T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/687 Esas
KARAR NO: 2019/1066 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/06/2018
KARAR TARİHİ: 22/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirkete ait----plakalı araç ile ---- geçiş ücreti ödemeden geçiş yapıldığından bahisle, 2016 yılına ilişkin 1 adet ve 2017 yılına ilişkin 97 adet olmak üzere toplamda 98 adet ihlalii geçiş yapıldığından bahisle 1.625,20 TL. geçiş tutarı ve 16 252,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 17.877,20 TL tutarında ihlalli geçiş borcu ve 10 katı tutarında ceza bedelini içeren ihlalli geçiş ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, davacının para cezalarına karşı ---- tarihinde --------başvurmaya çalışılmışsa da, dilekçesinin kabul dahi edilmediğini, bunun üzerinde dilekçe, davalı şirketin ayrıntılı bilgi için kullanmakta olduğu ------ adresine ---- yoluyla iletildiğini,davalı şirket tarafından 1 ay sonra gelen cevapta "Geçiş ücretinin ürün sağlayıcı banka tarafından talimat onayı verilmediğinden tahsil edilemediği, konu ile ilgili ürün sağlayıcı banka ile görüşülmesinin önerildiğinin" bildirildiğini,davalı şirket ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine yasal yollara başvurularak davacı hakkında tahakkuk ettirilen ceza bedelleri bakımından davacı şirketin borçlu olmadığının ve sorumlu tutulamayacağının tespitinin talep edilmesi zorunluluğu hâsıl olduğunu,davacı şirket hakkında ---- çeşitli zaman ve güzergâhlarda---- olmak üzere ihlalli geçiş yapıldığından bahisle toplamda 17.877,20 TL tutarında ihlalli geçiş ve ceza bedeli tahakkuk ettirildiğini,davalı şirket tarafından para cezalarına sebep olarak ise "geçiş ücreti ödenmemesi" gösterildiğini,davacı şirkete ait araçlardan biri olan ----plakalı araç ile gün içerisinde gerek ---- gerekse de çeşitli otoban ve köprü güzergâhlarının kullanıldığı m,bu geçişler sırasında araca ait ---- Şubesi tanımlı ---- etiket numaralı ---- hesabından geçiş ücretleri tahsil edilmekte olduğunu,ne var ki bazı --- geçişleri sırasında bilinmeyen sebeplerden ötürü geçiş ücreti başarılı biçimde tahsil edilemediğini, davanın kabulü ile tarihsiz ve ---barkod numaralı --- ihlalli Geçiş İhtarnamesi'nde bildirilen ---TL tutarındaki borç kapsamındaki; ---- TL tutarındaki ihlalli geçiş ceza bedelleri bakımından davacının borçlu olmadığının ve sorumlu tutulamayacağının tespitine,1.625,20 TL'lik geçiş tutulan kısmının davlı şirkete ödenebilmesi amacıyla ödeme yeri belirlenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, adına tescilli araç ile, ihlalli geçiş ihtarnamesi gönderim tarihi itibari ile --- toplam 98 kez ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, ihlalli geçiş ihtarnamesi gönderim tarihinden sonra da 5 kez daha ihlalli geçişte bulunduğunu, davacının, ----- toplam ---- kez ihlalli geçişte bulunduğunu ve ihlalli geçişlerin yapıldığı tarih itibari ile yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, davalı Şirket'e toplam 17.712,20-TL borçlandığını, Davacının 26 Nisan 2018 tarihinde 30 Aralık 2016 ile 16 Ocak 2017 tarihleri arasındaki 6 adet ihlalli geçişine ilişkin borçlanın cezalan ile birlikte ödediğini, kalan 97 adetjhlalli geçişine ilişkin borçlarını ödemediğini, söz konusu ihlalli geçişlerin yapıldığı tarih itibari ile yürürlükte bulunan düzenlemeye göre; kendisine 3996 saydı Kanun çerçevesinde işletme hakkı verilen davalı Şirketin, geçiş ücretini ödemeden geçiş ("İhlalli Geçiş") yapan ve İhlalli Geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödemeyen araç sahiplerini,geçiş ücreti artı geçiş ücretinin on katı tutarında borçlu olarak kaydetmek, söz konusu cezayı genel hükümlere göre tahsil etmek ve tahsil ettiği tutarın %60'ını "hazine payı" olarak devlete ödemekle yükümlü olduğunu,davalı şirketin, karayolları genel müdürlüğü ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde ihlalli geçiş bilgilerini karayolları genel müdürlüğü ile de paylaşmakta olduğunu, davacının ---- 97 kez ihlalli geçişte bulunması neticesinde ihlalli geçişlerin yapıldığı tarih itibari ile yürürlükte bulunan 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca, toplam 17.712,20-TL borçlanmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmaması sebebiyle davanın esastan reddine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacı şirkete ait ---- plaka sayılı araçla ilgili --- tarihi ile --- tarihi arasındaki ihlalli geçiş ceza tutarından oluşan toplam 16.252,00 TL için açılan menfi tespit davası olup ve aynı dava dilekçesi ile 1.625,20 TL için ödeme yeri belirlenmesi talebinde bulunulmuştur.
Davacı vekilinin 1.625,20 TL geçiş tutarı için ödeme yeri belirlenmesi talebinin kabulü ile 1.625,20 TL'nin davalı şirkete ödenmesine ön inceleme duruşmasında karar verilmiş olup ödendiğine dair makbuz dosyaya sunulmamıştır.
----- Şubesine müzekkere yazılarak --- etiket hesap no --- hesabının tüm hareketlerin --- arası istenmesine, ----ücret toplama sisteminin hesaptan hangi tarihlerde provizyon istediği banka tarafından reddedilip / reddedilmediği reddedildiyse neden talimat onayı verilmediğinin (provizyon red nedeni) sorulmasına karar verilmi;------ Şubesine yazılan müzekkereye ikmalen cevap verilmiştir.
---- gelen ---hesap özeti dökümü ve tüm dosya kapsamı üzerinde; Mahkememiz yargılama aşamasında hesap bilirkişiden rapor alınmış olup bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu ihlalii geçişlerin davacıya uyarı veya bildirim şartının olmadığı, davalının geçiş bedellerinin takip ve ödemesi ile sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanuna göre ihlalii geçiş yapanların onbeş gün içerisinde ödeme yapması halinde ceza tahsil edilmeyeceği, davacı OGS hesap ekstresi incelendiğinde bu hüküm gereğince davacının bakiyesinin yeterli olduğu zamanlarda geçmişe yönelik tahsilatların yapıldığı , ancak bakiyenin yeterli olmadığı ve onbeş gün süresinin geçirildiği ihlalii geçişlere on katı ceza bedeli tahakkuk ettirildiği, 7144 sayılı kanunun 18. Maddesi ile 6001 sayılı kanunda öngörülen 10 katı ihlalii geçiş ücretinin 4 katı olarak belirlendiği, davalının da dilekçesinde bu hususu kabul ve beyan ettiği, bu düzenlemeye göre davacının 1.610,20 TL ihlalii geçiş ücreti ve 4 katı 6.440,80 TL ceza bedeli olarak 8.041,00 TL davalıya borcunun olduğunun kabul edilebileceği yönünde mütalaa etmiştir.
Bilirkişi raporunda toplama hatası yapıldığı; doğru hesabın --TL ihlalli geçiş ücreti ve 4 katı --- TL ceza bedeli olarak 8.051,00 TL olacağı mahkemede anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davalı vekili rapora itiraz dilekçesinde hangi geçişlerin HGS bakiyesinin eksi olduğu tarihlere denk geldiğinin anlaşılamadığını beyan etmiş ise de; ---- ekstre cevabı ile davalının cevap dilekçesinde EK-2 olarak ekli bulunan her bir ihlalli geçişi, tarihi- saati, geçiş ücreti ve ceza miktarı, OGS kayıtlı olduğu bankadan kaç kere sorgulama yapıldığını ayrıntılı olarak gösteren ile bildirir liste birlikte değerlendirildiğinde; raporun 7. Sayfasında da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; davacının --- tarihinde yaptığı ödemeden --- tarihinden başlayan ihlalli geçiş bedelleri tahsil edilmiş,--- tarihinde yaptığı ödemeden 10.02.2017 tarihinden başlayan ihlalli geçiş bedelleri tahsil edilmiş, --- tarihinde yaptığı ödemeden --- tarihinden başlayan ihlalli geçiş bedelleri tahsil edilmiş,--- tarihinde yaptığı ödemeden 17.04.2017 tarihinden başlayan ihlalli geçiş bedelleri tahsil edilmiş,19.06.2017 tarihinde yaptığı ödemeden 05.06.2017 tarihinden başlayan ihlalli geçiş bedelleri tahsil edilmiştir. Davacının yaptığı her bir ödemeden geçmişe dönük 15 günlük ihlalli geçiş bedellerinin tahsil edildiği tespit edilmiş; ödeme miktarının yeterli gelmediği ve 15 günlük geçmişe yönelik tahsilat süresinin geçtiği dönemlerde davacının her bir geçişe ilişkin ihlalli geçiş bedeli ile 10 katı ceza düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu dönemlerde davacının hesabında bakiye olmadığı ve geçişten itibaren 15 gün içerisinde davalı yanca bankadan ödeme için sorgulama yapıldığı, provizyon istendiği, bakiye olmaması nedeniyle ödeme yapılamadığı da banka cevabı ile de sabit olup davalı vekilinin itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamına göre; 7144 sayılı yasa ile geçiş ücretindeki ceza tutarının 10 katından 4 katına indirilmiş olması nedeniyle 6011 Sayılı Kanun kapsamında yapılan 25.05.2018 tarihli değişiklik gözetilerek 8.201,00 TL yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; HMK 331 maddesi uyarınca 8.201,00 TL kısmın kanun değişikliği nedeniyle konusuz kaldığı sabit olmakla; konusuz kalan kısım yönünden davacı yada davalı lehine herhangi bir masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacının talebi 16.251,00 TL olup; kanun değişikliği ile konusuz kalan kısım çıkarıldıktan sonra kalan 8.051,00 TL yönünden yapılan yargılamada; -------yazı cevabı, her bir ihlalli geçişi, tarihi- saati, geçiş ücreti ve ceza miktarı, OGS kayıtlı olduğu bankadan kaç kere sorgulama yapıldığını ayrıntılı olarak gösteren ile bildirir liste, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ----- 97 kere ihlalli geçişte bulunduğu ve OGS hesabında bakiye bulunmaması nedeniyle ihlalli geçiş bedelinin geçiş günü ve takip eden onbeş günlük süre içerisinde ödenmediği sabit olduğundan; davacının borçlu olmadığının tespitine yönelik davasını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
8.051,00 TL yönünden davanın REDDİNE,
8.201,00 TL yönünden 6011 Sayılı Kanun kapsamında yapılan 25.05.2018 tarihli değişiklik gözetilerek KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
1-Alınması gerekli 44,40 TL harcın davacı tarafça yatırılan 277,55 TL peşin harçtan mahsubu ile 233,15 TL harcın davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/10/2019