T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/263 Esas
KARAR NO: 2023/934 Karar
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili firmanın -------- plakalı, -------- Model, -------- motor numaralı,-------- şasi numaralı, -------- Marka Çekici aracı için --------- Poliçe numarası ile 28.02.2020 - 28.02.2024 tarihleri için davalı --------- Şirketi ile -------- kasko genişletilmiş kasko poliçesi akdettiği ve aracını sigorta örtüsü altına aldığını, müvekkilinin -------- Poliçe numarası ile sigorta örtüsü altında bulunan -------- plakalı aracı 09.11.2021 tarihinde sigorta örtüsü altında olduğu sırada meydana gelen kaza sonucunda ziyaa uğradığını iş bu ziyaa sonucunda da müvekkilinin sigorta poliçesine istinaden zararın tazmini için davalı sigorta şirketine müracaat ettiğini, müvekkilinin yapmış olduğu müracaat sonucu davalı sigorta şirketi sigorta örtüsü altına aldığı -------- plakalı aracı için 744.944,00 TL değer tespiti yaptığını ve tespit edilen bu değeri 21.12.2021 tarihinde düzenlenen mutabakatname ile müvekkiline ödemeyi teklif ettiklerini, müvekkilinin ise aracının değeri davalı şirketin tespit ettiği 744.944,00 TL'den daha fazla olmasına rağmen içinde bulunduğu müzayaka hali ile davalı sigorta şirketinin teklifini kabul etmek zorunda kaldığını ve davalı sigorta şirketi ile 744.944,00 TL tazminat bedeli üzerinden hazırlanmış mutabakatname ve tazminat makbuzunu imzaladığını müvekkilinin davalı sigorta şirketinin tespit ettiği 744.944,00 TL'yi aracının değerini karşılamamasına rağmen içinde bulunduğu zor şartlar ile kabul ettiğini buna ilişkin beyanını da mezkur tazminat makbuzu ve ibraname içerisine şerh olarak düştüğünü, Müvekkilinin -------- plakalı, ------- Model, --------- Marka Çekici aracına ilişkin rayiç değerinin çok altında değer tespiti yapılarak müvekkilinin içinde bulunduğu ekonomik şartlardan yararlanılarak davalı şirket tarafından eksik ödeme yapıldığını ve müvekkilinin zarara uğradığını, işbu sebeplerle de müvekkilinin sigorta örtüsü altında olan aracında meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin aracına karşılık davalı -------- şirketi Tarafından rayiç değer üzerinden yapılan eksik ödemenin ferileri ile birlikte tamamlanması talebi ile 15.02.2022 tarihinde -------- Arabuluculuk Yoluna --------- Başvuru numarası ile müracaat edildiğini ve uyuşmazlık konusunda anlaşma sağlanamamış olması sebebiyle iş bu davayı açtıklarını, tüm bu sebeplere yapılan eksik ödemenin tespiti ile ödenen eksik bedelin kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
Kazaya karıştığı iddia edilen -------- plakalı araç, sigorta şirketi nezdinde 28.02.2020 - 21.02.2022 vadeli, -------- nolu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davalı sigorta şirketinin eksper raporu gereği ve ibraname doğrultusunda ödeme yaparak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacı tarafın müvekkil şirkete başvurması üzerine ------- no’lu hasar dosyası açıldığını, açılan hasar dosyası kapsamında, maddi hasara yönelik eksper raporu temin edilmiş ve yapılan hesaplama uyarınca, aracın rayiç değeri olan 744.944,00 TL’den 424.650,00 TL tutarındaki sovtaj değeri düşülerek, zarar tutarının 320.294,00 TL olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen 320.294,00TL'nin 153.091,33TL'si poliçede daini mürtehin olarak belirtilen --------- şirketine 29.12.2021 tarihinde, 167.202,67-TL'si davacı tarafa 12.01.2022 tarihinde ibraname tahtında ödendiğini, bu yönüyle, davacı tarafından imzalanan ibraname tahtında müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme ile müvekkili şirketin poliçe kapsamındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirdiği, davacı tarafın işbu başvuru kapsamındaki talebinin haksız ve fahiş olduğu, zira dava konusu aracın rayiç değeri, bağımsız eksper tarafından piyasa araştırması yapılması suretiyle ve poliçe hükümlerine uygun bir şekilde tespit edildiğini, bu meyanda davaya konu taleplerin reddi gerektiğini, davacı tarafa ait aracın rayiç bedelinin kara araçları kasko sigortası genel şartları ve poliçe hükümleri dikkate alınarak tespit edilmesi gerektiğini ayrıca müvekkili şirketten olay tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını ve müvekkili şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle, kasko sigortası ile teminat altına alınan davacıya ait araçta meydana gelen zararın tazmini talebine ilişkin açılan tazminat davasıdır.
