T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/403 Esas
KARAR NO: 2019/83
DAVA: Menfi Tespit, İstirdat
DAVA TARİHİ: 05/04/2017
KARAR TARİHİ: 30/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında akdedilen 06/03/2014 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli ---------- Sözleşmesinin, sözleşmedeki madde uyarınca 05/03/2015 tarihinde kendiğinden sona erdiğini, bunun üzerine ticari ilişkinin herhangi bir sözleşme olmaksızın Ticaret Kanunu genel hükümleri çerçevesinde devam ettiğini ve 22/02/2017 tarihine kadar sürdüğünü, 2015 yılı içerisinde toplam 8 adet giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen eşyaların ''nihai kullanım izin belgesi '' olmaksızın 0 vergi oranı üzerinden beyan edilmesi nedeniyle davalı şirket aleyhine ------ Gümrük Müdürlüğü tarafından 3 farklı tarihte 942.030,00 TL gümrük vergisi ve 2.826.091,00 TL para cezası olmak üzere toplam 3.768.121,00 TL tutarında vergi ve para cezası tahakkuk ettirildiğini, davalı şirketin herhangi bir yasal girişim başlatılmaksızın veya açtığı davalardan feragat etmek suretiyle anılan vergi ve para cezalarını 6736 sayılı Yapılandırma Kanunundan faydanılarak 481.489,91 TL olarak ilgili kuruma ödediğini, bu meblağ bakımından müvekkili şirketin en ufak bir kusuru ve/veya sorumluluğu bulunmadığını, bu paranın müvekkilinden talep edilmesi üzerine davalı ile olan ticari ilişkinin haklı olarak feshedildiğini, keşide edilen itharname ile davalı şirkete verilmiş olan ------------ ait, 100.000 TL tutarlı;---- ait, 150.000 TL tutarlı ve yine----ait, 50.000 TL tutarlı, toplamda 300.000 TL tutarlı 3 adet teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini ancak iade edilmeyen teminat mektuplarının 09/03/2017 tarihinde paraya çevrildiğini, davalı şirketin ayrıca davacının sorumlu olduğunu iddia ettiği 481.489,91 TL lik zarar/ziyan/ödemelere ilişkin olarak fatura kestiğini, müvekkilinin bu faturaya itiraz ettiğini belirterek, davalının haksız, hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak iddia ve talep ettiğini ileri sürdüğü 481.489,91 TL tutarlı zarar ve ziyan ve/veya alacak iddiası bakımından müvekkili şirketin sorumlu ve/veya borçlu bulunmadığının tespitine, paraya çevrilen 3 adet teminat mektubu toplamı olan 300.000,00 TL nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin temizlik ürünleri alanında faaliyet gösterdiğini ve yurt dışından hammadde ithalatı yaparak ürettiği ürünleri ise ihraç ettiğini, akdedilen 06/03/2014 tarihli İthalat Gümrük İşlemleri Sözleşmesi kapsamında davalının müvekkiline ait tüm müşavirlik hizmetlerini üstlendiğini, davacı ... müşavirliğinin müvekkili şirkete vermiş olduğu bu müşavirlik hizmeti sırasında yapmış olduğu eksik ve hatalı işlemler nedeniyle müvekkili şirketi 481.489,91 TL zarara uğrattığını, müvekkilinin, tamamen davacının hatasından ve kusurundan kaynaklanan bu tutarı davacıdan talep ettiğini, sonuç alınamayınca alacağın 300.000 TL lik kısmının teminat mektuplarından tahsil edildiğini, müvekkili şirketin 181.489,91 TL bakiye alacağı kaldığını, taraflar arasındaki sözlemenin sona ermiş olduğu kabul edilse dahi bu hususun davacı tarafın eksik ve hatalı olarak yaptığı işlemlerden dolayı sorumlu olmamasını gerektirmeyeceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen İthalat Gümrük İşlemleri Sözleşmesi, taahhütname örneği, ihtarnameler, gümrük kayıtları, tarafların ticari defter ve belgeleri, hesap ektreleri, teminat mektubu örnekleri celp ve ibraz edilmiş, bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafça davacı adına tanzim edilen 06/03/2017 tarihli ''hatalı bildiirm nedeniyle ödenen ilave vergi ve cezaların yansıtma bedeli '' açıklaması olan 481.489,90 TL tutarlı faturadan kaynaklanmaktadır.
