T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/509 Esas
KARAR NO: 2022/300
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/05/2017
KARAR TARİHİ: 07/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket yeddinde olup, ----çeklerinin bankanın yeni sahibi-------- iade edilmesi gerektiği için ekteki savcılık şikayetinde dökümü yapılmış -----verilme 25 adet TL çeki, ----- çeki,---- çalışanının çantası çalınmak sureti ile çalınmıştır. Hırsızlık olayı 21.10.2016 tarihinde olup, olaya ilişkin tutanak ve kayıtları dosyaya sunacaklarını, Toplamda 69 adet çek çalındığını, gerek--- ve gerekse de müvekkil şirket tarafından savcılıklara gerekli şikayetlerin yapıldığını,----dosyasından yapılan şikayet,-------- dosyasından devam ettiğini, ---- çalışanının ----giderek şikayetçi olduğunu, şikayet dilekçesi ekinde, müvekkile ait --- gönderi bilgisinin de yer aldığını, çalınan çekler ile ilgili olarak--- müvekkil şirket ve gerekse de muhatap bankanın arandığını, bu aramaları yapan kişi ve şirketlerin de savcılığa bildirildiğini, çalınan çeklerin yetkisiz kişilerce doldurulup imzalanması ihtimali nedeni ile de tüm bankalar ve faktöring şirketlerinin bilgi sahibi yapıldığını,---- şirketlerinden birine yapılan sahte çek başvurusu nedeni ile faktöring şirketinin de şüpheliler hakkında işlem yaptığını, Karakolda ifadelerinin alındığını, buna ilişkin belge ve kayıtlarnın savcılık dosyasına sunulduğunu, Takastan çeklerin sorulduğu --- yetkililerince çekteki imzaların müvekkil şirkete ait olmadığının belirtilmesi üzerine bu husus çekin yazılarak hamile iade edildiğini,---dosyasından, ---- dosyasından-----Sayılı dava dosyası devam ettiğini, hatta şimdiki davamız ile---- Sayılı dava dosyası tarafları aynı olup, bir tek------- şirketinin bu davada taraf olarak eklendiğini, Çek incelendiğinde imzaların aynı el ürünü olduğunun da anlaşılabileceğini, çekteki ciroların da incelendiğinde imzaların benzer, isimlerin farklı olduğurur görüleceğini,----- görülen davada çekin emrine yazıldığı---- çekteki imzanın ve kaşenin kendisine ait olmadığını belirttiğini,---------çek aslının davalılardan biri tarafından takibe konulabileceğini, çek üzerinde inceleme yapıldığında, imzanın müvekkil şirkete ait olmadığının görüleceğini, Müvekkil şirkete ait imza örneklerinin,--- Müdürlüğünde ve ---- yevmiye sayılı imza sirkülerinde bulunduğunu, buralardan asıl imzaların istenebileceğini,---- Ticaret Mahkemesinden de istinabe yolu ile imza ve yazı örneklerinin alınabileceğini, kötüniyetli hamil tarafından icra takibine düşürülmemek ve müvekkil şirketin ticari itibarının zedelenmemesi, mal ve haklarının haczedilmemesi için takdiren teminatsız veya uygun bir teminat veya teminat mektubu mukabilinde, dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi için tedbir vaazını da talep ettiklerini,--- çek ile ilgili olarak, işbu çekin icra takibine konu edilmesinin engellenmesi amacı ile takdiren teminatsız tedbir vaazına, icra takibi yapılmamasına, varsa açılan takiplerin durdurulmasına, ---- çekin çalınmış olması ve çek üzerindeki imzaların müvekkil şirket yetkililerine ait olmaması nedeni ile davalılara herhangi bir borçlarının olmadığının tespitine, davalıların kötü niyetli olmasından dolayı çek bedellerinin %20’sinden az olmamak kaydı ile davalıların kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı---- dilekçesinde özetle; Davacı, ---- bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini istemişse de, söz konusu çekin ---- sayılı dosyasıyla icra takibine konulduğunu,----- İİK 72'ye göre açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkeme ya icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi ya da genel yetki kuralları uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, İcra takibi yukarıda da belirtildiği gibi ---İcra Dairelerinde başlatılmadığını, Davalı müvekkilin yerleşim yerinin de ---- olduğu ---Mahkemeleri'nin yargı çevresi dışında olduğunu, İİK 72 uyarınca açılan menfi tespit davasını görmeye yetkili Ticaret Mahkemeleri ------ Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetki ilk itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, Davacı tarafın, sadece çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ispat etmekle borçtan kurtulamayacağını, bu nedenle --- şubesine daha önce aynı imza ile ödenmiş çek yaprağı bulunup bulunmadığının, Çek düzenleme konusunda başka bir şahsa vekâlet verilip verilmediğinin sorulmasını talep etttiklerini, Davacının, dava konusu çekteki imzayı benimsememiş veya icazet vermemiş olması gerektiğini, Davacı, keşideci; lehtar ise-----. Dava konusu çekin lehtar şirkete verilip verilmediğinin ortaya çıkması için iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesini talep ettiklerini, müvekkilinin bir --- olduğunu, -- yükümlülüğünün ise, alacağı tevsik eden faturanın denetlenmesi ile sınırlı olduğunu, Takip konusu çek incelendiğinde, müvekkilin müşterisinin ------aldığının görüldüğünü, Takip konusu çekteki alacağı tevsik eden faturayı da zaten ------- düzenlendiğini, çekteki imzanın davacıya ait olmadığı hususunda bir - bilgisi bulunmayan müvekkilimin bu yönde bir araştırma yapması da madden ve hukuken imkânsız olduğundan iyi niyetli olduğunun kabulünün gerektiğini,----incelendiğinde, keşideci imzasının uyuşmaması nedeniyle keşideci hakkında herhangi bir işlem yapılmadığı görüleceğini, bu nedenle müvekkilin kötüniyetli olduğu iddia edilemeyeceğinden tazminata mahküm edilmemesi gerektiğini, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmekle birlikte, sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davacının tazminat talebinin reddine karar verilmesini öncelikle sayın mahkemenizin yetkisizliğine, mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde ise açılan davanın ye tazminat talebinin reddine, davacının % 20'den az olmamak üzere icrâ inkar tazminatına mahkum edilmesince, vekâlet ücreti ile yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; çek nedeniyle talep edilen menfi tespit davası ilişkindir.
------ yazılarak davaya konu çeklerin ödeme yapılıp yapılmadığı hususları sorulmuş banka cevabında------- çeklerin ibraz edildiği, çeklerin karşılıksız olduğunu ve banka sorumluluk bedellerinin ödendiğini,--- çeklerin vadesi gelmediğinden ibraz edilmemiş çekler arasında olduğu bildirilmiştir.
Grofolojik inceleme için dosyamız kül halinde Grofoloji Uzmanı bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu raporunda özetle: ------ meblağlı, ----numaralı çek aslı, - ---- keşideci hanesinde ------ibareleri üzerine ------ ile yetkililer adına atılı bulunan keşideci imzalarının, ---- isimli şahısların dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle ---- şahısların eli mahsulü olmadığı kanaat ve sonuca varıldığına ilişkin raporunu mahkememize sunmuştur
Davacı vekili-----celsede beyanında :---- bilirkişi incelemesi yapıldığını, raporlar gelince bu dosyaya beyanda bulunacaklarını, davalı ---davayı kabul ettiğini, diğer davalılar yönünden tefrik kararı verilerek esas dosyada kabul doğrultusunda karar verilmesini talep ettiklerini,---- yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığını beyan etmiştir.
Davalı ------tarihli celsede beyanında : İmzaya itirazlarını kabul ettiklerini, davacı vekili yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığını beyan ettiğini, bu doğrultuda karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KABUL SEBEBİYLE KABULÜ İLE
Davaya konu-------vade tarihli TL bedelli keşidecisi -----DAVACININ DAVALI---- BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE
-Harçlar kanunu gereğince Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinden sonra vuku bulduğundan, maktu karar ve ilam harcının üçte ikisi olan 53,80-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 233,77 TL'nin yatıran tarafa iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraflar ve vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı