T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1447 Esas
KARAR NO: 2021/471 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 30/11/2018
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:-------- teminatından akdi taşıyıcıya------------zarar sorumlusu olduğu gerekçesiyle alt taşıyıcı ve araç ----- taşıyıcının sorumluluk sigortacısı olduğu öne ---- sigorta şirketinden ------ teminen başlatılan icra takibine vaki itiraztann istemi ile ikame edilen, bu yönüyle de halefiyet İlkesine dayanan işbu davada sayın davacı vekili ----- harılandırdığı----------- sevk edeceği ve ettireceği eşyâbn taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında sigortaladığını, bu kapsamda dava dışı sigortalının ---- eşyaların karayolu ----- taşınması işini üstlendiğini ve fiili taşıma işi için alt taşıyıcısı ----- -----plakalı araca yüklendiğini, aracın yükü ----------- doğru seyir halindeyken güvenli ve yeterli bir mesafeden izleme yapmadığı için önünde aynı yönde ilerteyen -------- araca çaıpıp yolun kenarındaki---- yuvarlandığını, bu kaza sonrasında -----eşyaların kullanılamayacak şekilde hasariandığım, ------ tam ziya olan eşyalar için -------- tutarındaki zararın tazminini talep ettiğini, bu nedenle müvekkilinin ---------- tazminat ödediğini -------- sigortalısının haklarına halef olduğu gibi sigortalısının 3. şahıslara karşı olan rucu, dava ve takip haklarını da temlik aldığını, davalıların fiili taşıyıcı, araç sürücüsü ve sorumluluk sigortacısı olarak davacının zaranndan müteseisilen sorumlu dduklannı, aleyhlerine başlatılan icra takibinin yapılan itirazlarla durdurulması üzerine işbu davanın açılması zarureti doğduğunu gerekçe göstermek suretiyle) Yöce Mahkemeden özetle; davanın dayandığı icra takibine vaki itirazların iptali ile kaldığı yerden devamına (yargılama giderleri »e ücreti vekâletin davalılara yüklenmesine) karar verilmesini ve davalılar aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesin! talep etmiştir. ---- sayın vekili bu isteme karşı çıkmakta ve ---- tarihli davaya cevap dilekçesinde----------- somut olayın vukuunda kusuru bulunmadığı gibi davacının da; sigortalısı eşya sahibi olmadığından dava konusu ürünlerin sahibi ---------- sigortalısı ödeme yapmadan ona ödediği tazminatı halefiyet ilkesinden yararlanarak rücu konusu yapamayacağını, kaldı ki meydana gelen kazada dava konusu edilen miktar kadar değil sadece ------- sayılı irsaliyede kayıtlı olan kadar mal olduğunu ve bu irsaliye kapsamındaki ürünlerin de tamamen zayi olmadığını---------- hasar tespiti yapılmak üzere teslim edildiğini, bu nedenle talep edilen bedelin fahiş olduğunu aynca iddia edilen hasar bedelinin ----üzerinden talep edilmesinin hukuka da aykırı olduğunu beyan etmek suretiyle) davanın reddine ------------verilmesini ve müvekkili aleyhine haksız yere takip bağlatan davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.
CEVAP: Davalı sigorta vekili vekili cevap dilekçesinde özetle: ---- vuku bulan olaya bağlı olduğu halde davacının derdest davanın dayandığı icra takibine --------tarihi itibariyle konu ettiği alacağının -------- düzenleyen hükümlerinde ön görülen 1 yılık süreye göre zamanaşımına uğradığı için öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kaldı ki dava konusu hasar zalan müvekkilinin düzenlediği trafik sigorta poliçesi He sağlanan teminatlar kapsamında olmadığından müvekkilinin davacıya karşı somut olaydan kaynaklandığı öne sürüten zararı tazmin mükelefiyeti altında da olmadığını, hiçbir şekilde davanın kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla gerçek zarar miktan tespit edilmeden tek taraflı talebe göre tazminat tutarının belirlenemeyeceğini, rücu konusu yapılan talebin somut olaya bağlı gerçek zarar miktarını yansıtıp yansıtmadığının beli olmadığını, hesaplama gerektiren durumlar için icra inkar tazminatı istenemeyeceğini, müvekkilinin aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazında haklı olduğunu öne sürmek suretiyle)------- davaya cevap dilekçesinde Yüce Mahkemeden özetle müvekkili aleyhine ikame edilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar ---- cevap dilekçelerinde özetle: Davacı taraf, dava dışı ----- ------ sigortacısıdır. Yani taşınan ve zarar gördüğü iddia edilen eşyalar ----- olduğu, davacı taraf dava ---- nedeniyle onun halefi olduğunu iddia etmişse de -------- yaptığı ödemeye ilişkin herhangi bir evrak sunmamıştır. Dolayısıyla halefiyet silsilesi kurulamadığından, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, taşıma işi esnasında meydana gelen kazada davalı ---- kusuru bulunmadığını, bu hususta ---- kazanın diğer tarafı kişilere karşı açtığı dava ----------- dosyasından derdest olup henüz kusur incelemesi yapılmamıştır. kazada tarafların kusurunun belirlenmesi açısından öncelikle bu davanın bekletici mesele yapılmasını, meydana gelen kazada dava konusu edilen miktarda eşya bulunmamaktadır. Bulunan eşyalar yalnızca dava dilekçesi ekinde sunulan ---- nolu sevk irsaliyesindeki eşyalardır. ----- nolu sevk irsaliyesinde yer alan eşyalar davalılara teslim edilmemiştir. Bu nedenle teslim edilmeyen eşyaların dava konusu edilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı taraf dava dilekçesinin ------- vakıasında kaza sonrası ----- eşyaların kullanılmayacak şekilde hasarlandığını belirtmişse de bu husus gerçeği yansıtmadığını, kaza sonrası taşınan eşyalar ---- yeniden teslim edilmiştir. Bu doğrultuda sevk irsaliyesine ----- tarafından şu şerh düşülmüştür: "Kaza nedeniyle ürünler fabrikaya geri gelmiştir. Hasar tespiti yapılmadı. ------ teslim alındığı, eşyalar kullanılmayacak şekilde hasarlanmış olsaydı---------- teslim almazdı. Meydana gelen hasarın tespiti yapılmamışsa da bu hususda en azından delil tespiti yapılarak hasarın miktarı belirlenebilirdi. Dolayısıyla hasar tespiti yapılmayan ve teslim edilen eşyaların bedelinin davalılardan istenilmesi hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, davanın reddi ile takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı alacaklının dava değerinin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Dava dışı --------- taşıma irsaliyesi düzenlendiği, dava dışı--------- yapıldığı, taşımaya konu malların davalı---- sürücüsü olduğu ---- taşımayı gerçekleştiren -------- sayılı araç arasında iki taraflı trafik kazası meydana geldiği, dava dışı sigorta ------- nakliyat -------------- davacının sigortalısına kaza neticesinde ziya olan eşyalar için ödeme yaptığı konusunda uyuşmazlık olmayıp; görülmekte olan dava, davacının yaptığı ödemenin TTK 1472 maddesi uyarınca davalı araç sürücüsü, araç maliki ve davalı araç malikinin sorumluluk sigortacısı davalı ----- amacıyla yaptığı icra takibine tarafların itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Dosyamız arasına alınan ------ dosyasının yapılan incelemesinde takibin ---- tarihinde takip başlatıldığı ödeme emrinin davalı/borçlulara--- tarihinde tebliğ edildiği, davalılar ------------ davalı sigorta şirketinin itiraz dilekçesinde tarih belirtilmediği, takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacının; borçlu tarafından yapılan----- tarihli itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur..
-------------- yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.
İddia, savunma, toplanan deliller tüm dosya kapsamı üzerinde mahkememiz tarafından resen seçilecek taşıma uzmanı bilirkişi aracılığıyla, nceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu raporunda özetle: Tüm delillerin münakaşası, İİK md.67/11 kapsamına giren talep ile zamanaşımına yönelik itirazın takdiri, her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Yüce Mahkeme ye ait olmak üzere, dava dosyasına intikal eden bilgi ve belgelere göre, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle; "davacı tarafın somut olaya bağlı olarak sigortalısına ödediği hasar tazminatını, sigortalısının alt taşıyıcısı konumunda olan davalı taşıyan ile araç sürücüsünden veya davalı taşıyıcıya ait ------------ -------- talep edebilmesi için gereken şartların bir arada oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporundan sonra dosyaya sunulduğundan ilgili hasar dosyası ile davacının rapora karşı itirazları değerlendirilmek suretiyle ek rapor hazırlanmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi ----- tarihli ek raporunda özetle: Dava dosyasına kök raporun tanziminden sonra intikal eden belgeler sayın davacı vekilinin itirazları ile birlikte incelenmiş ve neticesinde; dava konusu ------kısmının tam hasarlı hale geldiğinin ve ------ bedelinden başka değerinin kalmadığının kabulü" halinde; davacının sigortalısının akdi taşıyıcı olarak ------------- dava konusu taşıma işini aldığı davacının dava dışı sigortalısına ve dolayısıyla davacıya karşı ----- bağlamında sorumlu tutulabileceği miktarın en fazla ----------olabileceği, itirazın iptali istemi ile ikame edilmiş olan davanın--- ---- davalı yönünden kabul edilmesi halinde ise davacının "hükmolunacak alacağına miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere------- işletilebileceği" değerlendirilmiş, dava dosyasına kök raporun tanziminden sonra intikal eden belgeler ve/veya sayın davacı vekilinin kök rapora vaki itirazları içerisinde; sair hususlarda ve --------- davalı taşıyıcının maliki olduğu ------------Sigortası teminatından davacı tarafa herhangi bir tazminat ödeme mükellefiyeti doğmadığı" yönündeki görüşümde değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak herhangi bir hususa rastlanmadığı yönünde mütalaa etmiştir.
