T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1546 Esas
KARAR NO: 2019/1351 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 17/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkilinin ------tarihinde trafik kazası sonucunda davalı şirket nezdinde tanzim edilen -------numaralı ------- ile işleteninin sorumluluğu teminat altına alınan ---- plakah araç sürücüsü ------ vefat ettiğinijmüteveffanın ------- ---. Sınıf öğrencisi olduğunu, davacı baba ...'in müteveffanın tüm desteğini yitirdiğini, davalı şirkete gerekli tüm evrakların ulaştırılması ve tazminat talebinde bulunulmasına rağmen davalı ... tarafından tazminat talebinin karşılanamayacağının belirtildiğini, davalı şirketin -------tarihli ret yazısında ileri sürdüğü iddiaların hukuka aykırı olduğunu, tanzim edilen trafik poliçesinin limitinin kaza tarihi itibariyle -----, TL olduğunu, ayrıca ------ plakalı aracın yine davalı ... tarafından ------ numaralı -------- ile teminat altına alındığını ve bu teminatın -----TL limitli olduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydıyla kaza tarihi olan ------ tarihinden itibaren işleyecek %29 ve artan oranlarda avans faizi ile birlikte ----------TL destekten yoksun kalma tazminatının davacıya ödenmesi dava masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ----- aracın müvekkili ... tarafından ------ tarihleri arasında -------- no.lu trafik sigortası poliçesi ile sigortalandığım, dava konusu taleplerin Karayolları Trafik Kanunu hükümleri ve poliçe genel şartlan gereğince teminat dışında olduğunu, zira trafik sigortasının kazadan zarar görenin "işletenden talep edebileceği" kadar olduğunu, davacının işletenden talep hakkı bulunmadığından müvekkil şirketten de herhangi bir talepte bulunabilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu araç malikinin ---------olduğunu, araç işleteninin kazanın meydana gelmesine neden olabilecek hukuka aykırı fiili bulunmadığını, ancak haksız fiil sorumluluğunda destekten yoksun kalma tazminatı hakkının doğabilmesi için hukuka aykırı fiil, kusur ve illiyet bağının bulunması gerektiğini, desteğin tam kusuruna bağlı olarak meydana gelen trafik kazası nedeniyle vefat etmiş olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 52/1 maddesi uyarınca desteğin müterafık kusurunun tazminatın tayininde dikkate alınması gerektiğini, dava konusu olayın ticari bir işten kaynaklanmaması nedeniyle yasal faiz uygulanması gerektiğini ve müvekkil şirket açısından Trafik Sigortası Genel Şartları B.2. maddesi gereğince davalı şirket açısından temerrüt tarihinin tüm belgelerin davalı şirkete ulaştırılmasından 8 iş günü sonrasından başlatalibeceğini beyan ederek davanın reddine talep etmiştir
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle haksız fiilden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı talepli maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizden verilen ------- tarih ve ------- Esas 2017/509 sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi-----. Hukuk Dairesinin ----- tarih ve ------ Esas - ---- Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin ------- esasına kaydı yapılmıştır.
İstinaf Mahkemesince davacı dayanağı birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında yer alan ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden değerlendirme yapılarak davacının talebi konusunda olumlu veya olumsuz hüküm kurulmadığı anlaşıldığından HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca kararın kaldırılarak mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Dosyamız Aktüerya Hesap bilirkişisine tevdi edilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu raporunda özetle:--------- tarihinde meydana gelen olayda, hayatını kaybedeb ----- desteğinden yoksun kalan babası için hazırlanan işbu raporda; Dava dışı anne ------ maliki olduğu ve davalı ... trafmdan ------- ile sigortalı ---- plakalı araç ile sürücüsü davacının oğlu ------- tek traflı yapmış olduğu trafik kazasında hayatını kaybettiği ve kendi ölümü ile sonuçlanan trafik kazasında % 100 kusurlu olduğunun uyuşmazlık konusu olmadığı, Davalı sigrota şirketinin ---------- kapsamında davacının destek zaarından kaza tarihi ve poliçe tanzim tarihi dikkate alındığında 3. Kişi konumunda olması nedeni ile ------------TL poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu,Davalı sigrota şirketinin yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; --------- dahilide verilen İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası teminatı olan kişi başı üst limit ------ TL için sorumluluğundan söz edilemeyeceği,---- tarihinde meydana gelen tek taraflı kaza sonucu ----- plakalı araç sürücüsü --------- vefatı sonrası; Davacı baba--------toplam destek zararının % 5 yetiştirme gideri tenzili sonrası ---------TL olduğu, davalı ... şirketinin --------poliçesinde azami limiti dahilinde talep edebileceği maddi zararın ------TL olabileceği, Dava dışı anne-------- toplam destek zararının % 5 yetiştirme gideri tenzili sonrası ------TL olduğu, davalı ... şirketinin ------poliçesinde azami limiti dahilinde (şayet sigortalı araç işleteni olmasa idi) talep edebileceği maddi zararın ----- TL olabileceği, davacı ------ oğlunun vefatı sonrası desteğinden yoksun kaldığı ve maddi zararının oluştuğu, ancak ------ plakalı aracın işleteni olması nedeniyle (davalı ... şirketinden talep edip edemeyeceği ilişkin Ayrı Olarak Mevcut Yasal Düzenleme Ve Mevzuat Gereği) davalı ... şirketinden kendisi için hesaplanan tazminatı talep edemeyeceği, Temerrüt Tarihi ve Faiz; Dava öncesi davalı ... şirketinden tazminat talebi ile ------- tarihinde başvurulduğu, Bu itibarla ------ tarihinden itibaren 8 iş günü bitimi ---------- tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilebileceği ve davacının yasal faizi ile birlikte tazminat talep edilebileceğinin takdir ve hukuki münakaşasının elbette Yüce Mahkemeye ait olduğu, ancak, Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı yönünde mütalaa etmiştir.
Bilirkişi raporları HMK 200 gereğince taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Tarafların rapora karşı itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
İstinaf kararında da değinildiği üzere; ------- tarihinde trafik kazası sonucunda davalı şirket nezdinde tanzim edilen --------- numaralı----------- ile işleteninin sorumluluğu teminat altına alınan -------- plakalı araç sürücüsü --------- tam kusurlu bulunduğu tek taraflı kaza sonucu vefat ettiği, bu kaza sonucu ölenin babası davacının destekten yoksun kaldığı, davalının -------- plakalı aracın -------- ayrıca-------- numaralı ----------- içerisinde bulunan İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacısı olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ---. Hukuk Dairesi -------- E. -------- K. Sayılı kararında ihtiyari mali mesuliyet sigortasının tanımı yapılmış ve kapsamı belirtilmiş olup; ''...-------- ise; esasen------------- teminatı kapsamında olmayan 3.kişilerin uğradığı manevi zararları ek sözleşme ile teminat altına alabilir. (Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları Madde 3) Ayrıca, sigorta şirketleri isteyenlere bu amaçla tek poliçe halinde hem kasko sigortası, hem de ihtiyari mali mesuliyet sigortası yapabilir. Somut olayda, davalı ... şirketince düzenlenen-------- gün --------sayılı -------- bu nitelikte bir poliçe olup, ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında 3.kişilerin uğrayacakları manevi tazminatları da teminat altına aldığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 3/c maddesinde işletenin veya aracı sevk edenin eşinin usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin, sigortanın teminatı dışında olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, davacı görülmekte olan davada, işleten-sürücünün eşi konumunda bulunduğundan, ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamındaki manevi tazminata ilişkin, taleplerinin teminat dışı olduğu açıktır.'' şeklindedir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi -------. Hukuk Dairesi ----- E. -------- K. Sayılı kararında ihtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamı belirtilmiş olup;'' Davacı tarafça poliçede yer alan, artan mali sorumluluk ve ek sözleşme maddesi uyarınca manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 3-c bendinde,“ İşletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve fürunun veya birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler" teminat dışında bırakıldığından, davacılar ---------tarafından, davalı ... aleyhine açılmış olan manevi tazminat davalarının reddine karar verilmesi gerekir iken, kabul kararı verilmesi usul ve yasaya uygun değildir.'' şeklindedir.
İstinaf ilamı doğrultusunda yapılan inceleme ve yukarıda değinilen emsal içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda davacı ..., kazada vefat eden araç sürücüsü -------- üstsoyu, sigortalı araç maliki --------- ise eşidir. Davacının birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında yer alan ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden taleplerinin davacı ...'in; işleten------- eşi olması nedeniyle; Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Teminat Dışı Haller kapsamında kaldığından reddine karar vermek gerekmiştir.Bu nedenle birleşik kasko poliçesi --------- TL limiti değerlendirmeye alınmamıştır.
İstinaf kararı öncesinde mahkemece davanın ------ TL destekten yoksun kalma tazminatı yönünden kabulüne karar verilmiş olup; istinaf ilamı sonrasında aldırılan bilirkişi raporunda; davacının zorunlu mali mesuliyet poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı -------- TL olarak hesaplanmış olup; hükmü sadece davacı istinaf etmiş, davalı yanca istinaf edilmemiş ve davacı lehine ''aleyhe hüküm verme yasağı'' gündeme gelmiştir. Yargıtay --- Hukuk Dairesi --------- E. ------- K. Sayılı kararında da belirtildiği üzere; '' Taraflardan yalnız birinin temyizi halinde,Yargıtay, hükmü temyiz edenin aleyhine bozamaz. (Aleyhe bozma yasağı). Bundan başka, taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde, Yargıtay'ın (temyiz eden tarafın lehine olarak) verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme de artık, temyiz eden tarafın,önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir. Taraflardan yalnız birinin temyizi üzerine verilen bozma kararına uyan mahkemenin temyiz eden tarafın, önceki (bozulan ) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm vermemesi ilkesi, usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi ile de yakından ilgilidir." -----------.
Somut olayda; zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçe limiti ------ TL olup; birleşik kasko poliçesi kapsamında talep hakkı olmayan davacının; destekten yoksun kalma tazminatı hesabında ----- TL limit üzerinden hesap yapılması yönündeki tespite itibar edilmiştir. Her ne kadar davacı tarafça hesaplama yaparken dava dışı annenin sigortalı konumunda olması nedeniyle annenin destekten yoksun kalma payının hesaplanmaması gerektiği yönünde itirazı sunulmuş ise de; dava dışı anne de vefat edenin üstsoyu ve mirasçısı sıfatı ile hak sahibi konumunda olup, işbu davada davacı konumunda olmasa dahi yapılacak hesaplama da ona ayrılması gereken pay da ayrılarak hesap yapılması gerektiği Yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğidir. Gerek istinaf kararı öncesi raporda gerek istinaf kararı sonrası raporda isabetli biçimde ölenin mirasçısı konumunda olan dava dışı anneye de pay ayrılarak hesaplama yapılması doğru olmuştur. İstinaf öncesi ve sonrası alınan her iki raporda poliçe tarihi doğrultusunda isabetli biçimde ------ tablosuna göre hesaplama yapmıştır.
Temerrüt Tarihleri açısından; KTK’nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kanun metni doğrultusunda; davacının davalı ...'ya başvuru tarihi -------- olup; 8 iş günü eklenmekle temerrüt tarihi ------olarak tespit edilmiştir. Aleyhe hüküm verme yasağına göre davacı baba için ------ TL destekten yoksun kalma tazminatının --------tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında tahsili ile davacıya verilmesine, bu poliçe kapsamında fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
Davacı baba için ---- TL destekten yoksun kalma tazminatının ----- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında tahsili ile davacıya verilmesine, bu poliçe kapsamında fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine,
Davacının birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında yer alan ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden taleplerinin davacı ...'in; işleten ----- eşi olması nedeniyle; Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Teminat Dışı Haller kapsamında kaldığından reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 1.615,20 TL nin davacı tarafından yatırılan 25,20 TL peşin harç, 190,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile 1.400,00 TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 2.450,00 TL bilirkişi gideri, 253,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.703,50 TL nin davanın kabul edilen kısmına isabet eden 1.206,90 TL si ile 219,00 TL harç gideri toplamı olan 1.425,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte A.A.Ü.T uyarınca 2.837,43 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red edilen kısım yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 3.518,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan kullanılmayan bakiye kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.
17/12/2019