T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/282 Esas
KARAR NO: 2020/350
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 16/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı bankanın davacı şirketin kullanmış bulunduğu -------- tutarındaki ve ------- taksitler halinde ödenecek olan --------- kredinin bakiye tutarı olan ----- tutarın taraflarınca erken kapatılması nedeni ile davalı banka şubesinin ------ erken kapatma komisyonu talep ettiğini ve ------ tarihinde hukuka aykırı ve kötü niyetle sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verecek şekilde ------ erken kapatma komisyonu tahsilatı yaptığını, bu miktarın piyasa koşullarında uygulanan % 2 erken kapatma komisyon tutarının çok üzerinde olduğunu ve piyasa rayici olan ----- ödeyebileceklerini davalı bankaya bildirmelerine rağmen bankanın taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesindeki " Banka erken ödeme nedeniyle maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, doğabilecek vergi, kkdf gibi mali yükümlülükleri müşteriden talep eder" hükmüne dayalı olarak talebinde ısrarcı olduğunu ve itirazı kayıt ile ------- tutarı fazladan ödemek zorunda kaldıklarını, fazladan ödenmiş bulunan ---- tutarın iadesi için davalı bankaya hitaben ---Noterliği marifeti ile ------- yevmiye sayılı ihtarnameden bir sonuç alınamadığını davalı bankanın ------ tutarın erken kapatılması nedeniyle ---- ettiğini somut deliller ile ispat etmesi gerektiğini, fazla ödenen bu tutarın bankanın sebepsiz zenginleşmesine yol açması nedeni ile ------------ bankanın temerrüde düşürüldüğü ------- tarihinden itibaren başlama üzere bankalar arasında uygulanan en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA:Davalı vekili savunmasında özetle: Müvekkil Banka tarafından alınan erken kapatmaya dair komisyona ilişkin mevzuatta herhangi bir hüküm bulunmadığını, davacı şirketle akdedilen ------- çerçevesinde erken ödeme komisyonu indirimli hesaplanarak tahsil edildiğini, nitekim sabit faiz oranı ile verilmiş -------- kredilerde erken kapama komisyonu kalan anapara ve süre dikkate alınarak erken kapama talebinin yapıldığı tarihteki kredi maliyetleri ile mevcut kredinin faizi arasındaki faiz farkı hesaplanarak bulunduğunu, davacı şirketle müvekkil Banka arasında imzalanan --------- tarihli sözleşmenin mahiyeti itibariyle ----- olduğunu, sözleşmenin --------- düzenleyen 36. maddesinin 5. fıkrasının vadeden önce borcun kapatılması şartlarını düzenlediğini, buna göre; borcun vadeden önce kapatılmasının Bankanın kabülü ile mümkün olacağını, bankanın kabul etmesi durumunda ise sözleşmenin banka borcunun tamamının ödeneceği tarihte anapara borcu ile o tarihe kadar işlemiş faizini ---------- gider vs toplamını ayrıca ödeme tarihindeki kalan anaparanın %9 ila %3.75 arasında cezai faizi hesaplayarak tahsil eder' hükmü uygulandığını, Müşterinin erken kapatma talebi halinde erken kapama komisyonu alınabileceğini, Bunun yalnızca müvekkil Bankada değil sektördeki tüm Bankalar açısından geçerli olduğunu, Erken kapatma komisyonuna zemin teşkil eden rakam hesaplanırken kredinin kapama tarihindeki kalan anapara tutarı, kredinin kalan vadesi, mevcut faiz oranı , ve kapama tarihindeki 'şubeler cari faiz oranı /istismar faiz' oranının dikkate alındığını, mutat uygulamalar üzerinden hesaplama yapıldığında davanın reddinin gerekeceğini ileri sürdükleri anlaşılmıştır.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacının davalı bankadan kullandığı kredinin erken ödenmesi nedeni ile tahsil edilen erken kapama komisyonu tutarının iadesi istemine ilişkindir.