---------tarihli ek bilirkişi raporunda -------- olarak yapılan sovtaj ödemesinin emsal türdeki ürünler için kadri marufunda olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmadığı, bu hali ile bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı anlaşıldığından, dosyanın önceki bilirkişiye tevdii edilerek, bilirkişi heyetine, ---------bilirkişisi eklenmek sureti ile dosya kapsamındaki tüm belgeler dikkate alınmak sureti ile dava konusu uyuşmazlık hakkında ve sovtaj ödemesinin emsal türdeki ürünlerle kıyaslanarak, kadri maruf olup olmadığı hususunda ek rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti mahkememize hitaben hazırlamış oldukları ------ raporlarında özetle: Zayi olan dava konusu temizlik ürünlerinin birçoğunun ham maddesi ithal olduğu için fiyatları değişken olmakla birlikte, davacı ve davalının sovtaj bedelinde hem fikir oldukları anlaşıldığından, teknik yönden cari fiyatlar da göz önünde bulundurulduğunda ---- sovtaj bedelinin takdiri mahkemeye ait olduğu, bu nedenle -------- tarihli ek raporun sonucunda değişikliğe gidilmesini gerekli kılabilecek herhangi bir hususun bulunmadığı yönünde mütalaa etmişlerdir.
Bilirkişi raporlarının HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Davalılar -------- tarihli ıslah dilekçesi ile cevap dilekçelerini ıslah ederek zamanaşımı defiinde bulundukları görüldü.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede; Davacının dava dışı -------- ettireceği ---------sigortalattığı, dava dışı sigortalı -------- üstlendiği, bu taşımayı gerçekleştirmek için, davalı -------------- maliki ve işleteni olduğu ---- plakalı çekiciye takılı ------- eşyaların diğer davalı ----- ------ taşındığı, ancak taşıma sırasında, önünde aynı istikamette seyretmekte olan,------- idaresindeki ------ plakalı ---- arkadan çarpması neticesinde taşınan eşyaların zarar gördüğü, davalı sürücü--------- söz konusu kazada önünde giden aracı güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememesi nedeniyle asli kusurlu olduğunun belirlendiği, davaya konu kazanın ---------- tarihinde açıldığı, TTK'nun 855/1 maddesi gereğince bu tür taşımalarda, zamanaşımı süresinin bir yıl olarak belirlendiği, ancak taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışı ile ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinci ile işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı meydana gelmesi halinde, taşıyıcının sorunun üç yılda zamanşamına uğrayacağının düzenlendiği, ancak asli kusurlu olmasının, TTK'nun 855/5 maddesinde düzenlenen kasıt veya pervasızca davranış olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla somut olayda üç yıllık zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, davalı sigortan şirketinin zamanaşamı defiinde bulunduğu, diğer davalıların ise ıslah yolu ile zamanaşımı definde bulundukları, her ne kadar davalılar------------ süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüş ise de, cevap süresi içinde süre uzatım talebinde bulundukları, mahkemece olumlu yada olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı, savunma hakkı kapsamında işbu davalılarca verilen cevap dilekçesinin süresinde verildiğinin kabulünün gerektiği, dolayısıyla işbu davalılarca yapılan zamanaşımı defiinin usulüne uygun olduğu kanaatiyle tüm davalılar yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar harcına karşılık peşin alınan 507,80 TL peşin harcından mahsubu ile bakiye 448,50 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte A.A.Ü.T.uyarınca 6.265,76 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021