T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/120 Esas
KARAR NO: 2022/381
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2021
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ---- senedin ------ aracın devri amacıyla düzenlendiğini, müvekkilinin borcunu 03/12/2019 tarihinde----- ---havaleyle geriye kalan -------- tutarında---- sözleşmesiyle ----- plakalı aracın satışına aracılık etmek suretiyle bedelsiz devrederek ödediğini, müvekkili tarafından ödeme yapılmış olunmasına rağmen, davalının kötü niyetli olarak takip başlatıldığını, müvekkili aleyhine davalı tarafından ---- numarasına kayıtlı kambiyo senetlerine---- tutarında takip başlatıldığını, yapılan takip açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin borcu bulunmadığını, öncelikle tedbiren --- sayılı icra dosyasında vezneye giren paranın alacaklıya ödenmemesine ve icra takibinin durdurulmasına, fazlaya dair talep ve dava ve sair hukuksal hakları saklı kalmak kaydıyla borçlu olmadığının tespitine, davanın kabulü ile takibin iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ---- numarasına ---- ödeme emrini , ---yemin ve bilirkişi incelemesini delil olarak göstermiştir.
Davalı cevap dilekçesi bildirmemiş, delil bildirmemiştir.
----.sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine--- vade tarihli senet -- bonoya dayanarak ------ çıkışı üzerinden kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür.
Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen ---------- incelenmesinde; davacı tarafından davalının hesabına---- tarihinde-takip dayanağı bononun tanzim tarihinden sonra, açıklama yapılmaksızın 7.975,00-TL para yatırıldığı görülmüştür. Söz konusu dekont yönünden davalının isticvabına karar verilmiş, usulüne uygun isticvap davetiyesine rağmen davalı duruşmaya katılmamıştır. Dekontun bir sureti ilgili bankadan ayrıca celbedilmiştir.
Davacı tarafından fotokopisi ibraz edilen -----plakalı aracın dava dışı --------- bedelle davalıya satıldığı, satış bedelinin nakden alındığı, el yazısı ile senet üzerine --- bedelsiz verilmiştir. Aracın satış bedeli olan---- --- alınmıştır" ibaresinin yazıldığı altında imza bulunduğu görülmüş,söz konusu imzanın kime ait olduğunun açıklanması için ara karar uyarınca, davacı vekili imzanın ---- ait olduğunu beyan etmiştir. ----sözleşme aslında, davacının ibraz ettiği sözleşme fotokopisinin üzerindeki el yazısı ile yapılan ilavenin bulunmadığı görülmüştür.
Davacı vekiline yemin hakkı hatırlatılması üzerine davacı vekili davalıya yemin teklif etmiş, usulüne uygun yemin davetiyesine rağmen davalı duruşmaya katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bonoya dayalı ---sonra, İİK 72.maddesi uyarınca açılmış tespit davasıdır.
İİK'nın 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, takip dayanağı bononun --- plakalı aracın devri amacıyla düzenlendiğini, müvekkilnin --- havaleyle, geriye kalan --- tutarında ki miktarı ise, ---- nolu noter satış sözleşmesiyle ---- satışına ----etmek suretiyle bedelsiz devrederek ödediğini ileri sürmüştür.
Takip dayanağı bonunun tanzim tarihinden 2 gün sonra, --- tarihinde davacı tarafından davalının hesabına 7.975,00-TL para yatırılmıştır. Dekontta paranın yatırılma sebebine ilişkin açıklama olmadığı için HMK 171.maddesi uyarınca davalının isticvabına, karar verilmiş, dekontun bir sureti isticvap davetiyesine eklenerek davalıya isticvap davetiyesi çıkarılmış, davetiye üzerine "belirlenen -----dekonta ilişkin HMK 171.maddesi uyarınca davalının isticvab olunmak üzere hazır bulunmanız, geçerli bir özrünüz olmaksızın gelmediğiniz veya gelip de sorulara cevap vermediğiniz takdirde takdirde isticvaba konu banka dekontları hakkında davacı tarafın ileri sürdüğü vakıaları ikrar etmiş sayılacağınız" şeklinde ihtarat yazılmış, ancak davetiyenin tebliğine rağmen davalıduruşmaya katılmamış, mazeret de bildirmemiştir.
Bu nedenle HMK'nın 171/2.maddesi uyarınca davacının 7.975,00-TL'nin takip dayanağı bononun borcuna ilişkin ödendiğine dair ileri sürdüğü vakıayı davalı ikrar etmiş sayılmıştır.
Bono, bağımsız borç ikrarını içeren ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir. İmzası davacı tarafça ikrar edilmiş bonoya dayalı takip yapılmıştır. Bir davada ileri sürülen vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf o vakıayı ispat etmelidir. Bu nedenle bononun bedelsiz olduğu ve sonradan sonradan anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddialarının yazılı delille ispatı zorunludur. HMK.nın m.189/3 maddesindeki amir hükmüne göre “Kanunun muayyen bir delil ile ispatını emreylediği hususlar başka suretle ispat olunamaz. ” HMK 201.maddesinde göre “Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz" hükmüne yer verilmiş dolayısısyla usul hukukumuzda senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi kabul edilmiştir.
Davalının isticvap için belirlenen duruşmaya katılmaması nedeniyle isticvaba konu 7.975,00-TL'nın bono borcu için ödendiği kabul edilmişse de, bakiye bono borcunun araç satışına aracılık suretiyle ödendiği yazılı delillerle ispat edilememiştir. Sözleşme fotokopisi üzerine dava dışı satıcı tarafından tek taraflı olarak sonradan yazılan beyanın davalıyı bağlaması ve noter senedinin aksini ispat etmesi mümkün değildir. Bu nedenle davacı vekiline davaya konu bononun 6.025-TL'lik kısmına ilişkin yemin hakkı hatırlatılmış, davacı vekili davalıya yemin teklif etmiştir. Ancak davalı kendisine tebliğ edilen usulüne uygun yemin davetiyesine rağmen duruşmaya katılmamış, mazeret de bildirmemiştir. Bu nedenle davalı HMK'nın228/2.maddesi uyarınca yemine konu vakıaları ikrar etmiş sayılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davalı, isticvap için çağrıldığı halde duruşmaya katılmadığı için takip dayanağı ----- kısmının banka ödemesi yoluyla ödendiğine dair davacı iddiasını ikrar etmiş sayılarak; yemin için çağrıldığı halde duruşmaya katılmadığı için takip dayanağı bononun bakiye borcunun da araç satışına aracılık suretiyle ödendiği ödendiğine dair davacı iddiasını ikrar etmiş sayılarak, takip dayanağı bonodan dolayı davacının davalıya borcu olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde davanın reddi ile birlikte davalı aleyhine kötü niyet tazminatı verilmesini talep etmiştir. Menfi tespit davasının kabulü halinde İİK 72/4.maddesi uyarınca borçlu lehine kötü niyet tazminatı verilebilmesi için alacaklının kötü niyetli olduğunun ispatı gerekir. Dava, davalının isticvap ve yemin davetiyesine rağmen davalının duruşmaya katılmaması nedeniyle kabul edilmiş olup, davalının takip yapmakta kötü niyetli olduğu davacı tarafça ispat edilemediğinden şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile,-----.sayılı icra takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline,
2-Şartları oluşmadığından davacı vekilinin tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 1.032,72 TL karar harcının, davacı tarafından peşin yatırılan 258,18 TL harçtan mahsubu ile bakiye 774,54 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yazışma ve tebligat gideri olarak yapılan 119,40 TL yargılama gideri ile 258,18 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı toplamı 436,88 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan ----- göre takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.