Yöntemine uygun duruşma açılmış taraf kanıtları toplanmıştır. Uyuşmazlık noktaları resen belirlenerek bilirkişi raporu alınıp sonuca gidilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürdükleri deliller, tarafların kabulünde olan ---- kredi sözleşmesi ve hükümleri, ----- Noterliğinin ------- tarihli tebliğ şerhi taşıyan ihtarname örneği, denetlenmesi üzerine hükme esas almaya yeterli ve elverişli sonucuna ulaşılan bilirkişi kök raporu ve taraf itirazlarını giderir surette alınan ek rapor ve içeriği ile tüm deliller bütün olarak değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında ---------- tutarlı ---- yapıldığı ve davacı firmaya -- ay vadeli ------tutarlı aylık----------- kullandırıldığı, Söz konusu kredinin geri ödenmesi ile ilgili olarak taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık konusu tamamen bankanın talep ettiği erken kapatma komisyonu tutarından kaynaklanmaktadır.
Davacı en son olarak kullandığı taksitli döviz kredisinin 12. taksidini ödemiş ve bakiye anapara tutarı ---- tutarı ise erken kapatmak üzere bankaya müracaat etmiştir. Davalı banka Banka tarafından söz konusu kredinin ---- tarihli kapatma bakiyesinin ---- olduğu davacı firmaya --- sayılı şube yazısı ile bildirilmiştir. Davacı firma ise bu tutara itiraz ederek ---kapama tutarı --kredi bakiyesi = -- kredi kapatma komisyonunun çok yüksek olduğunu ve kapatılan kredi bakiyesinin % 2'sine denk gelen ---------- komisyonun piyasa koşullarına uygun bir komisyon olduğunu beyanla ödeme yapmaktan kaçınmıştır. Ancak; dava dosyasında mevcut ödeme dekontlarından kredi anapara tutarının kapama gününe kadar olan işlemiş faizi ile birlikte --- olarak ----- tarihinde davalı bankaya ödendiği, keza; -------kredi kapatma komisyonun da yine --- tarihinde davalı bankaya itirazı kayıt konularak ödendiği anlaşılmıştır. Bu aşamadan sonra davacı firma ödemeye razı bulunduğu % 2 oranındaki ----- tutarı hariç tutarak -------ödenmesine razı olunan tutarlar arasındaki ---- tutarın kendisine geri ödenmesi talebi ile işbu alacak davasını açmış bulunmaktadır.
Bilirkişi rapor içeriğindeki tespit ve değerlendirmeler de dikkate alındığında kredi sözleşmesinin tetkikinde sözleşmenin faiz, ücret, masraf, komisyon, fon kesintisi ve vergiler başlıklı 6. Maddesinin 2. Fıkrasında "Banka erken ödeme nedeniyle maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, doğabilecek vergi, kkdf gibi mali yükümlülükleri müşteriden talep eder." Hükmünün yer aldığı görülmektedir. Bu duruda davacı bankanın sözleşmeye dayalı olarak erken kapatma komisyonu talep etme hakkının bulunduğu görülmektedir. Ancak; sözleşmede bu erken kapatma komisyon oranının NE ORANDA ALINACAĞI VEYA HANGİ KOŞULLARA İSTİNADEN NASIL HESAPLANACAĞI hususlarının belirlenmediği de görülmektedir.
Davalı yanın savunmasında ileri sürdüğü üzere; Sözleşmenin ------- kredileri düzenleyen 36. maddesinin 5. Fıkrası vadeden önce borcun kapatılması şartlarını düzenlemektedir. Buna göre; borcun vadeden önce kapatılması müvekkil Bankanı kabülü ile mümkündür. Bankanın kabul etmesi durumunda ise sözleşmenin' banka ,borcun tamamının ödeneceği tarihte anapara borcu ile o tarihe kadar işlemiş faizini ---------- gider vs toplamını .ayrıca ödeme tarihindeki kalan anaparanın %9 ila %3.75 arasında cezai faizi hesaplayarak tahsil eder' hükmü uygulanmaktadır." ibaresine yer verildiği görülmektedir. Oysa sözleşmenin 33. Maddesi ------ kredilere ilişkin olup erken kapatmaya ilişkin bir hüküm de ihtiva etmediği görülmektedir. Davalı banka vekili tarafından belirtilen 36. Madde ise konut finansmanı kredilerine ilişkin olup yine erken kapatmaya ilişkin bir hüküm içermediği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda bilirkişi rapor içeriğinde emsal banka uygulamaları da dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler de gözetildiğinde;--------- tarafından da erken kapamaya ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu hususların borçlar kanunu ve Türk Ticaret Kanunu düzenlemelerine uygun yapılacak sözleşmeler ile tespit edileceğinin belirtildiği bilinmektedir. Emsal banka uygulamalarına dayalı olarak oluşmuş ve sözleşmede açık bir rakam ve oran belirtilmediği ciheti ile Tüketici yasası ve ---- kredilerde %2 civarında uygulamaları bulunan emsal banka uygulamaları dikkate alınarak, erken kapatma nedeni ile erken kapanan tutar üzerinden % 2 erken kapama komisyonu alınmasının yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu açıklamalar ve kabul ışığında davacı şirketin davalı bankadan kullandığı ----- döviz kredisinin bakiye ---- bölümü için kapatılan kredi tutarı matrahı alınarak bunun % 2'si oranı ile belirlenen ---- tutarında erken kapama komisyonu ödemesinin emsal banka uygulamalarına ve hakkaniyet kurallarına uygun olduğu, davacının davalı bankaya bu surette fazladan ödediği anlaşılan ---- ödeme tarihi ---- tarihi itibari ile ----- kuru karşılığı olarak bulunan ---- olarak tahsilini talep edebileceği, davacı tarafından ----- Noterliğinin --- tarihli ihtarnamesinin davalıya --- tarihinde tebliğ edilip bu ihtarda davalıya tanınan yedi günlük mehil sonu itibariyle davalının --- tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla ---- alacağın ----- temerrüd tarihinden itibaren davalıdan tahsiline dair mahkememizce verilen karar ------------- ilamı ile bozulmuştur.
Yüksek mahkeme bozma ilamında, "...bilirkişi raporunda bir takım emsal banka uygulamaları ve oranlarından bahsedilmek suretiyle erken kapanan tutar üzerinden %2 erken kapama komisyonu alınmasının uygun olacağı görüşü belirtilmiş ise de, rapordan hangi bankaların, hangi tür ve miktarlı krediler için belirtilen oranları kullandıkları, denetime elverişli bir şekilde tespit edilememektedir. Bu itibarla, mahkemece davacının kullandığı kredi sözleşmesinin bir sureti de eklenilmek suretiyle somut olarak bu tür ve miktarlı sözleşmelerde diğer bankaların aldığı erken kapama komisyon oranları sorulup, gerektiği takdirde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiği---------gerekçesine yer verilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bu bozma ilamına uyularak, emsal banka uygulamalarının araştırılması için işlem hacmi en çok olan bankalara ---------- yazılar yazılarak veriler toplandıktan sonra bankacı bilirkişi ------ rapor aldırılmıştır. Bu bilirkişi tarafından dosyaya sunulan------- tarihli rapor ve tarafların itirazı üzerine aldırılan ---- tarihli ek raporun tarafların itirazını karşılayamadığı, önceki raporlarla çelişki oluştuğu anlaşılmakla, çelişkinin giderilmesi için bu defa mahkememizce 3 kişilik bankacı bilirkişiden oluşan heyetten rapor aldırılmıştır.
Dosyaya sunulan ve denetime elverişli bulunan --- tarihli bu bilirkişi heyetinin düzenlemiş olduğu rapor uyarınca; davacının davalı bankadan kullanmış olduğu ---- kredisinin bakiye bölümü için kapatılan kredi tutarı matrah alınarak bunun ----oranında erken kapama komisyonu ödemesinin emsal banka --------- uygulamalarının uygun bulunduğu, buna göre davacıdan ----- fazla kesinti yapıldığının görüldüğü, ödeme tarihindeki ---- döviz satış kuru dikkate alındığında------ davacıdan yapılan fazla kesinti miktarının ------olacağı anlaşıldığından davanın bu kapsamda kısmen kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile, ---- temerrüt tarihi olan -- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 19.733,36 TL harcın, davacı tarafından peşin yatırılan 5.085,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.647,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3-Davacı tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 4.059,90 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 2.913,03 TL'si ile 5.085,60 TL peşin harç, 24,30 TL başvuru harcı toplamı 8.022,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı tarafından yapılan 359,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 101,41 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, arta kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Kabul edilen kısım yönünden davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 23.407,05-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6- Reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'deki esaslara göre belirlenen 11.736,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan sarf olunmayan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde yargıtay yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/07/2020