T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1336 Esas
KARAR NO: 2021/791
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 17/10/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davaya konu alacak miktarının ----- davalı şirkete ödenmiş olan ve iptal edilmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından geri ödenmeyen alacağa ilişkin olduğunu, müvekkili şirketin -----en büyük şirketlerinden birisi olduğunu, şirketin ----istihdam edilen ----- sağlamak amaçlı yılbaşı organizasyonu düzenlemek istediğini ve -----arayışına girdiğini, o dönem şirketin eski çalışanı olan insan kaynakları şefi olarak görevde bulunan ve davalı şirketle münasebeti bulunan dava dışı ---- davalı şirket için referans olduğunu, önerinin değerlendirilmesi için dava dışı --- davalı şirket arasında görüşme sağlandığını, yapılması planlanan organizasyon için aracılık eden dava dışı --- tarihinde ----- yönünde mail gönderildiğini, mail üzerine ----- daha gönderilmesini talep eden davalı şirketin hesabına müvekkili şirketçe---- gönderildiğini, müvekkili şirketin bedeller ödendikten sonra ---- ettiğini ve bu hususun da eski çalışan ---- tarafından davalı şirkete bildirildiğini, yazılı bir belge olmadığı için sözlü olarak iptal edilen organizasyon için dava dışı -------- müvekkili şirkete iptalin
gerçekleştiği bilgisinin verildiğini, ödenen bedelin karşılığında hiçbir organizasyon yapılmadığı, bedelin karşılıksız olduğunun aşikar olup iptal olunan eğlence fikri dolayısıyla sebepsiz zenginleşmiş olan davalı şirketten toplam yatırılan bedelin iadesinin istenmiş ise de türlü bahaneler ile istemlerinin reddedildiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında hiçbir akit kurulmadığını, aralarında anlaşma sağlanmadığını, müvekkili şirketçe davalı şirkete ne yazılı ne de sözlü onay verilmemiş iken ----ödeme yapıldığını, davalının basiretsiz bir tacir gibi hareket ettiğini, hakkı açıkça kötüye kullandığını, ödenmeyen bedel nedeniyle ----- dosyasında icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine binaen borca, faize ve tüm ferilerine hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini, açıklanan nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla -------dosyası ile başlatılan icra takibinin takip tutarı üzerinden devamına, davalı taraf hakkında %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının tüm iddialarının zamanaşımına uğradığından zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın her ne kadar sözleşmenin kurulmadığını, akit imzalanmadığını ileri sürmüşse de taraflar arasında sözleşmenin müvekkilinin sunduğu hizmet bedelinin davacı tarafça kabulü ile kurulduğunu, müvekkilinin edimini eksiksiz bir şekilde süresinde yerine getirmek amacı ile işlemlere devam ederken davacının haksız olarak sözleşmeden tek taraflı olarak ahde vefa ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde döndüğünü, müvekkilinin davacının hiçbir gerekçesi olmadan sözleşmeden dönmesi neticesinde ciddi anlamda zarara uğradığını, davacının sözleşmeden dönmesinin müvekkili tarafından hiçbir zaman kabul edilmediğini, aksinin davacı tarafından belge ile ispat edilmesi gerektiğini, ---- ayında davacı şirketin davacının da kabulünde olan o zamanki çalışanı olan insan kaynakları --- direktörü konusunun aralık ---- yaratıcı tasarımlar, eğlence, otel içi mekan alternatifleri ve yaratıcı mekan çözümlemeleri konusunda müvekkili ile çalışmak istediklerini, bunun üzerine --- müvekkili tarafından kendilerine sözleşme taslağı gönderildiğini, sözleşme taslağının şirket ---- imzalanacağını, gerekli hazırlıkların ve işlemlerin devam etmesi gerektiğinin müvekkiline bildirildiğini, --- tarihinde tanışma toplantısı düzenlendiğini, bu toplantıda iş tanımı ile ilgili sunum yapıldığını,---- tarihinde iş akdi sözleşmesi hazırlanacağını, davacı şirket yöneticilerinin bilgisine sunulduğunu, davacı şirket tarafından müvekkilinin tekliflerinin uygun görüldüğünü, bu kapsamda davacı şirket yöneticileri ---- işverenler olarak bu işe onay verildiğini, müvekkili şirket ile çalışmak istediklerini, toplam kısmının vakit darlığından dolayı ödemek istediklerini belirttiklerini ve ---- tarihinde müvekkiline----- gönderdiklerini, bu ödeme ile müvekkilinin çalışmalara başladığını, bu kapsamda sunum, konsept, konsept alanı otel, iş yüklenici için yapım firmaları ile görüşmeler yapıldığını, davacı şirketin onayı ile --- menajeri ve avukatı ---- sözleşme başlangıcı ödemesi, diğer sanatçı ---sözleşme başlangıcı avans ödemesi yapıldığını, ----- tarihinde şirketin ---- ilişkin sunum yaptığını, detayları paylaşıldığı üzere müvekkili şirket ile davacı şirketin --- eğlencesi için organizasyon düzenleme hususunda ----- karşılığında anlaştıklarını, müvekkilinin gerekli ayarlamaları ve düzenlemeleri yerine getireceğini, davacının da bedelini ödeyerek hizmetten faydalanacağını, davacının müvekkiline gerekli ayarlamaları ve düzenlemeleri yapması için ------- --- ödediğini, bu ödemelerin hazırlık ile birlikte de bir çok masraf yaptığını, müvekkilinin sektördeki iş bağlantılarını da kullanarak kreatif ekibine tasarımlar hazırlattığını tasarımların----------- bedelleri gibi bir çok masraf yaptığını, sunmuş oldukları mail çıktısından da anlaşılacağı üzere davacı şirketin ortağı ---- sözleşmeyi iptal ettiğini, çeşitli firma ve şahıslara ödenen bedellerin geri alınmasını istediğini, ancak bunları söz konusu organizasyona bir hafta kala müvekkilinden istediğini, otel ve sanatçıların iş kaybından dolayı ödemeleri geri vermeyeceklerini müvekkiline ilettiklerini, bu durumun davacı tarafa bildirildiğini, müvekkilinin edimini en iyi şekilde yirenie getirmek için gerekli hazırlıkları yaptığını, ancak davacının sözleşmeden haksız bir bicimde dönerek müvekkilinin verdiği hizmet kapsamında zarara uğramasına neden olduğunu, bu bakımdan davacının iddialarının yersiz olduğunu, basiretsiz tacir gibi davrananın davacı oluğunu, davacının haksız davasında adeta sözleşmeden hiç haberi yokmuş gibi davranarak sözleşmenin hiç kurulmadığı iddiasını kabul etmemekle birlikte bu durumda basiretsiz tacir gibi davrananın bizzat davacı olduğunu gösterdiğini, davacının sözleşmeden dönmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, bu nedenlerle açılan haksız ve kötü niyetli bu davanın hem usulden hem de esastan reddine, sözleşmeye aykırı davranan edimini gereği gibi ifa etmeyen, müvekkiline sözleşme kapsamında borçlu olmasına rağmen alacaklıymış gibi icra takibi yapan davacının kötü niyetinin açık olduğu için İİK gereğince %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına ve lehine avukatlık ücreti tayinine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibari ile davacının yılbaşı organizasyonu çerçevesinde davalı taraf ödemiş olduğu bedelin iadesi için başlattığı icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
------ getirtilerek dosyamız içerisine alınmış ve incelenmiştir. Ödeme emrinin --- tarihinde davalıya tebliğ edildiği davalının ---- tarihli itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır. ----- tarihinde davanın açıldığı itirazın ve davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Usulüne uygun taraf teşkili sağlanarak taraf delilleri toplanmış ve tahkikat aşamasında değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf, taraflar arasında bir sözleşme bulunup bulunmadığı, sözleşme bulunup bulunmamasına göre davalıya ödenen ------ sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde iade alınıp alınamayacağına ilişkindir.
