T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/631 Esas
KARAR NO: 2020/319 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/05/2018
KARAR TARİHİ: 09/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının dava dışı ------------- aralarında süregelen ticari ilişki sonucu işleyen cari hesap nedeniyle bu şirkettin ciro ettiği, iadesi istenilen çekin -------- tarihinde alındığım, davacı şirket tarafından yapılan inceleme neticesinde çekin olmadığının görüldüğünü, bunun üzerine -----tarihinde ---------------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------- sayılı dosyası İle zayi nedeniyle iptal davasının açıldığı, teminatın yatırıldığı ve ilanını yapılarak ilgili dosya ile ödeme yasağının konulduğunu ve bankaya tebliğ edildiğini, ----------- no.lu hesaptan keşide edildiğini, ---- tarihli --------- bedelli, davacının yasal hamili olduğu ilanlar sonucunda ferdileştirilen çekin, davalı yanca ----------İcra Müdürlüğü -------sayılı dosyasında ibraz edilip takibe konduğunu, davacının dava dışı ------------ ticari ilişki nedeniyle yasal ve meşru hamili olduğu çekin, davalının eline iyiniyet veya kusur olmadan geçme olasılığı olmadığının bilmekte olduğunu, davalı ile dava dışı --------- arasında bu bedeli karşılayacak ticari ilişkinin olmadığının davacı şirket tarafından bilindiğini, ----------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---------- sayılı dosyasına teminat yatırıldığı beyan ederek; icra dosyasına yada Sayın mahkemece gösterilecek tediye yerine yapılacak ödemelerin takdiren ek teminatsız olarak depo edilerek meşru hamili belli olana kadar kimseye ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine, dava dışı keşideciye davanın ihbarına, kötüniyetle ve haksız kusurlu iktisap edilen -------- no.lu ------ tarih ------ keşide tarih ve yerli, ---------bedelli çekin, gerçek meşru hamili olan davacıya iadesini, Yargılama gider ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP : İcra takibine konu olan çekin davalı şirkete olan borcuna karşılık --------- tarafından kendi cirosundan sonra---------- cirosunda olduğu halde getirildiği ve davalı şirkete olan borcuna karşılık verildiği ve çek daha sağlam olsun ve davalı şirkette kabul görsün diye ------- cirosunu aldıklarının söylendiği, davalı şirket tarafından alman çeke karşılık ------- tahsilat makbuzu düzenleyip,------- gönderdiği adama verildiğini,------bu çek ile ödemeyi fatura borcuna karşılık yaptığını, zira ilgili şirkettin davalı şirkete --------- seri no.lu faturadan doğan -------borcu olduğunu, davalı şirkettin çeki, ---------- ve aldığı tarihin belli olduğunu beyan ederek, davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yiikletilmesini savunmuştur.
Birleşen -------Asliye Ticaret Mahkemesinin --------- Esas Sayılı Davasında;
DAVA: Davacının ------İcra Müdürlüğünün ---esas sayılı dosyasından----------- bedelli çeki icraya koyarak kambiyo takibi ile alacak talebinde bulunduğunu, takibe konu çekin davacı tarafından dava dışı-------- cari hesap nedeniyle ciro edildiğini ve ---- tarihinde makbuz karşılığında teslim edildiğini, ---- çeki kaybettiğinden bahisle ---- tarihinde ----------- Asliye Ticaret Mahkemesinin -------- sayılı dosyasında zayi nedeniyle çek iptali davası açtığını, davalının ödeme yasağının çekin arkasında yazılı olmasına karşın ilgili mahkemeye bildirimde bulunmadığını, ayrıca ------çekle ilgili -------İcra Müdürlüğünün -----esas sayılı dosyasından haberdar olduktan sonra davalı şirket hakkında ------- Asliye Ticaret Mahkemesinin------- esas sayılı dosyasında istirdat davası açtığını, davalının meşru hamil olmadığını, çekin ------ emrine düzenlenmiş olduğunu, ilk cironun lehtara ait olmadığını, dava dışı ----- davalı şirkete cirosu bulunmadığını, bu nedenlerle ------ İcra Müdürlüğünün -------esas sayılı dosyasının durdurulmasına, aksi halde icra dosyasına yapılacak teminat karşılığı ödemelerin taktiren teminatsız olarak alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, ----- İcra Müdürlüğünün --------- esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu çekin ----- tarafından kendi cirosundan sonra ----- şirketinin cirosu olduğu halde getirildiğini ve borca karşılık davalı şirkete verildiğini, davalı şirketin çeke karşılık ---- tarihli tahsilat makbuzunu------------gönderdiği adama verdiğini, çekin fatura borcu karşılığı yapıldığını, davalı şirketin çeki sonra emsan------------- ciro