve kar kaybı nedeniyle oluşan zarar daha büyük olmasına rağmen, poliçe bedeli olan ------ dosyası üzerinden davalı aleyhine takibe geçildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu öne sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ----- kısma itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20 inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait işyerinin----------- tarihinde işyerinin eski personeli tarafından kasten yangın çıkarıldığı gerekçesi ile açılan davada, gerek hasarın büyüklüğü gerekse olayla ilgili şaibeler nedeniyle rutin ekspertiz incelemesi yanı sıra hasar araştırma uzmanları, ----bilirkişiler ve hasar detayları yönünden ---- görevli uzman kişiler tarafından inceleme yaptırıldığını, kötüniyet nedeniyle değil, basiretli tacir olarak tüm detayların inceletildiğini, ----- yetkilileri tarafından rapor düzenlendiğini, yapılan değerlendirme sonucunda sigortalı işyerinde bulunan emtianın fiili değerinin--- demirbaş değerinin ---olarak tespit edildiğini, davacının --- olarak aşkın sigorta yaptırdığını, hasar tarihi itibariyle işyerinde bulunan toplam kaydi emtia değerinin ----- olduğunu, davacı şirketten alınan emtia numuneleri ile ilgili yapılan piyasa araştırmalarında bu ürünlerin düşük kaliteli, defolu ve hatta hurda cinsli olduğunun belirlendiğini, davacı şirketin emtia hasar talebini oluşturan duvar kağıdı ve parke ürününün fiili sayımı ve piyasa araştırması sonucu ederinin ---- olarak tespit edildiğini, hasar dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları ve araştırma raporu içeriklerine göre, davacının - kat fazla değer talep ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ---- emtia hasarı, ---emtia hasarı, ---akine tesisat hasarı, --- yangın sonrası koruma masrafı olmak üzere ---- toplam hasar tutarı olacağını, aralarında husumet olmasına rağmen sorunlu kişinin rahatlıkla fabrikaya girmesi konusunda sigortalının kusuru olduğunu, bu hususta kusur indirimi yapılması gerekeceğini, ürünlerin defolu ve düşük kaliteli olduklarını teyit için sigortalı aleyhine ayıplı ve standart dışı ürün dolayısıyla ---- sayılı davasının----- tarafından açıldığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı istenemeyeceğini, belirterek suiniyetli talep nedeniyle davalının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA;
Temlik eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davada ileri sürdüğü gerekçelerini tekrarla, kısmi dava olarak açtığı asıl davaya ek olarak----- tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, davanın, fiili irtibat sebebiyle Mahkemenin -----sayılı davası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirket hakkında iflas erteleme kararı verilerek kayyım atandığını, kayyımın dava açma kararını onaması gerektiğini, davacının dava açma sıfatı bulunmadığını, ek davanın itirazın iptali davası olmadığını, olayın --- tarihinde meydana geldiğini, davanın --- tarihinde açıldığını, TTK 1420. md. gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı tarafla ilgili düzenlenen poliçenin ----- vadeli olduğunu, sigortanın yapıldığı sırada iflas erteleme davasından haberdar olunmadığını, TTK 1439/2. md. gereğince değerlendirme yapılması gerektiğini, davacının işyerinde kendi elemanı tarafından yangın çıkarılmak suretiyle yangının meydana geldiğini, yangının sebebinin kötü niyetli hareket olduğunu, buna göre kloz düzenlemesi dikkate alındığında sigorta bedelinin %20'si sigortalı üzerinde kalmak kaydıyla toplam sigorta bedeli üzerinden %2 oranında tenzili muafiyet uygulanması gerekeceğini, itirazın iptali davasında müddeabih ---olup, bilirkişi raporunda poliçe muafiyetleri uygulanmadan dahi tespit edilen tazminat miktarı daha az tespit edilmiş iken ---açılan ek davanın reddi gerekeceğini,--- Mahkemesinde yaptırılan makine ve tesisat hasarı için --- yük ve asansör onarımı için --- elektrik tesisatı için----yapılan tespit sigortalı talebinin dahi üzerinde olduğunu, emtia bedelinin tespitinde de mali müşavir bilirkişi bulunmadığını, bu sebeple raporun HMK 267. md. göre yok hükmünde olduğunu, işyerinin zemin ve 1.kattan oluştuğunu, makine ve ekipmanların 1.katta olduğunu ve yangından daha az etkilendiğini, onarım ve temizlik yapılarak kullanılabileceğini belirterek --- makine ve tesisat zararının kabul edilebilir olduğunu, mahkemece yaptınlan bilirkişi incelemesinde emtia zararının tam hasar gören ürünler açısından -- kısmi hasar görenler için --- olmak üzere toplam ---- olarak hesaplandığını, hiçbir satış olmamasına rağmen bu kadar büyük duvar kağıdı alımının neden yapıldığının açıklanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisinde mevcut --------- sayılı takip dosyası örneği incelendiğinde; alacaklı ------ tarafından, borçlu --- nolu poliçe dayanak yapılarak,--- alacağın tahsili için, ---- sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız takip olduğu, dosyanın yetkisizlikle---- gönderildiği ve --- kaydının yapıldığı, bu dairece çıkartılan ödeme emrinin tebliği sonrasında davalı ---- borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Asıl davaya konu icra takibinde, ---- Asıl alacak istemi ile ilgili herhangi bir faiz talebinde bulunmamış ve takipten itibaren avans faizi talep ettiği, takip tarihinin --- tarihi olduğu anlaşılmıştır. Davacının bu takipteki alacak isteminin ---- tarihinde ---- temlik ettiği, temlikname örneğinin icra dosyasına sunduğu anlaşılmıştır.
Birleşen dosyada her ne kadar davalı taraf zaman aşımı def'ni ileri sürmüş ise de, davaya konu yangının ---- tarihinde gerçekleştiği, birleşen dosya davacısının davayı ---Tevzi bürosundan açtığı ve harç yatırma tarihinin---- tarihi olduğu, 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılarak zaman aşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafın ---- tarihinde mahkeme dosyasına adi yazılı temlik sözleşmesi suretini sunduğu ve---- dosyasında olan alacağının ------ ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır.
Davalı ---- yılında dava konusu yangından dolayı --- suç duyurusunda bulunduğu ve sigortayı dolandırmak için yangın çıkarmak eyleminden dolayı------- yaptığı şikayet nedeniyle başlatılan soruşturmanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiği görülmüş, olayın üzerinden 5 yıl geçtikten sonra davacılar hakkında yapılan bu şikayet konusu soruşturmanın bekletici mesele yapılması talebi yerinde görülmemiştir.
Birleşen dosyada davalı taraf cevap dilekçesinde, davacının iflas erteleme sürecinde olduğundan bahisle aktif husumet itirazında bulunmuş, ancak iflas erteleme davasının taraf sıfatını engellemeyeceği kanaatine varılarak bu talebinde reddine karar verilmiştir.
Karar tarihi itibariyle davacı hakkında verilen herhangi bir iflas kararı olmadığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafın icra dosyasında ve dosyamıza sunduğu dilekçelerdeki temlikleri ve iddia ettiği alacak tutarlarına göre talep sonucu açıklaması için süre verilmiş, davacı açıklama dilekçesinde; davalıya toplam --- alacağın temlik edildiğini, bu alacağın asıl dosyada --- birleşen dosyada---- temlik edildiğini bildirmiştir.
