T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1133 Esas
KARAR NO: 2019/1273
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 28/09/2018
KARAR TARİHİ: 03/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı sigorta şirketinin düzenlediği --- sayılı --- ile sigortalanan davadışı sigortalı --- yerleşik---- firmasından satın aldığı muhtelif türde - kaba istiflenmiş --- adet fan motoru cinsi emtiaların gemi ile taşınıp - gelmesini müteakip davalı şirketin sorumluluğunda sigortalı alıcıya teslim edilemek üzere - plakalı araç ile taşınırken hasarlandığını ve fan motorlarının sigortalıya alıcıya --- adedinin hasarlı olarak teslim edilebildiğini, olayın davacıya ihbar edilmesi üzerine görevlendirilen eksperin düzenlediği raporun sonucuna göre davacının davalının sorumlu olduğu hasar için sigortalısına - tarihinde-Euro tazminat ödediğini sigortalısının halefi temlik alacaklısı olarak davacının tazmin ettiği bedelin %10'luk kısmı tenzil edilmek suretiyle kalan - Euro'yu davalıdan rücuen tahsili amacıyla -. İcra Müdürlüğü'nün - esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını davalının takibe itiraz ettiğini davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirketin bir yük taşıma kooperatifi olduğunu, üyelerine ât araçlar ile gelen talepler üzerine malların karayolu ile yükleme noktasından teslim noktasına götürülmesi görevini aldığını, somut olayda davalının dava dışı--- ithal etmiş olduğu ürünlerin --- varış yerinden teslim alarak davacının sigortacı olan alıcıya götürülmesi görevini üstlendiğini ve ---- plakalı araç ile konteynırın teslimat noktasına kara nakliyesini gerçekleştirdiğini, davalı şirketin teslimatı gerçekleştirecek olan malın araca yüklenmesi yahut boşaltılmasında herhangi bir personelin görev üstlenmediğini. Davalının dava dışı üst taşıyıcı --- İle arasında münakit sözleşmeye göre mesuliyeti ve sorumluluğunun sınırlarının belirlendiğinin, bu kapsamda davacı tarafın hasar ödemesini dayandırdığı eksper raporunda paletlerin arasına boşluk bırakıldığına, paletlerin hareket edip fan motoru türü ûrûnûn hasar görmesine sebep olduğuna dair tespit yapıldığını, davalının kapalı olarak teslim aldığı konteynırın sadece ara nakliyesini üstlendiğini, kilitli ve mühürlü olan konteynıra istiflemeyi davalının yapmadığı gibi konteynırın kamyona yüklenmesinde görev de almadığını, buna rağmen davacı şirketin ---- yapmış olduğu ödemeyi; zarar sorumlusu olmadığı, kusuru da bulunmadığı halde davalıdan tahsil etmek için icra takibi başlattığını, davalı rücu talebinin muhatabı olmamakla birlikte icra takibinin iptaline davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı --- tarafından satın alınan -- kap emtianın nakliyesi arasında --- adet emtianın hasarlı olması nedeniyle davacının dava dışı sigortalıya ödediği hasar tazminatının taşımayı gerçekleştiren davalıdan rücuen tahsili amacıyla davacı tarafça yapılan takibe davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.
Dosyamız arasına alınan --. İcra Müdürlüğü'nün - Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin --- tarihinde takip başlatıldığı ödeme emrinin davalı/borçluya - tarihinde tebliğ edildiği davalının süresinde - tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacının; borçlu tarafından yapılan -- tarihli itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.
- hasar dosyası ile ilgili --- CMR evrakları celbedilmiştir.
Dosyamız taşıma uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: dava konusu -adet fan motorunun toplam ağırlığı - kg olup. Hasarlı olan - adedinin koli listesi üzerinden toplam - kilo ve brüt ağırlığı --. yük için taşıyıcının TTK. Md. -e ön görülen mesuliyet üst sınırı --- karşılığı da; derdest dava konusu yükün davalı taşıyıcıya ara nakliye işi için teslim edildiği - tarihinde geçerli olan -, olarak hesaplanmak suretiyle: davada tartışılan ve - karşılığı - Euro olarak saptanan hasar/zarar tutarının taşıyıcının TTK. Md.882 de öngörülen mesuliyet sınırının çok altında kaldığını, somut olayda davalı taşıyıcının yüklemeye nezarete ilişkin görevini ihmalden, yüke olan özen yükümlülüğünü ihlalden kaynaklanan müterafik kusur oranının %40 olarak kabulü halinde davacının derdest davanın dayandığı icra takibine - üzerinden konu ettiği rücuen tazminat alacağını davalıdan - Euro olarak talep edebileceğini mütalaa etmiştir.
Bilirkişi raporu HMK 280.Madde uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir. Bilirkişi raporu denetlenebilir ve tarafların iddia ve cevaplarını değerlendirir biçimde olmakla hükme esas alınmıştır.
Toplanan deliller, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, CMR belgeleri, hasar dosyası ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; konteynırın değil, davalının sorumluluğu altında - kap yükün ----deposuna taşındığı, davalı taşıyıcının yükü, ambalajına, istif ve sabitleme şekline herhangi bir çekince koymadan limandan teslim aldığı ve ara nakliyesini üstlendiği yükü alıcısına teslim aldığı haliyle teslim edemediği, ---- tarihli elektronik posta ile dava dışı ---tarafından davalı tarafa malzemelerin hasarlı teslim alındığının bildirildiği anlaşılmıştır. Davalı taraf -''lik konteynırın bir bütün olarak ara nakliyesini değil, --''lik konteynırdaki muhtelif alıcılara ait parsiyel yükün işlemleri tamamlanan - paletinin taşıma sorumluluğunu üstlenmiştir. Bu nedenle davalı yanın emsal olarak sunduğu karardaki yükün taşıma biçimi ile farklı olduğu mahkemece hükme esas alınan raporun 3. Sayfası ile ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Mahkemece hükme esas alınan raporun 4. Sayfasındaki rücu durumu yönünden yapılan değerlendirme ile 5. Sayfasında taşıyıcının mesuliyeti yönünden yapılan değerlendirme TTK 878 maddesi ve konteynır dahili taşıma sözleşmesinin 4.8 maddesi ile örtüştüğünden itibar edilmiştir. Somut olayda davalı taşıyıcının; dava konusu yüke herhangi bir çekince koymadan yükü teslim almasına, yüke ambalajına yada istif ve sabitleme şekline teslim aldığı eşyayı alıcısına çekincesiz teslim edememiş olması karşısında davalının kusuru '' özen yükümlülüğün ihlali'' olmakla; taşıyıcı davalının kendi kusuru olarak kabul edilmiştir. Kusurun %60'lık ağırlıklı bölümü gönderenin- yükleyicinin üzerinde bırakılmış; davalı yükü çekincesiz teslim alanın kusuru ise %40 olarak tespit edilmesi denetime esas olmakla hükme esas alınmıştır. Hasar bedelinin TTK 880 kapsamında kadri maruf olduğu taşıma uzmanınca raporun 6. Sayfası ile 7. Sayfasında tespit edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle somut olayda davalı taşıyıcının yüklemeye nezarete ilişkin görevini ihmalden, yüke olan özen yükümlülüğünü ihlalden kaynaklanan müterafik kusur oranını %40 olarak kabul edilmekle; davacının derdest davanın dayandığı icra takibine --- Euro üzerinden konu ettiği rücuen tazminat alacağını kusura göre davalıdan-- Euro olarak talep edebileceği anlaşılmıştır.Bu nedenlerle -. İcra müdürlüğünün - esas sayılı dosyasındakialacak miktarına ilişkin davalı borçlu tarafından yapılanitirazın--- Euro için İİK 67 maddesi gereğince iptaline, fazlaya ilişkin talebin davalının %60 oranında kusurlu olmaması gözetilerek reddine karar verilmiş; icra inlar tazminatı talep edilmediğinden bu yönde bir değerlendirme yapılmamıştır.
Harçlar açısından; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun- Esas, - karar sayı ve -tarihli emsal kararı uyarınca yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz satış kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre nisbi karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekmekte olup; - dava tarihi efektif döviz satış kuru -Euro = -TL kabul edilen kısım üzerinden hesaplanmıştır.
Vekalet ücreti açısından; Yargıtay -. Hukuk Dairesi - E. --- K. Sayılı emsal ''Hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibarıyla TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı üzerinden nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, bu kurala uyulmadan yapılan vekalet ücreti hesabı doğru olmamıştır.'' şeklindeki kararı doğrultusunda vekalet ücreti hesaplanmakla (6.37 TL 1 Euro X 3.167,66 reddedilen miktar =20.177,99 TL için reddedilen vekalet ücretine esas alınan miktar; 6,37 TL 1 Euro x 1.893,48 Euro kabul edilen miktar = 12.061,46 TL kabul edilen kısım 'a göre 2019 yılı A.A.Ü.T. Esas alınarak) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1) ---. İcra müdürlüğünün --- esas sayılı dosyasındakialacak miktarına ilişkin davalı borçlu tarafından yapılan itirazın --- Euro için İİK 67 maddesi gereğince İPTALİNE, takibin - ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun md 4/a hükmü uyarınca ''Kamu bankalarının 1 yıllık vadeli Euro mevduatlarına uyguladıkları'' en yüksek faiz oranı üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Alınması gerekli 901,52 TL harcın davacı tarafça yatırılan 616,82 TL peşin harçtan mahsubu ile 284,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 616,82 TL harç gideri, 107,75 TL posta-tebligat masrafı, 800 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.524,57 TL 'nin davanın kabul red oranı gözönünde tutularak 439,03 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzereverilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/12/2019