ettiğini, ancak ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılmadığından çekin davalı şirkete geri verildiğini, davacının iddialarının kabul edilemez olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Esas dava dosyası açısından, davacı tarafça açılan istirdat davası, birleşen dava dosyası açısından davacı ----- tarafından davalı -------------- açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar tacir olup, delil olarak ticari defterlere dayandıklarından; taraflara inceleme gün ve saatinde belirtilen yıllara ilişkin ticari defter ve kayıtlarını hazır etmeleri aksi halde HMK 220 ve devamı maddeleri gereğince defterlerini sunmayan tarafın ticari defterlerine lehine delil olarak dayanamayacağının ve tekrar sunamayacakları usulüne uygun biçimde ihtar edilmiş; defter inceleme neticesinde dosyamız bilirkişiye tevdii edilmiş olup , bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: Asıldavada;----------- Şubesine ait, --- çek no.lu --- vadeli -------- tutarlı çekin, davalı tarafından usul ve yasaya uygun olarak tahsile konup konmadığı, davacının istirdat hakkının olup olmadığı konusudur. Birleşen dava yönünde; -------------- İcra Müdürlüğü ----------sayılı dosyasına konu ------ ait, ------- çek no.lu ------- vadeli ------- tutarlı çekten dolayı, birleşen davanın davacısı --------- borçlu olmadığının tespiti konusudur. Asıldavanın, davacı --- --------yıllarına ait ticari defterinin incelemesinde; Davacı----- birleşen davanın davacı ------- arasındaki ticari faaliyetten dolayı davaya konu ---------çek no.lu ------------- vadeli ------- tutarlı çekin, ---- tarihinde, birleşen davanın davacı ---------tarafından asıl davanın davacı olan ---------- verilmiş olduğu görülmüştür. Davalı------- yıllarına ait ticari defterinin incelemesinde; Davalı ile dava dışı --------- arasındaki ticari faaliyetten dolayı dava dışı --------- adına ------seri no.lu --------- tutarlı fatura düzenlediği, Dava dışı --------tarafından, davalı yana her biri------ ---- tutarlı çek verildiği, anılan çeklerin vade tarihlerinde tahsil edilemediğine ilişkin kayıt yapıldığı, Dava konusu ------ çek no.lu -------- tutarlı çekin, dava dışı ------ tarafından----- tarihinde davalı yana verildiği, ------- hesap kodunda kayıtlı dava konusu------------hesabına virman yapıldığı, ----------- hesabına, ------ borç bakiyesinin ------- tarihinde kayıt edildiği, diğer bir ifade ile dava konusu çekin dava dışı ------------ tarafından davalı tarafa verildıüi ve henüz tahsil edilemediği şeklimde kayıt edildiği görülmüştür. Davalı şirketinin,------------yıllarına ait ticari defterinin incelemesinde; birleşen davanın davacı ile ilgili herhangi bir hesap kaydının olmadığı diğer bir ifade ile davalı ile birleşen davanın davacın davacısı arasında ticari faaliyetin olmadığı görülmüştür.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca birleşen dava davacısı------------ tüm yasal ticari defterleri üzerinde Mahkememizce resen seçilen mali müşavir bilirkişi --------- eşliğinde bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu raporunda özetle: Tarafların dava konusu döneme ait ticari defterlerinin tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun şekilde yapılmış olduğu, faturalarla kayıtları uyumlu olan ticari defterlerinin sahipleri lehine delil olma özelliğini haiz olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu çekin ----------------- ticari defter kayıtlarında ------ devir edildiği, --------- ticari defter kayıtlarında ise dava konusu çeki davacı ----devir ettiği tespit edilmiştir. Davalı dava konusu çeki----------- devir aldığı iddiasında olduğundan ------------ticari defterlerinde davalıya dava konusu çekin devir kaydı olup olmadığı incelenmiş olup devir kaydı tespit edilememiştir. Dosya kapsamında ve incelenen defter ve belgelerde dava konusu çekin davalıya teslim edildiğine ilişkin makbuz, belge vs. tespit edilmemiştir. Özetle; Dava konusu çekin silsile yolu ile ------------ ------------davacı ------devir ve teslim edildiği tespit edilmiştir.
------ Anadolu -------- sayılı dosya açısından;
Davacı -------- davalının çekin meşru hamili olmadığı sebebi ile -----------icra Müdürlüğü / Dosya No: -------- dosyasındaki takibin iptalini talep etmiştir. Davalı dilekçesinde -----------borcu olmadığını beyan etmiş olup -------------ticari defterlerinde de taraflar arasında ticari ilişkiye ilişkin kayıt tespit edilmemiştir.
Asıl dava dosyası ile davacı --------- davalı -------- defterlerinin ------------ tarihinde mali müşavir ------------- tarafından incelendiği, dava dışı ----- birleşen dava davacısı-------ticari defterlerinin mali müşavir --------------- tarihinde incelendiği anlaşılmış olup; asıl ve birleşen dosya açısından incelenen tüm taraf defterleri tek raporda birbiri ile doğrulanıp/doğrulanmadığı hususu değinilmek üzere her iki mali müşavir bilirkişice tek bilirkişi raporu olarak hazırlanması istenilmiş olup, hazırlanan raporda özetle: Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, ----- gelen cevap yazısı, -------------------- ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde, Davaya konu --------------çek no.lu ------ vadeli ------- tutarlı çekin, keşidecisinin -------- olup, lehtarının------ olduğu, çekin arka yüzünde sırasıyla --------------------ciroların bulunduğu görülmüştür. Dava konusu çekin --------ticari defter kayıtlarında --------------- devir edildiği, ------------ defter kayıtlarında ise dava konusu çeki davacı--------devir ettiği tespit edilmiştir. Birleşen davanın davacısı--------------dava dışı ------------ ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür. Davacı ------ birleşen davanın davacısı ----------- ticari defter kayıtlarının birbirinin doğruladığı görülmüştür. Davalı dava konusu çeki --------- devir aldığı iddiasında olduğundan -----------------ticari defterlerinde davalıya dava konusu çekin devir kaydı olup olmadığı incelenmiş olup devir kaydı tespit edilememiştir. Dosya kapsamında ve incelenen defter ve belgelerde dava konusu çekin davalıya teslim edildiğine ilişkin makbuz, belge vs. tespit edilmemiştir. --------- ticari defter kayıtlarına göre ------------- ----- tarihli ve -------- seri no.lu ----- tutarlı faturadan kaynaklı borç karşılığı, davalı--------- toplam ------- tutarlı çek verildiği, davalı tarafından ------- tarih ---yevmiye sayılı kayıt ile -----tutarlı, ----------- tarih -------- yevmiye sayılı kayıt ile -------- tutarlı, ------- yevmiye sayılı kayıt ile -------- tutarlı çeklerin iade kaydının yapıldığı tespit edilmiştir.
Davalı ------ davaya konu çekin ---- tarih ---- yevmiye sayılı kayıt ile dava dışı --------- devir alındığına dair kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. -----------defterlerinde Davalı -------------- dava konusu çekin devrine ilişkin kayıt tespit edilmemiştir. Tarafların ticari defter kayıtlarının karşılaştırılmasında, davalı ----- tarafından iade kaydı kayılan her biri ----- adet toplam -- tutarlı çeklere ilişkin dava dışı -------- tarafından çeklerin iade edildiğine dair kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir. -------- ticari defter kayıtları ile------- ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı görülmüştür. Davalı ---------- incelenen, ----- yıllarına ait ticari defterinde, davacı --- davanın davacısı-------------------- ilgili herhangi bir hesap kaydının olmadığı yönünde mütalaa etmiştir.
Bilirkişi raporlarının HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
--- yazılan müzekkere cevabı incelendiğinde; ------- tarihli ----- bedelli çekin ------ tarihinde dava dışı ---------- Tarafından ibraz edildiği bildirilmiş ve çekin ibraz anındaki görüntüsü gönderilmiştir. İbraz anındaki çek görüntüsü incelendiğinde; ciro silsilesinin; ----------- olduğu tespit edilmiştir.
-----İcra Müdürlüğü'nün ------- sayılı icra dosyasının incelenmesinde; asıl ve birleşen dosya davalısı ------- alacaklı sıfatı ile davamız konusu çeki dayanak göstermek suretiyle kambiyo senetlerine mahsus takipte ödeme emri gönderdiği,borçluların; ------------olduğu, takip tarihinin ---------- tarihi olduğu tespit edilmiştir.
-------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasının incelenmesinden; davacının ----- dava tarihinin -------- tarihi olduğu, davamıza konu çek hakkında zayi davası açıldığı, dava konusu çekin ibraz edildiği anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, icra takip dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, birleşen dava dosyası, dava tarafları ve dava dışı tarafların ticari defterleri neticesinde düzenlenen bilirkişi raporları, -------- gelen yazı cevabı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu çekteki ciro silsilesi incelendiğinde; çekin----------- ciro edildiği görülmüştür. Buna dair dava dışı -------defterlerinin incelenmesinde ise ---- defterleri ile------- ticari defterlerinin örtüştüğü çekin ------------ tarihinde verildiği her iki tarafın birbiri ile örtüşen ticari defter kayıtları ile anlaşılmıştır.
