T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/46 Esas
KARAR NO: 2019/1410 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/02/2019
KARAR TARİHİ: 19/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesi ile; ----- ait, ---- tarihli---- çek nolu------ bedelli, ----- tarihli,---- çek nolu, ------ bedelli çekleri kaybettiğinden çeklerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK nun 818. madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757-765 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
TTK nun 757-765 maddelerinde yer alan hükümler uyarınca çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2. maddesi uyarınca çek hamiline aittir.
Yargıtay ----. Hukuk Dairesi -----Sayılı --- tarihli güncel içtihadında ve dairenin yerleşik içtihatlarında; yerel mahkemece '' Boş çek yapraklarının kıymetli evrak vasfını taşımadığı, bu nedenle zayi nedeni ile iptal davasına konu edilemeyeceği, çekin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının lehdar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, somut durumda davaya konu kılınabilecek çekin çek vasfını kazandıktan sonra rıza hilafına elden çıkan çek olması gerektiği, bu hali ile davanın açılması şartının oluşmadığı, davacının dava açmasında hukuki menfaatinin bulunmadığı, hukuki menfaatin dava şartı olduğu, dava şartının varlığı veya yokluğunun mahkemece re'sen araştırılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Yargıtayca ilgili karar onanmıştır. Dava dilekçesinin incelenmesine, keşideci çek iptali davası açamayacağından, HMK'nun 114/2 maddesine göre özel dava şartı gerçekleşmemiş olmakla ve HMK 138. Maddesine göre basit usule tabi bu davada dava şartı dosya üzeriden incelenip karar verilebileceğinden davanın HMK'nun 115/2 maddesi gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Çek hesabı sahibi keşideci bu davayı açamayacağından DAVANIN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından bu konuda karar vermeye yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.