T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1159 Esas
KARAR NO: 2018/956 Karar
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 04/10/2018
KARAR TARİHİ: 08/10/2018
Mahkememizde görülen davanın yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ,,,,,, ve.........ı adına kayıtlı ........tesisat numaralı sayaca ilişkin ....... işlem tarihli ve....... numaralı "Kaçak/Usulsüz Elektirik Tüketimi Tespit Tutanağı'nın iptalini,...... ve ........ tesisat numaralı sayaçların mühürlenerek hukuka aykırılığın sonlandırılmasını ve abonelİk tesisine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
HMK 138. maddesinde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almaktadır ve konu ile ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/4-1895 E., 2013/1668 K. Sayılı kararında; "6100 sayılı HMK.nun 114/c maddesi gereğince dava şartı olan “mahkemenin görevli olması” şartı hakkında taraf teşkili sağlanmadan karar verilip verilemeyeceği ön sorun olarak tartışılmış şu sonuca varılmıştır; Görüşmeler sırasında bazı üyeler; taraf teşkili sağlanmadan görevsizlik kararı verilmesinin 6100 sayılı HMK 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğunu, bazı üyeler de, HMK’ nun 137. maddesindeki “dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır, mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler” düzenlemesi ve HMK’ nun 141. maddesindeki; iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının ikinci cevap dilekçesi ile başlaması hükümleri gözetildiğinde, dilekçeler aşaması tamamlanmadan görevsizlik kararı verilmemesi gerektiği hükmün bu gerekçeyle bozulması gerektiğini savunmuş iseler de, bu görüşler kurul çoğunluğu tarafından yerinde görülmemiş, davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir." yönünde karar vermiştir.
Yukarıda değinilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/4-1895 E., 2013/1668 K. Sayılı kararı doğrultusunda tensiben görev hususunda mahkememizce re'sen inceleme yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibari ile abonelik sözleşmesinden kaynaklanan Kaçak/Usulsüz Elektirik Tüketimi Tespit Tutanağı'nın iptalini, sayaçların mühürlenerek hukuka aykırılığın sonlandırılmasını ve abonelik tesisine karar verilmesine ilişkindir.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur. Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.
Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; eldeki davada davacı tacir sıfatını haiz olmayıp toplu yapı yönetimidir. Somut olayda uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır. Aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir. Davaya konu yer iş yeri mahiyetinde olmayıp, abonenin de tacir sıfatı yoktur.
Yargitay 3. Hukuk Dairesi Başkanliği 2014/2829 E.-6184 Kararı ile Ankara 7.. Tüketici Mahkemesi'nin Mamak Toplu Yapi Yönetimi Ile Başkent Elektrik arasındaki arasında görülen abonelik iptali ile borçlu olmadığının tesipiti davası görev hususuna deginilmeden esastan incelenmiştir.
Yargitay 3. Hukuk Dairesi Başkanliği 2016/18091 E. 2018/8346 Kararı ile Ankara Bati 3. Tüketici Mahkemesi'nin Toplu Yapi Yönetimi Ile Enerjisa Başkent Epsaş arasındaki elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve dağıtım bedelinin istirdadı istemine ilişkin dava görev hususuna deginilmeden esastan incelenmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24.Hukuk Dairesi 2017/2474 E. 2018/1265 K Sayılı Kararı Oyak Eryaman 555 Konut Projesi Toplu Yapi Site Yönetimi ile ..... Satiş A.Ş hakkında olup Tüketici Mahkemesi kararı görev konusunda tartışma olmaksızın esastan incelenmiştir.
Yukarıda değinilen görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğu emsal Yargıtay ilamları doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; Toplu Yapı Yönetimi ile İstanbul Anadolu Yakası Elektrik A.Ş. Arasındaki ilişki abonelik ilişkisi olup somut olayda TTK hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün Tüketici Mahkemelerinin görev kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır. Davacının dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile karar kesinleştiğinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile karar kesinleştiğinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine ,
4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/10/2018