T.C. İstanbul Anadolu 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/513 Esas
KARAR NO: 2019/1402
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2017
KARAR TARİHİ: 19/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı bankanın, Denizli ----. İcra Müdürlüğü’ nün --- Esas sayılı dosyası ile dava dışı---- müvekkili ----aleyhine, takip dayanağının - tarihli ------ olduğu, ilamsız bir icra takibi başlattığını, takip dayanağı olan sözleşmenin, davalı banka ile dava dışı ----- arasında ---- tesisi için imzalandığını, müvekkilinin yalnızca bu firmanın ortağı bulunduğunu, davalı bankaya karşı şahsi taahhüdü veya kefaletinin söz konusu olmadığını, takibin başlatıldığı sırada müvekkilinin askerlik görevini yapması sebebiyle, süresi içinde itiraz edemediği için takibin kesinleştiğini, malvarlığına haciz konduğunu, müvekkilinin icra baskısı altında kalması sebebiyle de ---- tarihinde --- TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu bakımdan İcra ve İflas Kanunu’ nun 72/7 maddesine binaen yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan geri alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafla imza edilen ---- uyarınca davacıya tahsis edilen ---- yapılan harcamalara kart hamili tarafından itiraz edildiği, davacıdan itiraz edilen harcamalara ilişkin bilgi ve belgelerin ibrazının talep edildiği, davacının iadesi istenen harcama bedelinin geçerli oluğunu gösterir belge ve evrakları ibraz edemediğini, bunun üzerine chargeback kurallarınca, hem harcama yapılan bedel hem de chargeback masrafları ile birlikte, işlem yapılan kartın bankasına ödeme yapıldığını, bu ödemeden kaynaklanan alacaktan dolayı---Noterliği’nin ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya ve dava dışı borçlulara ihtarname çekildiği, davacının söz konusu ihtarnameye hiçbir itirazda bulunmadığı, yine bu alacakla ilgili olarak Denizli -. İcra Müdürlüğü’ nün---- Esas sayılı dosyasından takibe geçildiği, takibin kesinleşmesi akabinde davacının borcunu ödemek istediğini beyanla ---- tarihinde borcun tamamını ödediğini, İcra ve İflas Kanunu’nun 72 ve devamı maddelerine göre, İstirdat Davası’ nın 1 yıl içerisinde açılması gerektiği, oysa iş bu davanın --- tarihinde açılmakla davanın usul yönünden reddi gerektiğini, davacının gerek ihtarnameye gerek icra takibine itiraz etmeyip borcun da ödenmesinden bir yıldan fazla bir süre geçtikten sonra bu davayı açmasının kötü niyetinin göstergesi olduğunu beyan ederek haksız ve yersiz olan davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibari ile davacının --- tarihinde davalıya ödediği -TL ödemiş olduğu bedelin İİK 72/7 maddesine binaen yapılan ödemenin istirdatına ilişkin istirdat davasıdır.
Mahkememizdeki dava öncelikle --- tarihinde Didim (-) -. Asliye Hukuk Mahkemesi’ nin --- numaralı muhabere evrakı ile İstanbul Anadolu -. Asliye Hukuk Mahkemesi’ ne gönderilen dosyanın, ---- tarihinde ---- Esas numarasıyla kaydedildiği, mahkeme tarafından, uyuşmazlığın temelinin bankacılık işlemlerinden kaynaklandığı, gerekçesi ile ---- tarihinde görevsizlik kararı verildiği,--- tarihinde davacı vekiline, - tarihinde de davalı şirkete tebligat çıkarılsa da sehven yapılan işlem sebebiyle,--- tarihinde davacı vekiline, --- tarihinde de davalı şirkete tekrar tebligat çıkarılarak, tarafların istinaf yoluna başvurmamaları üzerine, --- tarihinde kararın kesinleştiği,
Davacı vekilinin -- tarihinde --- üzerinden gönderdiği dilekçesi ile, istinaf yoluna başvurmadıklarını beyan ederek, dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ ne gönderilmesini talep ettiği,
Mahkememize gönderilen dosyanın, - tarihinde --- Esas numarasıyla kaydedildiği anlaşılmıştır.
Usulüne uygun taraf teşkili sağlanmıştır. Taraf delilleri toplanmış tahkikat aşamasında değerlendirilmiştir. Toplanan delillerden;
-Ödeme Dekontu Sureti: Dekontun bankası ----şubesi ----hesap numarası-, İban Numarası ---, alıcısı da ---, olarak görülmektedir. ---- bankanın icra dosyası vekilidir.
-----tarihinde düzenlenen dekontla ilgili hesaba ---TL gönderilmiş olup açıklama kısmına,--- Denizli -. İcra Müdürlüğü --- nolu dosya- yazılmıştır. Ayrıca belge üzerinde el yazısıyla ---- yazmakta ve imza bulunmaktadır.
--Tarihli Belge Sureti: Belgenin tek taraflı olarak ----- tarafından düzenlendiği görülmektedir.
Belge içeriğinde, ------- borçlu bulunan dava dışı firma ve kişiler ile, --- Şubesi---- hesap numarası için yapılan takip sonucunda Denizli -. İcra Müdürlüğü’ nün ---- esas sayılı dosyası ile ilgili borcun ---- tarafından ödendiği, yapılan ödeme nedeniyle borçluların bankaya borçlarının kalmadığı belirtilmiştir.
Davalı taraftan hesap hareketleri getirtilmiş, Üye iş yeri sözleşmesi istenmiş ise de davalı banka - tarih ve ---- sayılı yazısı ile belirtilen üye işyeri sözleşmesinin arşiv kayıtlarında bulunmadığı sözleşmenin --- yıllık zaman aşımı süresi dolması sebebiyle iptal olduğunu, bildirmiştir.
---sistemi üzerinden Denizli-. İcra Müdürlüğünün --- E sayılı dosyası istenmiş bir örneği dosyamız içine alınmıştır.
Dosya bankacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu uyuşmazlık hakkında rapor istenmiştir. Bilirkişi hazırlamış olduğu raporda '
.-------- işlemleri ile ilgili mevzuat hükümleri 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanunun 3. Maddesinin i bendine göre üye işyeri: yaptığı sözleşme çerçevesinde kart hamiline mal ve hizmet satmayı veya nakit temin etmeyi kabul eden gerçek veya tüzel kişiyi, ifade etmektedir.
Aynı kanunun 17. Maddesinin 2. Fıkrasında üye işyerinin sorumlulukları düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, Üye işyerleri, imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrif edilip edilmediğini kontrol etmek ve kendilerine ulaşan bilgiler çerçevesinde, kartın geçerliliğini saptamakla, gerekli hallerde, kart üzerinde yer alan bilgiler ile, kimlik belgesinde yer alan bilgileri karşılaştırmak için geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve kart üzerindeki bilgiler ile harcama belgesi üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlüdürler. (m. 17/II). Yukarıdaki kontrollerin yapılmamasından doğacak zararlardan, üye işyerleri sorumludur.
İhtilaf konusu olayda ---- işleminden dolayı üye işyerinin sorumluluğu açıktır, fakat bu sorumluluğa davalının da dahil edilip edilemeyeceğinin tespiti gerekmektedir.
Yargıtay böyle durumlarda hem sözleşmeyi hem de fiili kullanımı esas almıştır.
-. Hukuk Dairesi --- yılındaki bir kararında, sözleşmede sadece şirket sahibi olarak imzası mevcut olan, şahsi kefilliği söz konusu olmayan davalının, üye işyeri sözleşmesinde davalının taraf olmaması ve herhangi bir sorumluluğunun bulunmaması gerekçesiyle, sorumlu tutulamayacağına ilişkin yerel mahkeme kararını onamıştır ---
Davalı bankanın --- işlemlerinden dolayı, sözleşmesel ve fiili bağlantı sebebiyle, dava dışı ---- ve dava dışı ---- ödeme tarihi itibarıyla toplam --- TL talep edebileceği, fakat bankanın ödeme tarihi olan --- tarihinde davacı ------ TL tahsil ederek dosyayı infaz ettiği,
Banka kayıtlarından ve dosyada mevcut delillerden Davacı ----, bu borçla ilgili ne sözleşmesel ve ne de fiili bağlantısının tespit edilemediği, davacının borcu olmayan bir parayı, itirazsız kesinleşmiş icra takibi sırasında ödediği, ödemeyi yaptığı---- tarihinden bir yıl geçmeden --- tarihinde işbu davayı açtığı,
İstirdat davasının maddi hukuka, takip hukukuna ve hak düşürücü sürelere uygun olarak açılması sebebiyle, davalı bankanın ödeme tarihi olan --- tarihi itibarıyla ----TL’ yi talebe bağlı olarak yasal faizi ile birlikte ödemesi gerektiği,
Sonuç ve kanaatine varılmıştır.' rapor bilimsel denetlenebilir nitelikte olduğundan hükme esas alınmıştır. Davlı , davacının davaya konu alacak ile ilgili bağlantı kurulabilecek bir sözleşme sunamamıştır. Bu haliyle davacının ödemek zorunda olmadığı bir parayı ödemiş olduğu anlaşıldığı, davanın yasanın öngördüğü 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı dosya kapsamından anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; 4.857,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alacağa dava tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmasına,
3-Alınması gereken 331,78-TL karar harcına karşılık peşin alınan 82,95-TL'nin mahsubu ile bakiye 248,83-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından sarfolunan 901,00-TL yargılama gideri ve 82,95-TL peşin harç gideri toplamı 983,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 2.725,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2019