T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1369 Esas
KARAR NO: 2021/634 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 07/12/2017
KARAR TARİHİ: 07/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ---- taraf olduğu sözleşme uyarınca --- satın aldığı, müvekkilin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen bu ------ tarihlerde toplamda --- olan arızalardan oluştuğu, alınan------ ayıplı mal kapsamında olduğunun anlaşıldığı, müvekkilin --- olup söz konusu imalattan olduğunu düşündüğü hatalar sebebiyle yaklaşık ---- boyunca işletemediği, bu nedenle müvekkilinin ticari olarak büyük bir kardan mahrum kaldığı ve borçlarını ödeyemez duruma geldiği, müvekkilinin davalıya ----- Yevmiye numaralı ihtarnameye cevabi yazısı ile talebin reddedildiği, bu nedenle ayıplı aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve aracın çalışmadığı süredeki kar kaybının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava şartı niteliğinde olan ayıp ihbarının yapılmadığını, ----göre üründe bir hata görüldüğünde hu durumun en geç 3 gün içinde yazılı olarak ürünü satın aldığı yetkili satıcıya bildirilmesi gerektiğini, geç bildirilen hata iddialarının garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğini.------- alıcının malda bir ayıp olduğu iddiası var ise bu durumu derhal satıcıya ihbar etmesi gerektiği, aksi takdirde satılan malı ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılacağının düzenlendiğini, davalının dava konusu-------- satıcısı veya imalatçısı olmadığını, dava konusu----- ayıp olmadığını, davaya konu ------ oluşan arızaların ---- hatalı üretiminden değil, davacının ----takmaması gereken saman makinesinin ----- takılmasından kaynaklandığının tespit edildiğini, motor ve diğer akşamlarda oluşan kırıkların kullanıcının ----- saman makinesi montajından, bir diğer ifade ile------ yapılan değişlik, modifikasyonda ve eklemelerden kaynaklandığını, üretimden kaynaklanmadığını, bu arızalardan müvekkil şirketin sorumlu olmayacağını, garanti sözleşmesinin 2.maddesi incelendiğinde, garanti yükümlülüğünün sadece ücretsiz tamir yükümlülüğü şeklinde olduğu, davacının arıza halinde bedel iadesi ve araç değişimi istenemeyeceğinin açıkça görüleceği, davaya konu--- yaklaşık 1 yıldır davacı tarafından kullanıldığını, davacının talebinin haklı görülmesi durumunda biçerdöverinde meydana gelen değer kaybı ve kullanma bedelinin mahsup edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; Davacının, dava ----- ---- meydana gelen arıza nedeniyle söz konusu makinenin ithalatçısı konumunda olan davalıdan talep ettiği aracın çalışmadığı sürede kar kaybının ödenmesi talebi ile açmış olduğu alacak istemine ilişkin davadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, biçerdöverin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın üretim hatası mı, kullanıcı hatası sonucunda mı gerçekleştiği, bu anlamda ---- ayıbın satıcının ağır kusuru sonucunu doğurup doğurmayacağı, ayıplı kabul edilmesi halinde ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı noktalarından ibaret olduğu görüldü.
--- tarafından yetkisizlik kararı verilen ---- sayılı dosyası mahkememize tevzi edilmiş olmakla, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görüldü.
-------- yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosyamız arasına alındığı görüldü.
Dosya üzerinde ---- bilirkişi aracılığıyla------ ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın üretim hatası mı, kullanıcı hatası sonucunda mı gerçekleştiği, bu anlamda ----- ayıbın satıcının ağır kusuru sonucunu doğurup doğurmayacağı, olağan tamirat süresinin ne olacağının tespit edilmesinin istenmesine, yapılacak tespitte iş makinesinin ----dikkate alınarak rapor hazırlanması istenilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu------ kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, kullanım amacı bakımından değerini azaltan ve maldan yararlanmayı ortadan kaldıran, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılamayacak emareleri ile birlikte tespit edilebilecek olan arızalar nedeniyle gizli ayıplı mal niteliğinde olduğu, ayıbın satıcının ağır kusuru ile gizlenmiş ayıp niteliğinde olmadığı, --- onarım süresinin makul onarım süresi olduğu yönünde kanaat etmiştir.
Dosyanın daha önce rapor hazırlayan makine mühendisi bilirkişi yönünden ek, yeni seçilecek ziraat mühendisi bilirkişi yönünden kök rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, makina mühendisi bilirkişi -----tarihli kök raporunda; Dava konusu olan------ dikkatli ve ehil bir makinist tarafından kullanılmadığı, patozün yani saman makinasının--------- monte edilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporuyla ilgili heyete sonradan eklenen Ziraat Mühendisi tarafından hazırlanan raporda bilirkişiler arasında görüş farklılığı olduğu, bu haliyle raporun denetime elverişli olmadığı anlaşıldığından dosyanın yeni bir Tarım Makineleri Konusunda ---- makinaları konusunda uzman bir --- oluşan yeni bir heyete tevdii ile, dosya üzerinden yeniden rapor aldırılmak üzere inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler mahkememize hitaben hazırlamış oldukları --- tarihli raporda özetle:---- davacının biçer döverden beklediği faydaları azaltıcı etkenler olduğu, söz konusu arızaların malın değerini düşüren, maldan faydalanmayı ortadan kaldıran, satın alındığı tarihte davacı tarafından anlaşılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle kullanıcı hatası olarak değerlendirilemeyeceği, bu --- servisine gitmiş olar ---- mal niteliğinde olduğu, makul onarım süresinin --- olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Taraf vekillerinin beyan ve itirazları doğrultusunda her bir itiraz hakkında ayrı ayrı değerlendirme yapılmak sureti ile ve ayrıca makul onarım süresi olarak belirlenen --- günlük süre için kar kaybının ne olacağı hususunda olumlu yada olumsuz bir değerlendirme de yapılmak sureti ile bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti mahkememize hitaben hazırlamış olduğu --- raporunda özetle: Bilirkişi tarafından doğru olduğu farz sayılan ve söz konusu------- çok sayıda satılmış olmasının ve şikayetin olmamış olmasının dava konusu------ de ayıpsız olduğu anlamına gelemeyeceği, çünkü ayıbın her-------- için soz konusu olamayacağı, ayrıca aynı raporda------ rampada çalıştırılması durumunda zorlanma olacağından bahsedilmiş olduğu, ancak--- çalıştırıldığına dair dosya muhteviyatında bilgi, belge ve doküman olmadığı, bu nedenle ----- tespiti yapılan hususların dava konusu makinenin ana çalışma prensibi ile uyumlu olmadığı kanaatine varıldığından katılmanın mümkün olmadığı, bu kapsamda yapılan incelemede dava konusu------ kuyruk milinin bulunduğu, söz konusu dava kapsamında kazanç kaybının yaklaşık---- bunun haricinde kök rapor ve görüş ve kanaatlerinin aynen devam ettiği hususlarında mütalaa etmişlerdir.
Bilirkişi raporlarının HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Islah Dilekçesi; Davacı vekilince---tarihli kısmen ıslah dilekçesi sunulmuş, davalıya tebliğ edilmiştir. Davacı vekili davalarındaki maddi tazminat taleplerini ----- ödemeye mahkum edilmesine, dava harç ve giderlerinin ve yasal vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep etmiş olup. Bu oranda tamamlama harcı yatırmışlardır.
Dava dilekçesi cevap dilekçesi--- tarafından hazırlanan kök ve ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede,davacının----- aldığı,ancak------ arızası sebebiyle birden fazla kez servise götürüldüğü,ayıplı mal satışı sebebiyle davacının davaya konu------ ayıpsız misliyle değiştirilmesini istediği ayrıca kullanamadığı dönem için kazanç kaybı talebinde bulunduğu,ancak daha sonra------ makina aksanındaki arıza nedeniyle yandığı davacının davaya sadece kazanç kaybı yönünden devam ettiği,bu doğrultuda yapılan yargılamada ,dosya üzerinden dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, --- makine mühendisi tarafından hazırlanan rapor ile müstakilen ---- tarihli raporlar birarada değerlendirildiğinde raporlar arasında görüş farklılığı olduğu, bu haliyle raporların denetime elverişli olmadığı anlaşıldığından dosyanın yeni bir------- yeni bir heyete tevdii ile, dosya üzerinden yeniden rapor hazırlanmasının istendiği,denetime elverişli -------- tarafından hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere ,dava konusu--------- meydana gelen elektrik tesisatındaki kopmanın tesisatın tamamının değiştirilerek giderilmesi gerekirken kopan hattın birleştirilerek giderilmeye çalışıldığı,bunun yangına sebebiyet verme riski taşımakla birlikte ayıplı hizmet olarak nitelendirildiği,dava konusu -----------arızalanması hususlarının davacının --- faydaları azaltıcı nitelikte olduğu gizli ayıp niteliğinde olduğu,makul onarım süresinin---olarak belirlendiği,kullanım hatası olduğunu söylemenin mümkün olmadığı,---- oluştuğu ve giderildiği ve ayıbın gizli ayıp olduğu değerlendirildiğinde makul sürede bildirimin yapıldığı hususunun kabulünün gerektiği,kazanç kaybı yönünden----bildirildiği görüldüğünden bu bedel yönünden davacının ıslah talebi doğrultusunda karar verilmiştir.Davacının davaya konu------ ayıpsız misliyle değiştirilmesine yönelik talebi hakkında da dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş,ancak mevcut haliyle------------ ayıpsız misliyle değiştirilmesinin ayıbın niteliği gözönüne alındığında hakkaniyet gereği orantılı olmayacağı anlaşılmakla,davacının bu talebinde haklı olmadığı anlaşıldığından haklılık durumuna göre davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının dava konu malın ayıpsız misli ile değiştirilmesine yönelik talebinin KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA ;
Davacının tazminat talebinin kabulü ile---- tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.151,76 TL harcın mahkememiz veznesine yatırılan 31,40 TL peşin harç, 521,00 TL ıslah harcından mahsubu ile 1.599,36 TL harcın davalıdan alınarak hazine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 36,00 TL ilk masraf, 31,40 TL peşin harç, 521,00 TL ıslah harcı, 314,00 keşif harcı, 284,50 TL posta-tebligat masrafı, 3.000,00 bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.186,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ----Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/09/2021