Sözleşme incelendiğinde; davacı ... müşavirliğinin, gümrük idarelerine karşı yapılacak beyanların doğruluğundan ve ithal belgelerine göre yanlış ve kusurlu beyanlardan dolayı, davalı ...----. nin sorumluluğunu doğuracak para cezalarında ve bu cezalara yapılan itirazlar ve davalar nedeniyle oluşan ve oluşabilecek hertürlü masraftan ve zarardan tüm ferileriyle birlikte sorumlu olduğu, davacı ... müşavirliğinin, kendisine tevdi edilen süreli evrakın kanuni sürelerini takipten ve elindeki işler için Gümrük Kanununun tayin ettiği sair sürelerin takibinden ve aşılmamasından, aşılması durumunda oluşacak cezalardan ve yerine getirilecek ilave hizmetlerin bedelinden sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir. Aynı şekilde sözleşmede tarafların yükümlülükleri, müşavirlik hizmetlerinde ücret ve ödeme şekli, davacının vereceği teminat, sözleşmenin süresi, cezai şart, gizlilik ve uyuşmazlıkların çözümü için yetkili mahkeme ve icra müdürlüklerinin belirlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça dosyaya sunulan hesap ektrelerine göre davacı adına 4 farklı hesabın tutulmuş olduğu, söz konusu hesapların kosolide edilmesi sonucunda davacının dava tarihi itibariyle borcunun 176.186,33 TL olarak göründüğü anlaşılmaktadır. Davalı kayıtlarında davacının teminat mektuplarının paraya çevrilmesine ilişkin işlemlerin kayıtlı olduğu, 17/12/2015 tarihli, 100.000 TL tutarlı, 23/02/2015 tarihli, 150.000 TL tutarlı, 23/02/2015 tarihli 50.000 TL tutarlı teminat mektupları karşılığı 300.000 TL lik tutarın 09/03/2017 tarihinde tahsil edildiğine dair kayıtların mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafın ticari kayıtları arasında yer alan hatalı bildirim nedeniyle ödenen ilave vergi ve cezaların yansıtma bedeli açıklaması ile düzenlenen 481.489,90 TL tutarlı faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır.
------- Gümrük Müdürlüğünden gelen kayıtlara göre; davalı şirket hakkında 942.030 TL gümrük vergisi ve 2.826.091 TL gümrük para cezası olmak üzere toplam 3.768.121 TL tahakkuk etirildiği, bu vergi ve cezalara ilişkin yeniden yapılandırma yapılmak suretiyle davalı şirket tarafından gümrüğe 481.489,91 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
İthalatçı ve dolaylı temsilci konumunda bulunan davacı ... müşavirliğinin, eşyanın serbest dolaşıma gireceği yetkili gümrük idaresinden '' beyannamenin tescil tarihinden önce '' nihai kullanım izni için yazılı olarak talepte bulunması gerektiği, bu bağlamda ----- tatbikatı açısından dava konusu 56.03 pozisyonda yer alan ürünlerin '' nihai kullanım izniyle '' gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilebilmesi için cari mevzuat uyarınca hangi belgelerin olması gerektiğini, eksik olması durumunda beyanname tescilinden önce tedarik edilmesi ve beyannameye eklenmesinin zorunlu olduğunun mesleği icabı bilmesi ve özellik arz eden, teknik bilgi gerektiren ve özel izne tabi buna benzer konularda eşya sahibini aydınlatıp onun gümrük idaresi karşısında cezai müeyyide ile karşı karşıya kalmasının önünü kesebilem adına eksik belgelerin tedariki için gereğini yapması icap ettiği, bu bağlamda davalının davacı tarafa verdiği 31/12/2015 tarihine kadar geçerli olan vekaletnamede davacıya '' nihai kullanım izni belgesi müracaatı '' yapma, takip etme ve sonuçlandırma yetkisinin verildiği, buna rağmen davacı şirketin 2015 yılı Temmuz ayı başında nihai kullanım izin belgesi alınması zorunluluğu hasıl olduğu halde bu belge olmadan tescil ettirdiği beyannameler için davalı firma aleyhine ilgili gümrük idaresi tarafından ek vergi tahakkuk ettirildiği ve para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Yapılandırma sonucu davalının Gümrük Müdürlüğüne 481.489,91 TL ödeme yapmak zorunda kaldığı, davalının uğradığı bu zarar ile davacının gümrük hizmetlerini eksik yapmış olması fiili arasında sebep sonuç ilişkisi bulunduğu ve bu nedenle davalının bu zararını davacıdan talep etme hakkına sahip olduğu, teminat mektuplarını paraya çevrilmesinin sözleşmeye ve yasal düzenlemeye aykırı olmadığı anlaşılmakla, davacının teminat mektupları bedelini geri isteyemeyeceği ve buna ilişkin olarak talep ettiği menfi tespit ve istirdat davasının reddi gerektiği kanaatine varılarak aşığdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 44,40 TL karar harcının peşin alınan 8.222,65 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.178,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 11,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı yararına ------ uyarınca taktir edilen 33.209,60 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı