T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1035 Esas
KARAR NO: 2018/166 Karar
DAVA: İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2015
KARAR TARİHİ: 20/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin ...... Yedek Parça otomotiv San. Ve Tic.Ltd. Şti'den olan cari hesaba karşılık olarak .... Uluslararası Nakliyat Tic. Ltd. Şti tarafından keşide edilmiş olan, ..... bankası....şubesi keşidecisi ......A.Ş olan ..... keşide tarihli, .....çek,....hesap numaralı .... TL bedelli, .... Bankası Aş .... şubesine ait, Keşidecisi ..... Tur. Otomotiv San. Ltd. Şti olan 20/12/2014 keşide tarihli, 6983391 çek numaralı, 11253401 hesap numaralı, 2.500,00 TL bedelli iki adet çekin 23/09/2015 tarihinde çalındığını, çeklerle ilgili olarak İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, çeklerle ilgili olarak ödemekten men kararı verildiğini, davaya konu çeklerin ibraz olunduğunu, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ödeme yasağı kararının devamı konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin davalıdan istirdatına ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya karşı davalı veya vekili tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkere cevaplarının dosya içerisine alındığı görüldü.
Dosyamız bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: Davalının dava konusu çeki iktisabında kusurlu veya kötü niyetli bulunduğundan anılan çekin davalıdan istirdatına ve müvekkiline iade edilmesi yönünde mütalaa etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, çalınmış olan çek nedeniyle, çeki elinde bulundurana karşı TTK.nun 758. maddesine göre açılmış çek istirdat davasıdır.
Davacı, arabadan çalınan beş adet çekten 22/11/2014 keşide tarihli, 3.941,35 TL bedelli, keşidecisi..... Grup...AŞ olan çekin davalıda olduğunu, çekin istirdatını talep etmiştir.
Çek iptali talebi ile açılan İstanbul Anadolu 3 ATM.nin .... esas sayılı dosyasından bir suret getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Çek iptali davası görülürken dava konusu çekin davalı şirketçe takasa sunulduğunun anlaşılması üzerine mahkemenin verdiği süre içinde davacı bu istirdat/ çek iadesi davasını açmıştır.
Çek istirdat davası, çeki elinde bulundurana karşı açılır. Çekin rıza dışında elden çıktığı iddia edildiğine, davacının yetikli hamil olduğunu, rızası dışında çekin elden çıktığını ispatlaması gerektiği gibi, davalının da kusurlu veya kötüniyetli olarak çeki elinde bulundurduğunu ispatlaması gerekir.
Tarafların defter ve kayıtları bilirkişi aracılığı ile incelenmiştir. Bilirkişi raporunu ibraz etmiştir.
Çek incelendiğinde, çekin keşidecisinin .... grup Oto servisleri... AŞ olduğu, lehdarının ..... Yedek Parça..Ltd. Şti olduğu, sonrasında çekin arka yüzüne göre çekin sırasıyla Karakoyun Danışmanlık'a, .....'e, .....'a,.....til'e,.... şirketine,.... iplik..Ltd. Şti. ye cirolandığı görülmüştür. DAvacı şirketin adı, ünvanı ciro silsilesinde yoktur. Davacı ticari defter ve kayıtları ile tahsilat makbuzu ile, bu çeki .... Yedek Parça.... Ltd. Şti den aldığını ortaya koymuştur. Çek davacıya fiziken ulaşmadan çalınmış olması ihtimali yüksek olmakla, davacının yetkili hamil olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Öte yandan davalının sunduğu evrak ve çek iade bordrosuna göre, davalının bu çeki, ticari ilişki içinde aldığı ..... isimli firmaya geri verildiğini beyan etmiştir. Nitekim 25/11/2014 tarihli çek iade bordrosuna göre Kar gipe firması da bu çeki,.....Tekstil'e iade etmiştir. Çekin seri no, bedel, tarih gibi tüm ayırıcı özellikleri çek iade bordrosundakilerle aynıdır.
Bu davada talep, çekin istirdatıdır. Menfi tespit talebi veya çekin bedeli ödenmiş olduğu için çek bedelinin istirdatı gibi bir talep yoktur. Davacı, davalının kusurlu veya kötüniyetli hamil olduğunu ileri sürerek çekin kendisine iadesi talep etmiştir. Ne var ki çek istirdatı davası çeki elinde bulundurana karşı açılır. Davacının davalının gerçekte Yüksel İplik... Şeklindeki ünvanını sehven Yükseliş iplik... olarak göstermesi maddi hata niteliğindedir. Ayrıca davacının, İş bankanın Yükseliş İplik firması tarafından çekin bankaya ibraz edildiğini bildiren yazı cevabına göre bu davayı açtığı da düşünülürse davacının ünvanda yaptığı hata, haklı bir sebebe dayanan ve düzeltilebilir bir maddi hatadır. Ancak davalı, dava tarihinden çok önce bu çeki Kar Gipe.. isimli firmaya iade etmiştir. Çeki elinde bulundurmayan kişiye karşı çek istirdatı davası açılamaz. Husumet, yargılama boyunca mevcudiyetini koruması gereken bir dava şartıdır. Sonradan davalı tarafından öne sürülmesi önem arz etmediği gibi, mahkemece resen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu nedenle de davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın husumet nedeniyle REDDİNE ,
2-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 67,31 TL den mahsubu ile 31,41 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir masraf bulunmadığından bu yönden karar verilmesine yer olmadığına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2018