Dava basit yargılama usulüne tabi olup bu usule göre oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmış, rapordaki tespite istinaden davacının sunmuş olduğu ıslah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiş ve tahkikat bitirilerek dava sonuçlandırılmıştır.Hasar dosyası ve poliçe ile sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve bu kayıtlara istinaden önceki kazalar sebebiyle hasar dosyaları celp edilmiş davacı tarafça dosyaya sunulan mutabakat ve ibraname, ödeme belgesi ve diğer deliller birlikte incelenmiştir. Sigorta poliçesinin yapılan incelenmesinde; davacı şirkete ait ---------- plaka sayılı aracın davalı tarafından --------- sayılı poliçe ile 28/02/2020-2024 tarihleri arasında Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile teminatı altına alındığı görülmüştür. Konunun incelenmesinin uzmanlık gerektiren yönleri olması ve davacı tarafça delil olarak bilirkişi deliline dayanılmış olması sebebiyle dosya alanında uzman makine mühendisi bilirkişi --------- tevdi edilerek rapor alınmış, anılan bilirkişi tarafından sunulan 10/05/2023 tarihli raporda emsal değerler ve dava konusu aracın daha önceki kaza bilgilerine (23 adet muhtelif kaza) ilişkin veriler dikkate alınarak kaza tarihindeki rayiç değerinin 990.000,00 TL olduğu, kaza ile birlikte piyasa değerinin ise 871.200,00 TL olduğu yönünde bildirilen kanaate davalı vekili tarafından itiraz edilmesi sebebiyle aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi tarafından sunulan 03/07/2023 tarihli ek raporda aynı hususlar tekrar edilmiş; davalı vekilinin ek rapora da aynı hususlarda itiraz ettiği görülmekle sunulan rapor içeriği HMK m.282 hükmü kapsamında mahkememizce denetlenmiş, sunulan rapor içeriğinin Kasko Sigortaları Genel Şartları'nın 3.3.1.1 maddesi uyarınca kaza tarihi itibariyle değerin tespit edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda bu tespitin yapıldığı ancak bu tespiti aşar nitelikte değer kaybı hesabının da yapıldığı anlaşıldığından talep edilmeyen hususlar ile ilgili kısımların hükme esas alınmaması gerektiği dikkate alınarak yeniden rapor alınmasına gerek olmadığına kanaat getirilerek yeni bilirkişi atanmasını yönündeki talebin reddine karar verilmiştir.Dava konusu uyuşmazlık, davacıya ait --------- sayılı ticari aracın 09/11/2021 tarihinde meydana gelen kazada hasara uğraması sebebiyle, davalı tarafından yapılan ekspertiz sonucu aracın rayiç değeri olarak belirlenen 744.944,00 TL nin kadri maruf olup olmadığı, davacının muzayaka halinde olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması sebebiyle ödeme aldığı yönünde şerhi bulunan tarihsiz ibra sözleşmesinin TBK m.132 hükmü kapsamında geçerli bir tasarruf işlemi olup olmadığı, hangi miktar yönünden borcun sona erdirildiği, davacının fazlaya ilişkin tutarı talep edip edemeyeceği, kasko sigortası genel şartları kapsamında kaza tarihi itibariyle rayiç bedelin ne olduğu ve bu tutardan davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları toplanan deliller ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan ikinci bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının maliki olduğu ve davalıya genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı ------- plaka sayılı aracın sigorta teminatı altında iken 09/11/2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sebebiyle hasara uğradığı, davalı tarafından yapılan ekspertiz işlemi sonucu hazırlanan raporda aracın ağır hasarlı olduğu, onarımının ekonomik olmayacağı ve çekme belgeli işlem görmesi gerektiği belirtilerek onarım bedelinin 587.806,94 TL olarak belirlendiği, ibraname, mutabakatname ve tazminat makbuzu başlıklı belgede ise aracın rayiç değeri olarak belirlenen 744.944,00 TL nin davalı tarafa ödendiği, ibraname altında davacının muzayaka halinde söz konusu belgeyi imzaladığı şerh düştüğü, ibra sözleşmesinin bir tasarruf işlemi niteliğinde olduğu ve davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması sebebiyle rayiç değerin fazla olması halinde bu tutarı davalıdan faiziyle talep edebileceği, alınan bilirkişi raporunda aracın kaza öncesi değerinin daha önceki muhtelif kazalar da dikkate alınarak 990.000,00 TL olduğu, kaza sonrası ise % 12 değer kaybedeceği ve değerin 871.200,00 TL olarak belirlendiği, söz konusu tespitin Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.1.1.1 hükmüne uygun olduğu ve kaza tarihi itibariyle rayiç değerin belirlendiği, davacı tarafından söz konusu raporda bildirilen kanaate göre dava değerinin 126.256,00 TL artırılarak 871.200,00 TL'ye ıslah edildiği, davacının ıslah dilekçesi ile artırdığı bakiye bedeli davalıdan avans faizi ile talebinin dosya kapsamına uygun olduğu, sigorta şirketinin tazminat ödemede temerrüt açısından TTK m.1427/2 hükmü uyarınca sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacağı, dosya kapsamında buna ilişkin bir ve belgenin olmadığı bu kapsamda ibra sözleşmesinin imza edildiği veya bedelin ödendiği tarihin esas alınmasının dosya kapsamına uygun olduğu, ibra sözleşmesinde tarihin yer almadığı ancak davalı tarafından ilgililere rayiç bedelin ödendiğinin dekontlar ile sabit olduğu, bu kapsamda her ne kadar davacı tarafa 12/01/2022 tarihinde kısmi ödeme yapılmış ise de dava dışı -------- şirketine 29/12/2021 tarihinde rayiç bedelin bir kısmının daini mürtein sıfatıyla ödendiği anlaşıldığından temerrütün de bu tarihte oluştuğu kabul edilerek, davanın kabulü ile 126.256,00 TL'nin 29/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULU ile
126.256,00 TL'nin 29/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 8.624,55 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.156,17 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.468,38 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 20.201,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70 TL Başvuru Harcı, 256,17 TL Peşin Harç, 1.900,00 TL Tamamlama Harcı, 2.000,00 TL Bilirkişi ücreti, 361,50 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.598,37 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları-------- Arabuluculuk Bürosu -------- dosya numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yokluğunda, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde -------- Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/11/2023