Davaya konu yangın sebebiyle açılan hasar dosyası, olay yeri tespit tutanağı, ekspertiz raporları, ihtarnameler, davacının ticari defter ve kayıtları celp ve ibraz edilmiş, buna göre stokları, demirbaşları ve yanan binanın durumu, hasarlı emtialar, poliçe teminat kapsamı nazara alınarak denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor düzenlenmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Dava konusu iş yerinin ----tarihleri arasında geçerli olmak üzere------------- tarihinde meydana gelen yangının çıkış nedeninin belli olduğu, yangını çıkaran failin yakalandığı, bu kişinin davacı iş yerinin eski çalışanı olduğu, yangından---- gün öncesinde iş yerinden ilişiğinin kesilerek çıkartıldığı, ceza dosyasında yapılan yargılama sonrasında davacıya beslediği husumet sonrası yangın çıkarma eyleminden ceza aldığı, bu cezanın kesinleştiği, her ne kadar davacının eski çalışanının çıkardığı yangın sonucu hasar meydana gelmiş ise de olayın kötü niyetli hareketler kılozu kapsamında sayılamayacağı zira yangını çıkaran kişinin iş yerinden ilişiği kesildikten sonra iş yeri sahibi tarafından iş yerine girişinin yasaklanmasına ilişkin talimat verildiği, bu hususun hem iş yerini yakan kişi tarafından hem de tanıklarca teyit edildiği, bu nedenle olayın teminat kapsamında kaldığı, bu nedenle muafiyet indirimi yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Bilirkişi tarafından hasar tutarı hesaplaması yapılırken %10'luk enflasyon oranının nazara alındığı anlaşılmış, yapılan hesaplama yerinde görülmüştür.
Teknik bilirkişiler tarafından yapılan hesaplama sonucunda emtia+tesis+makine+ cihazlar+demirbaşlar+özel maliyetler toplamının --- olduğu ve bu tutara ilişkin--- toplamının ise ---olduğu anlaşılmıştır. --günlük endflasyon farkının ------olduğu, bunun toplam hasara eklenmesi suretiyle belirlenen toplam hasar bedelinin -- olduğu anlaşılmıştır. Bu toplam hasar tutarına tahakkuk edecek olan -- tutarının ise ---olduğu, bu şartlarda toplam alacağın ------olduğu, davacı tarafından davalı ... şirketine yansıtma faturası düzenlenmesi halinde--- tutarı ile birlikte hesaplanan hasar bedelini tahsil edebileceği kanaatine varılarak asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne, birleşen dosya dava dilekçesinde davacı vekili talep ettiği faiz türünü açıklamadığından alacağa yasal faiz yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)ASIL DAVA;
1-Davanın kabulü ile, davalının -----sayılı dosyasında itirazının iptali ile takibin -- asıl alacak üzerinden devamına ------- takipten itibaren asıl alacağa avans faizi yürütülmesine,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 396.198,00 TL karar harcına karşılık peşin alınan 27,70 TL harç ve icra dosyasında alınan 100.000,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 296.170,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacılar lehine AAÜT uyarınca taktir edilen 146.625,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
B)BİRLEŞEN -------- SAYILI DOSYASINDA;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile toplam 8.102.180,47 TL davacı alacağının 15/02/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak ------- ancak bu alacağın --- kısmının --ilişkin olması nedeniyle davacı tarafından davalı ... şirketine yansıtma faturası düzenlenmesi suretiyle tahsiline,
2-Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
3-Alınması gereken 553.459,95 TL karar harcına karşılık peşin alınan 153.697,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 399.762,45 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Vekalet Ücretleri;
a)Davacılar lehine davanın kabul edilen kısmı üzerinden AAÜT uyarınca taktir edilen 169.646,80 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Davalı lehine davanın reddedilen kısmı üzerinden AAÜT uyarınca 61.940,98 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
C)YARGILAMA GİDERLERİ;
1-Davacı ----tarafından yapılan; 18.500,00 TL bilirkişi gideri, 879,30 TL posta gideri olmak üzere toplam 19.379,30 TL'nin davaların kabul-red oranına göre hesaplanan 18.203,68 TL'sinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
2-Davacı ----tarafından asıl davada 59,50 TL ve birleşen davada 53.731,00 TL olmak üzere toplam 53.790,50 TL harç giderinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
3-Davacı ---- tarafından yapılan; 2.000,00 TL bilirkişi giderinin davaların kabul-red oranına göre hesaplanan 1.878,67 TL'sinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
4-Davalı---- tarafından yapılan 6.000,00 TL bilirkişi gideri, 38,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.038,00 TL'nin davaların kabul-red oranına göre hesaplanan 366,27 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
D)Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Asıl ve Birleşen dosya davacı vekili, temlik alan vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/11/2020