T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1373 Esas
KARAR NO: 2020/265 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/11/2018
KARAR TARİHİ: 25/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkiline ait ------ plakalı aracı ticari taksi olarak işleterek kazanç elde ettiğini, ------- tarihinde ---------- plakalı araç şoförünün %100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğünü, kaza sebebiyle araçta maddi hasar meydana geldiğini, onarım için --------- gün serviste kaldığını, bu süreç içinde ticari işlevini yerine getiremediğinden kazan kaybına uğradığını, bu sebeple davalıdan alacak oluştuğunu,-----------------Teminat dışı kalan haller" maddesinden kazanç kaybı teminat kapsamı dışında bırakıldığını, bu nedenlerle müvekkilinin uğradığı günlük -------- olmak üzere --------- günlük kazan kaybının davalı borçludan talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin sonradan mağdur olmaması adına davalı yan üzerine araç var ise teminatsız ihtiyari tedbir talebi şerhinin işlenmesine, davalının kabulü ile borçlunun -------- İcra Müdürlüğü'nün ------------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline takibin kaldığı yerden devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya ait ------ plakalı araç müvekkil davalı şirkete ait olan ---------- plakalı araç arasında -------- tarihinde trafik kazası olduğunu, gerçekleşen trafik kazasında davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların aksine davacının %100 tam kusuru ile mezkur trafik kazası meydana geldiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan ------- tarihli kazaya ait ------- dosya numaralı ------------- raporunda taraflarına tayin olunun %75'lik kusur oranını kabul etmeleri mümkün olmadığını, bilirkişi incelemesi yapılması taleplerinin bulunduğunu, --------- dosya numarası ile -------tarihli ------------taraflarına tayin olunan %75 lik kusur oranı --------- tarihli --------------raporunda %100 olarak gösterildiğini bu iki rapor arasında çelişki meydana geldiğini, ------- tarihli -------- hasar onarım bedeli --- olarak gösterilmekteyken ------tarihli -------------raporunda onarım süresi -------- gün olarak gösterildiğini, davacının talebi üzerine düzenlenen kazanç kaybı bedeli tespit raporunda ticari taksi olan aracın günlük kazancının fahiş bir rakam olarak---------- gösterilmesi gerçeğe aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili davalının -------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- esas sayılı icra dosyasına yaptığı itiraz hakkında açılmış bulunan iş bu itirazın iptali davasının reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı görünen davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dosya hukuki niteliği itibar ile, davacıya ait ------- plakalı ticari taksi ile davalıya ait --------- plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacının talep ettiği -------- günlük kazanç kaybının tahsili amacıyla başlatılan takibe davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu görüldü.
Dosyamız arasına alınan --------- İcra Müdürlüğü'nün --------Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin -------- tarihinde takip başlatıldığı ödeme emrinin davalı/borçluya -------- tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.
Dosyanın kusur, kazanç kaybı ve makul onarım süresi tespiti amacıyla makine mühendisi/sigorta eksperi bilirkişiye tevdii edilmiş olup , bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: Dava konusu ------ tarihli kazanın oluşumunda davalıya ait bulunan--------- plakalı aracı sevk ve idare eden sürücü --------- kazının oluşumunda ASLİ ve %75 kusurlu olduğu, davacıya ait bulunan ------- plakalı aracı sevk ve idare eden ------kazanın oluşumunda TALİ ve %25 kusurlu olduğu tespit edildiği, davacıya ait bulunan ------- plakalı aracın dava konusu kaza neticesinde ------- kullanılamayacağı, giderlir ve amortisman düşüldükten sonra dava konusu kaza tarihinde günlük net ------ kazan kaybına uğrayacağı,-- günde bu zararın -----------olacağı tespit edildiği, davalıya ait bulunan -------- plakalı aracın kazanın oluşumunda %75 kusurlu olması nedeniyle sorumluluğunun -------------- olduğu tespit edildiği yönünde mütalaa etmiştir.
Bilirkişi raporlarının HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir. Bilirkişi raporu yeterli, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek hükme esas alınmıştır.
----- Adliye Mahkemesi --- Hukuk Dairesi ------------ Sayılı İlamı; ''Mahkemece, davacının aracının ticari taksi oluşu göz önünde bulundurularak, aracın şoför ile mi çalıştırıldığı, şoför ile çalıştırılıyorsa şoförün ve araç malikinin aylık kazançlarının ne olduğu hususunda araştırma ve inceleme yapılmalı, gerekirse ilgili meslek kuruluşlarından görüş sorulmalı ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.'' şeklindedir.
----- Hukuk Dairesi --------------Sayılı ilamı; ''Kabule göre de kazanç kaybı hesaplama yöntemi ve kazanca ilişkin araştırma da eksik yapılmıştır.--------------- davacının hatlı olarak ticari taksicilik yaptığının belirlenmesi halinde bağlı bulunduğu taksi durağından ve ilgili vergi dairesinden davacının net kazancının araştırılması sonucu kazanç kaybı belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.'' şeklindedir.