Borçlar Kanununa göre bir eser meydana getirme karşılığında, iş sahibinin bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmeler Eser Sözleşmeleridir. Sonucu bir bütünlük arz eden, iş sahibinin buyruğu altına girmeksizin, bağımsız olarak yapılan, yaptırılan organizasyon, gösteri, konser ve benzeri işler de, eser sözleşmesi olarak değerlendirilmektedir.
Eser sözleşmeleri tam iki tarafa borç yükleyen, ivazlı ve rızai sözleşmelerdir. ----- olması sebebiyle de tarafların anlaşması sözleşme kurulumu için yeterli olup; geçerliliği için belli bir şekil şartı aranmamakla birlikte, sözleşme ilişkisi inkâr edildiği takdirde yazılı delillerle sözleşmenin ortaya konulması gerekmektedir.
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla berabaer, --- tarihli davacı dilekçesinde organizasyon işinden mali durum sebebiyle vazgeçildiği, organizasyonun sözlü olarak iptal edildiği beyan edilmiştir. Ayrıca davalının ibraz ettiği ----tarihli davacı şirket yazısında da organizasyonun ----- eşinin vefatı sebebiyle iptal edildiği görülmektedir. Bütün bu belge ve beyanlar dikkate alındığında, yazılı olmasa da, taraflar arasında yılbaşı organizasyonu için bir eser sözleşmesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Sebepsiz zenginleşme borcun kaynaklarından biri olup; dava özelinde önem arzeden husus diğer borcun kaynaklarından birinin varlığı halindeki durumdur. Temel olarak talep, başka bir borcu doğuran sebebin varlığına dayanıyorsa ve bu sebep, sebepsiz zenginleşmeden doğan hakkın şartlarının gerçekleşmesini engelliyorsa, o zaman sebepsiz zenginleşmeden doğan iade talebi ileri sürülemeyecektir.
Dava konusu olayda, taraflar arasında bir yılbaşı organizasyonu için eser sözleşmesi akdedilmişse de, vefat sebebiyle davacı tarafından ------ vazgeçilmiş, bu iradenin davalıya yazılı ve mail yoluyla bildirilmiş, davalı tarafından da davacıya gönderilen ---- tarihli mail ile, yeni çalışma koşullarında tekrardan beraber olma temennilerinin iletilmiştir. Şu hade taraflar arasındaki sözleşmenin yüklenicinin kusurundan, işin gecikmesinden veya bedelden değil, davacı iş sahibinin hususi durumundan kaynaklanan sebeplerle sona erdirildiği anlaşılmaktadır.
------“İşsahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi sonlandırabilir. Borçlar Kanununun bu hükmü karşısında mevcut olayda davacı iş sahibinin, hususi sebeplerle eser sözleşmesini sona erdirdiği, yapmış olduğu peşin ödeme tutarının, organizasyon için yapılmış masraflar ve yüklenicinin katlandığı zararların üzerinde olması halinde, kalan bu tutarı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceği anlaşılmaktadır.
İlgili tutarın tespiti için yaptırılan bilirkişi incelemsinde, davalı yüklenicinin---belgeli masrafları ile --- iptal edilen etkinlik bedeli kapsamındaki alacaklarının,---- peşin ödeme tutarından mahsubu gerektiği, davalının sebepsiz zenginleşme hükümlerine binaen davacıya ----- iade etmesi gerektiği, tespit edildiğinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının ------ icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin ----üzerinden devamına,
Alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Alacak likit ve itiraz haksız olmadığından yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine
3- Alınması gereken----- davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından sarfolunan ---yargılama giderinin davanın kabul kısmına isabet eden ----- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yargılama gideri sarfolunmadığından bu konuda karar vermeye yer olmadığına,
6-Davacı lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 7.300,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 5.250,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2021