Davacı-------- ticari defter kayıtlarına çeki birleşen dosya davacısı ------------ tarihinde aldığı,---------------- ticari defter kayıtlarına göre çeki -------------- tarihinde verdiği tespit edilmiştir.--------- ile ayrı ayrı ticari defterler birbiri ile örtüşür şekilde tespit edilmiştir.
Davalı ------ ticari defter kayıtlarına göre dava konusu çeki ---------- tarihinde ---------- aldığı kayıtlı ise de dava dışı -------- defterleri incelendiği bu husus ------- ticari defterleri ile örtüşmememiştir. Davalının beyanının aksine dava dışı ------ defter kayıtlarında dava konusu çekin davalı -------- verildiğine dair bir kayıt mevcut değildir. Her ne kadar davalı ------dava dışı ------ fatura alacağına karşılık işbu çeki aldığını beyan etmiş ise de -------- ticari defterlerinde ----------- bedelli davamız konusu olmayan çekler kayıtlı olup; davamıza konu çek her iki tarafın ticari defterlerinde birbiri ile örtüşen biçimde kayıtlı değildir.
Ciro silsilesinin taraf ticari defterlerine göre hamil ---- sonra koptuğu, hamilin----------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davamız konusu çek hakkında ---------8 tarihinde zayi davası açtığı anlaşılmaktadır.
Asıl dava davacısı ------ ticareti nedeni ile aldığını dava dilekçesinde beyan etmiş olup bu beyanı taraf ticari defterleri ile örtüşmüştür.
Asıl ve birleşen dava davalısı ----- ise cevap dilekçesinde; çeki ------------ olan borcuna karşılık aldığını, çeki teslim aldığında çekte -------- cirosu olduğunu ve sağlam olsun diye çift ciro geldiğini beyan ederek, çeki ------ borcuna karşılık aldığını beyan ederek ispat yükünü üzerine almıştır. Davalı ----- bu beyanı ise dava dışı ------------- ticari defter kayıtları ile örtüşmemiş olup, davalı yan bu savunmasını ispat edememiştir. Yukarıda detaylıca açıklandığı üzere; ------- kayıtları incelendiğinde dava konusu çekin davalı ------ verildiğini gösterir herhangi bir kayıt olmadığı gibi, dava dışı---------- defterlerinin incelenmesinde ise ------- defterleri ile------icari defterlerinin örtüştüğü, çekin ---------- tarihinde verildiği her iki tarafın birbiri ile örtüşen ticari defter kayıtları ile anlaşılmıştır. Gerek----------- ticari defterlerinin incelenmesinden aralarında bir ticari ilişkinin olmadığı sabit olup; çekteki silsilesinin taraf ticari defterlerine göre hamil ------sonra koptuğu, hamilin------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davamız konusu çek hakkında -------- tarihinde zayi davası açtığı anlaşılmış olup; asıl dava açısından davacı ---davasının kabulü ile; davaya konu -------- seri numaralı ---------- keşide tarihli çekin davalıdan alınarak davacıya istirdatına karar verilmiş; Birleşen ------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin----------Sayılı dava dosyası açısından;davacı------- menfi tespit isteminin kabulü ile davacının -------İcra Müdürlüğü’nün ---------- Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen alacak tutarında davalıya borçlu olmadığının tespitine ve şartlar olmadığından davalı aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ ile;
Davaya konu --------- ait ----- seri numaralı -------- bedelli ------keşide tarihli çekin davalıdan alınarak davacıya istirdatına,
2-Alınması gerekli ------ harcın mahkememiz veznesine yatırılan ---- peşin harcından mahsubu ile ------- harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 41,10 TL ilk masraf, 1.280,82 TL peşin harç, 135,90 TL posta-tebligat masrafı, 1.700,00 bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.157,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 10.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın talep halinde davacıya iadesine,
Birleşen -------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------- Sayılı dava dosyası açısından;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının -------İcra Müdürlüğü’nün ------------ sayılı dosyasında takip konusu edilen alacak tutarında davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Şartlar olmadığından davalı aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Alınması gerekli 5.123,25 TL harcın mahkememiz veznesine yatırılan 1.280,82 TL peşin harcından mahsubu ile 3.842,43 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 41,10 TL ilk masraf, 1.280,82 TL peşin harç, 69,00 TL posta-tebligat masrafı, olmak üzere toplam 1.390,92 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 10.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, Asıl ve Birleşen davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -------------- Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2020