------------------ davacının hatlı olarak ticari taksicilik yaptığının belirlenmesi halinde bağlı bulunduğu taksi durağından ve ilgili vergi dairesinden davacının net kazancının araştırılması için müzekkere yazılmasına karar verilmiş olup;---------------------- yazılan müzekkerelere, oda tarafından belirlenmiş bir ücret tarifesi olmadığı, şartlara göre gelirin değişkenlik gösterdiği yönünce cevap verildiği görülmüştür.
---------- müzekkereye cevap verilmediği, davacı vekilince ----------- dilekçe sunulduğu, davacı vekilince duruşmada her iki taksi durağının aynı olduğunun beyan edildiği, günlük ortalama kazancın ---------- olarak bildirildiği görülmüştür.
---------- yazılan müzekkere cevabı incelendiğinde davacının------ kazancının ------------ olarak beyan edildiği bildirilmiş ise de bir taksinin yıllık kazancının bu tutarda olmayacağı gerçektir.
Vergi kamu düzeni ile ilgili olup, davacının gelirini düşük göstermesi veya gerçeğe aykırı beyanname vermesi vergi mevzuatını ilgilendirir, kazanç kaybının hesabında dikkate alınmaz.-------------
Davacıların vergi yükümlüsü olarak tuttukları defterler ve vergi beyannamelerinde gösterdikleri kazançların zarar hesabında esas alınması ve davacıların oradaki beyanlarıyla bağlı sayılarak zararın hesabı, tazminat hukuku ilkeleriyle bağdaştırılamaz.-----------------
Davacıların vergi yükümlüsü olarak tuttukları defter ve verdikleri vergi beyannamelerinde gösterdikleri kazançların zarar hesabında esas alınması ve davacıların oradaki beyanlarıyla bağlı sayılarak zararın hesabı, tazminat hukuku ilkeleriyle bağdaştırılamaz. Kazanç vergisine ilişkin bu belgeler,------------ karşı hazırlanmış olup, vergi daireleri üçüncü kişi durumundadır. Hal böyle olunca, vergi mevzuatını ilgilendiren bu belgelerdeki açıklamalar, zarar hesabında gözetilebilecek delil olabilir, ancak bağlayıcı nitelikte kabul edilemez. Mahkemece yapılacak iş, davacıların gerçek kazanç kayıplarına ait delillerini toplayıp sonucuna göre karar vermekten ibarettir. -----------------
Kazanç kaybının tespitinde, davacının vergi beyannamesinin esas alınması isabetsizdir. Mahkemece, gerçek zararın neden ibaret olduğunun tesbitinde zorunluluk vardır. Zira kusurlu davranışı ile zarara sebebiyet veren kimse haksız fiilin diğer öğelerinin de mevcut olması halinde karşı tarafın bu yüzden uğradığı zararın tamamını ödemekle yükümlüdür. Bu zarar, malvarlığının eksilmesi şeklinde gerçekleşebileceği gibi, malvarlığının çoğalmasına engel olunması şeklinde de gerçekleşebilir. Fakat her halde kusurlu olan kişinin gerçek zarardan sorumlu tutulması gerekir. İnceleme konusu olan bu davada, davacının kazanç kaybı olacağı bilirkişi aracılığıyla tespit edilmiş bulunmasına göre, gerçeği yansıtan bu rapordaki miktar esas alınmayarak vergi beyannamesindeki miktar üzerinden karar verilmesi doğru değildir.---------------
Yukarıda değinilen kökleşmiş---------doğrultusunda taksinin günlük kazanç miktarının tayininde ----------------- yıllık beyan edilen kazanç hükme esas alınmamıştır.------------- emsal ücret verilmemesi ve --------bildirilen ücretin gerçeği yansıtmaması karşısında -------- tarihli bilirkişi raporunun bir günlük kazanç hesaplamasına dair raporunun --- sayfasındaki hesaplamaya itibar edilerek günlük kazanç ---------- olarak hükme esas alınmıştır. Bilirkişi raporu ile kusur oranı davalının %75 kusurlu olduğu yönünde celbedilen deliller ile uyumlu ve çelişmeyen biçimde tespit edildiğinden itibar edilmiş, aracın kullanılamayacağı süre raporun 6 ve 7. Sayfalarında yapılacak her işin süresi gösterilmek suretiyle denetime esas biçimde ------ olarak tespit edilmiş olup; davalının %75 kusuruna göre ----------kazanç kaybı mahkemece kabul edilmiştir. Kazanç kaybı miktarı, aracın tamir edileceği makul süre yargılama neticesinde tespit edildiğinden likit kabul edilmeyerek icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1) ------ İcra müdürlüğünün -------- esas sayılı dosyasındaki alacak miktarına ilişkin davalı borçlu tarafından yapılan itirazın ------------ için İİK 67 maddesi gereğince İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine, takibin devamına,
2- Alacak likit olmadığından; icra inkar tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
- Reddedilen miktar yönünden, davalı lehine kötüniyet tazminatına yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 307,39 TL nin davacı tarafından peşin yatırılan 263,80 TL den mahsubu ile 43,59 TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 800,00 TL bilirkişi gideri, 96,05 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 896,05 TL nin davanın kabul edilen kısmına isabet eden 261,03 TL si ile 304,90 TL harç gideri toplamı olan 565,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte A.A.Ü.T. uyarınca 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Red edilen kısım yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan kullanılmayan bakiye kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------------------ Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/06/2020