T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/938 Esas
KARAR NO: 2024/10
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Müvekkil -------- Şirketi , 2014 senesinde kurulmuş, gerek iç piyasa için gerekse pek çok ülkeye ihraç edilmek üzere iç giyim ve ev giyim ürün kategorisinde, yüksek üretim kapasitesi ile dürüstlük, doğruluk, kalite, çevre bilinci ve ticari ahlak çerçevesinde üretim faaliyetlerine devam eden bir tekstil üreticisi olduğunu, davalı ------- Şti. ise, tekstil üreticisi firmalara üretim yaptırarak bu ürünlerin yurtdışı firmalara ihracatını gerçekleştiren bir ihracat şirket olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki de aralarında akdedilen komisyon sözleşmesi uyarınca ---------Giyim'in yurt dışı merkezli müşterileri tarafından sipariş edilen ürünlerin imalatının davacı------- tarafından gerçekleştirilmesinden ibaret olduğunu, sözleşme doğrultusunda davacı tarafından imalatı yapılan ürünlerin Davalı ---------Giyim'e satışı yapıldığını, ------- Giyim ise söz konusu ürünleri kendi müşterilerine satmakta olduğunu, Taraflar sözleşme ve proforma fatura doğrultusunda, bir kısım iç giyim ve ev giyim ürünün --------- tarafından üretilerek -------- satışı konusunda anlaştığını, ürünlerin teslim tarihi proforma fatura ile 22.2.2022 olarak belirlendiğini, ancak mücbir nedenlerle teslimat 11.3.2022 tarihinde yapıldığını, davalı -------- teslimat sonrası satış bedelinin bir kısmını ödemişse de, gerek teslimatta mücbir nedenlerle yaşanan gecikme, gerekse de sözde ayıplı/geç ifa gibi birtakım bahanelerle, 1.246,00 EUR tutarlı, 14.3.2022 tarihli --------- sayılı fiyat farkı faturası ile 2.119,38 EUR tutarlı, 18.3.2022 tarihli, --------- sayılı iskonto faturasını düzenleyerek cari hesap üzerinden icra takibine konu edilen toplam 4.736,53 EUR ödemeyi davacıya gerçekleştirmediğini, bu nedenle davalıya -------- Noterliği'nden 18.3.2022 tarihli ve -------- yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderildiğini, aynı tarihte davalı tarafından da -------- Noterliği'nin-------- yevmiye sayısından iade faturaların iade edildiğine yönelik ihtarname davacıya keşide edildiğini, akabinde hala davacıya ödeme yapılmamış olunduğundan --------- E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatılmak zorunda kalındığını, davalı borçlu, söz konusu takibe ilişkin itirazda bulunarak takibi durdurduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulü ile şimdilik kısmi alacak davası olarak ikame edilen davada; 2.119,38 EURO tutarlı iskonto faturası için harca esas olarak 10.000,00TL, 1.246,00 EURO tutarlı fiyat farkı faturası için harca esas değer olarak 100,00 TL, masraflar için şimdilik 100,00 TL; döviz cinsinden olan alacakların temerrüt tarihi itibarıyla işlemeye başlamış, devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya fiili ödeme tarihindeki ---------- döviz satış kuru üzerinden ödenmesi, Türk Lirası cinsinden olan alacakların ise temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini yargılama harç ve giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın HMK m. 6 gereğince genel yetkili kılınan davalı yerleşim yeri mahkemesinde açılmamış olduğunu bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, taraflar arasında yapılan 13.12.2021 tarihli Komisyon Sözleşmesine istinaden, sözleşmede bulunan 4. Madde uyarınca; taraflar arasında oluşacak ihtilaf vukuunda yetkili kılınan mahkeme ve icra daireleri --------- mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, TTK gereğince tarafların tacir sıfatına haiz olmaları ve HMK m.17 gereğince taraflar aralarında doğmuş veya doğabilecek işbu uyuşmazlık nedeniyle yetkiye ilişkin hükümler uygulanmalı ve işbu davanın usulden reddiyle görevli -------- Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacı taahhüt ettiği ürün ve teslim şartlarını gerçekleştiremediğini, sözleşmenin ihlalinin tespitinde “mesleğe/alana özgü, ideal” bir borçlunun en yüksek ölçüdeki özenli davranışı esas alındığını, somut olaya göre ideal borçlunun kendisinden beklenecek en uygun davranıştan sapma oluşturan her davranışı “özensiz” olarak nitelenerek, sözleşme ihlalini oluşturduğunu, Buna karşılık borçlunun “mesleğe/alana özgü somut olayda beklenen ortalama davranışı” göstermemesi kusur bakış açısıyla kınanabilecek şekilde özensiz sayılmak için kural olarak yeterli olacağını, davacının sözleşmenin hiç bir aşamasında basiretli tacir gibi davranmadığını ve sözleşme yükümlüklerini kusuru ile yerine getiremediğini, müvekkili davalının davacı tarafa borcu bulunmadığını, dosyanın yetki itirazının kabulü ile yetkili Mahkeme olan --------- Mahkemelerine gönderilmesine, hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; taraflar arasında kurulan komisyon sözleşmesi kapsamında davacı tarafından düzenlenen iki adet fatura alacağı ile masraflara ilişkin kısmi alacak davasıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu 138. maddesinde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakla; 19.12.2018 günlü -------- yayımlanarak, yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'nın (5) maddesine eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmiş olması ve 7155 Sayılı Kanunun (23) maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A (2) maddesi ile; "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmakszın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir'' hükmü getirilmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115. maddesi gereğince; Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında kurulan 13/09/2021 tarihli komisyon sözleşmesi kapsamında taraflar arasında eser, satış ve komisyonculuğa ilişkin ticari ilişki kurulmuş ve bu ilişki kapsamında davalının aracılık faaliyeti ile davacı ile dava dışı şirket arasında tedarik edilecek bilgiler kapsamında davacının üreteceği malların davalı tarafından satın alarak ihracatını sağlamak konusunda ticari ilişki kurdukları, davacının, dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 18/03/2022 tarihli 2.119,38 Euro bedelli iskonto faturasına dayalı 10.000,00 TL ile 14/03/2022 tarihli 1.246,00 Euro bedelli fiyat farkı faturası için 100,00 TL ve masraflar için şimdilik 100,00 TL olmak üzere 10.200,00 TL üzerinden kısmi alacağını davalıdan talep ettiği, davacı vekili tarafından sunulan ------- dosya numaralı arabuluculuk tutanağında ise -------- E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, icra inkar tazminatı ile dosya alacağı ve tüm ferilerinin başvuru konusu edildiği, -------- E sayılı dosyası Uyap üzerinden dosyamıza eklenerek incelendiğinde, takibin 25/03/2022 tarihli ticari ilişkiden kaynaklı fatura alacağı dayanak edilmek suretiyle 726,14 TL ihtarname masrafı, 726,14 TL alacak, 4.736,53 Euro ve 19,85 Euro olmak üzere toplam 4.756,38 Euro alacağın tahsiline yönelik ilamsız icra takibi olduğu, netice itibariyle iş bu davadaki talep sonucu ile anılan icra takibinin dayanağı edilen faturanın miktar, tarih ve içerik açısından birbirini teyit etmediği dolayısıyla iş bu dava konusu alacağa özgül ve özel olarak yasanın emredici hükmü gereği dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/a maddesi ile HMK'nun 114/II ve 115 maddeleri uyarınca davanın, dava şartı noksanlığından usulden reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 253,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 10.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları -------- Arabuluculuk Bürosu --------- Arabuluculuk Numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
İlişkin olarak davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/01/2024