T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/794 Esas
KARAR NO: 2023/988
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı ile davalı arasında hizmet sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirketin mülkiyetinde bulunan ------- -------- kayıtlı taşınmazda depo olarak kullnacağı bir yapı inşa edilmesini istediği inşa edilmesi istenen bu yapının başta mimari projesinin hazırlanması olmak üzere işin başından sonuna kadar anahtar teslim olarak tüm resmi işlemlerin takip edilmesi hususunda davacı şiret ile davalı arasında hizmet sözleşmesi akdedildiğini, davalı tarafından yapılacağı taahhüt edilen tüm bu hizmetlerin bedeli olarak 144.214,00 TL olduğu hususunda tarafların mutabıt kaldığını, sözleşme konusu taşınmazda inşaat işlerinin başladığı ve bugün bitme aşamasına gelindiği henüz inşa edilen yapının yapı kullanma izin belgesinin alınmadığını, davalı tarafından taaahhüt edilen işlerin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmediğini, yapılan işlere ve ödenen bedellere ilişkin belgeler istenmesine rağmen hep ötelendiğini, bu nedenle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin vekalet-istisnaf karma akdi olduğunu, davalının davacı ile yaptığı şifahi anlaşmalar gereği talep üzerine -------- ,------- ilçesinde yapılmak istenen taşınmaz için mimari proje çizilerek ruhsat aldıktan sonra binada yapılan değişiklikler ve ilave alanlarla ilgili ayrıca tadilat projesinin hazırlandığını ve --------- belediyesine sunularak onaylatıldığını, davacının kamu kurumlarındaki işlerin takibi içinde davacının talepte bulunduğunu ve davacının buna ilişkin ödemeler yaptığını, davacının borçlarını ödemek amacıyla havale gönderdiğini, havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığını, davacının dava dilekçesinde yapılan işlere karşı ödeme yapıldığının beyan edildiğini ancak hizmet kalemlerini eksik saydığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin verilen -------- tarih ve ------- Esas -------- sayılı kararı ---------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verildiği görüldü.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Dava, davacı şirketi ile davalı mimar arasında bila tarihli imzalanan sözleşme kapsamında davacının fazladan ödeme yaptığı iddiası ile iadesine ilişkindir.-------- Belediyesi, --------- Tapu Müdürlüğü, ------- Tapu Müdürlüğü yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dosyada BAM kaldırma kararı öncesi bilirkişi heyetinden aldırılan 25/01/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacının davalıya davaya konu sözleşmede kararlaştırılan bedelden fazla olarak ve herhangi bir masrafa karşılık da olmaksızın 174.736,26 TL gönderdiğinin saptanabildiği; söz konusu meblağın davacı tarafından taraflar arasındaki başkaca hukuki ilişkilerden kaynaklı para borçlarına mahsuben ödenmiş sayılabilmesinin ancak TBK m. 102 (eBK m. 86) hükümlerinin tatbikiyle mümkün olabileceği; TBK m. 102'nin (eBK m. 86) tatbik edilebilmesi içinse, davacının davalıya karşı olan tüm para borçlarının: (1) kaynak hukuki ilişki, (2) meblağ ve (3) muacceliyet tarihi itibariyle açıkça, somut şekilde ve kalem kalem belirtilerek ispatlanması gerektiği; davalı vekilince, söz konuşu para borçlarına ilişkin böyle somut bir açıklama yapılmaksızın, taraflar arasındaki farklı hukuki ilişkilerden genel ifadelerle bahsedilmesinin TBK m. 102'nin tatbikini sağlayabilecek, HMK m. 194/1 anlamında “ispata elverişli olacak şekilde somutlaştırılmış" bir savunma olarak görülemeyeceği; dolayısıyla da, cevap dilekçesinin 31, 3.2 ve 3.3. paragraflarında yer alan davalı vekili açıklamalarının bu şekildeki (soyut) halleriyle değerlendirmeye esas alınamayacakları; bu halde, dosyada kapsamındaki belgelerin ve beyanların halihazırdaki durumuna göre, 174.736,26 TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği neticesine varılacağı; davalı tarafça ifa edilmeyen “iskan ruhsatı alma işinin” davacı tarafından TBK m. 113/1 (eBK m. 97/1) uyarınca başkasına takip ettirilebilmesi için ödenmesi gereken bedelin piyasa koşulları ortalamasına göre 10.000,00 TL olarak saptanabileceği ve bu bedelin davacı lehine hüküm altına alınabileceğini belirten raporu mahkememize sunmuşlardır. Dosyada BAM kaldırma kararı öncesi bilirkişi heyetinden aldırılan 24/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle:Davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle, 286.714,98 TL ve 10.000 TL tutarında alacaklarının olduğu; bu alacaklarıri talep gibi dava tarihinden itiharen işletilecek faizi (yasal faizi) ile birlikte tahsili gerekti yönündeki kanaat ve düşüncelerini bildiren raporlarını mahkememize sunmuşlardır Dosya Mali Müşavir, Sözleşme Uzmanı ve Mimar bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan 11/09/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle ; Davalının cevap dilekçesinde; -------- İlçesi, --------- Mah. -------- Ada------- Parselde kayıtlı parsel için “Tadilat Projesi” çizilip ---------- Başkanlığı'na sunulmasının davacı tarafından talep edildiğini ve davacının bu talebinin kabul edilmek suretiyle söz konusu Projenin davalı tarafından çizilip ilgili Belediye'ye sunulduğunu, davalının vermiş olduğu bu hizmetin bedelinin de davacı tarafından ödenmiş olduğunun iddia edildiğini, taraflar arasında, davalı tarafından bu hizmetin verilmesini konu edinen başka bir sözleşmenin daha, sözlü olarak akdedilmiş olduğunun iddia edildiğini, raporun teknik kısmında, gerekse dava dosyasına daha önce sunulmuş olan Bilirkişi Raporlarının Teknik Kısmında; taraflar arasında, söz konusu hizmetin verilmesini konu edinen bir sözleşmenin (ikinci bir sözleşmenin) akdedilmiş olduğunun tespit edilmediği, dava dosyası içeriğinde de, taraflar arasında, söz konusu hizmetin verilmesini konu edinen bir sözleşme örneğine rastlanmadığı gibi, böyle bir sözleşmenin sözlü olarak akdedilmiş olduğunu gösteren (ispat eden) somut bir delile de rastlanmadığını, davalı tarafından, böyle bir hizmetin bedelini içeren ve davacı adına düzenlenmiş bir “hizmet bedeli faturası örneğine” rastlanmadığını, davalının ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davalının defterlerini işlenmiş böyle bir “fatura” tespit edilmediği gibi, davalının defterlerine işlenmiş böyle bir “hizmet bedeli borcu kaydı” (davacının davalıya, bu hizmetin bedeli kadar borçlanıldığını gösteren bir kayıt da) tespit edilmediğini, Bütün bu durumlar karşısında; davalının davacıdan, böyle bir hizmetin bedelini talebe hak kazanamamış olduğunun kabul edilmesi gerektiğinin düşünüldüğü, takdirin mahkemede olduğunu, raporun Teknik Kısmında; “-------- İlçesi, -------- Mahallesi, -------- ada, --------- parsel sayılı taşınmazla ilgili projenin, onaysız tadilat projesi olduğunun tespit edildiği (saptandığı)” beyan edilmiştir. Ancak bu Projenin davacı tarafından hazırlanmış olduğu tespit edilmiş olmadığını, Mahkemece Raporun Teknik Kısmındaki bu tespitten hareketle, davalının, davacının talebi üzerine (yani davacı ile aralarında sözlü olarak yapılmış olan bir sözleşmeye/anlaşmaya istinaden) söz konusu Tadilat Projesini hazırladığı ve ilgili Belediyeye sunduğunun ispat edilmiş olduğu kabul edilecek olursa; işbu Projenin hazırlandığı tarihte böyle bir “Projenin Hazırlanması ve İlgili Belediyenin Onayına Sunulması Hizmetinin” piyasa bedelinin tespit edilmesi ve davalının davacıdan işbu bedelin ödenmesini de talebe hak kazanmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği (dolayısıyla davacıya iade etmekle yükümlü olduğu ödemeler tutarından bu bedelin de düşülmesi gerektiği) yönünde sonuca varılabileceği, hususunda takdirin tamamen mahkemeye ait olduğunu, Kök raporun 8'inci sayfasının birinci paragrafında yer alan tespitten; davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin 13.01.2012 tarihi civarlarında akdedilmiş olduğunun anlaşıldığını, hangi tarihte sözleşmenin sonlanmış olduğunun açıkça anlaşılmadığını, Mali Kısmındaki Tespitlerden, davacı tarafından davalıya, sözleşmeye istinaden 25.12.2013 tarihine kadar ödemeler yapıldığının anlaşıldığını, bu durum karşısında, taraflar arasındaki sözleşmenin 25.12.2013 tarihi civarlarına kadar devam ettiğinin kabul edilmesi gerektiğinin düşünüldüğünü, Kök Raporda, bu sözleşmenin, “Vekalet Sözleşmesi ile Eser (istisna) Sözleşmesinin” unsurlarını bünyesinde barındıran bir Karma Sözleşme olduğu kanaatine vardıklarını, raporun 9'uncu sayfasında yer alan 1) nolu bölüm). bu kanaatlerine paralel olarak; davacının işbu davanın konusunu oluşturan iade talebinin, sözleşmeden kaynaklanan bir iade talebi olduğu ve sözleşmenin akdedildiği tarihte yürürlükte olan eski BK.m.136/bent 4 hükmünde düzenlenmiş olan 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu; bu zamanaşımı süresinin, sözleşmenin sona erdiği tarihte işlemeye başladığı (dolayısıyla da en erken, davacının son ödemesini yaptığı 25.12.2013 tarihi civarlarında işlemeye başladığı); işbu davanın açıldığı, 01.11.2013 tarihinde ve de davacının ıslah talebinde bulunduğu 23.03.2017 tarihinde sona ermemiş olduğunun kabul edilmesinin uygun olacağının düşünüldüğü, takdirin mahkemeye ait olduğu, raporun Malı Kısmındaki tespitlere göre; davacının, davalıya yaptığını ispatlayabildiği ödeme tutarının 492.264,00 TL (417.264,00 TL * 75.000,00 TL)' olduğu, kök Raporda ise, ödeme tutarının 505.239,00 TL olarak tespit edildiği, sözleşme konusu işin bedeli olarak sözleşmede kararlaştırılmış olan KDV dahil 170.172,52 TL'lik iş bedeli, Kök Raporda tespit edilmiş olan 48.351,50 TL'lik davacının yapmış olduğu masraf tutarı ve davacının sonuçlandırmamış olduğu “İskan Ruhsatı alınması işinin” bedeli olarak takdir edilmiş olan 10.000 TL'lik tutar düşüldüğünde (bakınız: Kök Raporun 9'uncu sayfasında yer alan 2) nolu bölüm ve devamı); davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle (492.264,00 TL — 170.172,52 TL— 48.351,50 TL - 10.000 TL -) 273.739,98 TL'nin iadesine ilişkin alacağı bulunduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirten raporlarını mahkememize sunmuşlardır. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, -------- sayılı kaldırma ilamı, 11/09/2023 tarihli ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede, davacı ile davalı arasında ------- ili -------- İlçesi, -------- mahallesi, ------- pafta -------- parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin yapılacak proje ile ilgili işleri konu alan bila tarihli yazılı bir eser sözleşmesinin imzalandığı, davacının iş sahibi, davalının ise yüklenici olduğu, iş bu dava ile davacının sözleşme kapsamında davalı tarafından yerine getirilen veya getirilmeyen işlerin resmi kurumlara ödenen bedellerin ve davalıya ödenen bedellerin tespiti ile fazladan ödenen tutarın istirdadını talep ettiği, mahkememizce davanın kabulüne dair verilen kararın -------- sayılı ilamı ile kaldırıldığı, davalının savunmasında ------- parsel ile -------- sayılı parselin aynı taşınmaz olduğunun ileri sürüldüğü, dosyaya celp edilen tapu kayıtlarında -------- sayılı parselin pasif kayıtlarının görüldüğü ,-------- sayılı parselin yola terk ve işlemleri sonucu -------- parsel olduğu daha sorasında -------- parsel olarak yeni inşaat ruhsatı ve sonrası tadilat yapı ruhsatı almış olduğu,davalı taraf her ne kadar -------- ilçesi -------- mah. -------- Ada -------- parselde kayıtlı taşınmaz için tadilat projesi sunulmasının davacı tarafından talep edildiğini buna ilişkin tadilat projesinin çizilip belediyeye sunulduğunu ,iddia etmişse de, taraflar arasında buna ilişkin bir sözleşmenin olmadığı,taraf defterlerinde kayıtlı herhangi bir fatura düzenlenmediği,dolayısıyla davalının buna ilişkin bir hizmet bedeli kazanamayacağının kabulünün gerektiği,taraflar arasında düzenlenmiş 13.01.2013 tarihli --------- sayılı belgenin davaya konu -------- parsel için düzenlenmiş inşaat projesi olduğu,davacı tarafça davalıya 25.12.2013 tarihine kadar ödemeler yapıldığı,dolayısıyla taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bu tarihe kadar devam ettiğinin kabulünün gerektiği,taraflar arasındaki sözleşmesinin vekalet ile eser sözleşmesinin hükümlerini içeren karma nitelikte olduğu,sözleşmeninin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Borçlar Kanunu kapsamında 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu,kısmi ödeme tarihleri de dikkate alındığında dava tarihi olan 01.11.2013 ve ve ıslah tarihi olan 23.03.2017 tarihinde alacağın zamanaşımına uğramadığı,davacı tarafın kendi defterlerinde davalı aleyhine borç kaydetmiş olduğu 505.239,00 TLye karşılık banka aracılığıyla 417.264,00 TL tutarlı ödeme gönderdiği,75.000 TL tutarında ödeme belgesi düzenlediği toplamda 492.264,00 TL ödeme gönderdiği, kalan 12.975,00 TL bakımından ise herhangi bir belge sunamadığı,dolayısıyla 492.264,00 TL üzerinden sözleşme bedeli olarak belirlenen 170,172,52 TL bedel ile davacı tarafça yapılmış 48.351,50 TL'lik masraf kalemi düşüldükten sonra 492.264,00-170.172,52-48.351,50 =283.739,98 TL bakımından davacının iade talep edebileceği zira diğer iş kalemlerinin yerine getirildiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı dolayısıyla tespit edilen bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KISMEN KABUL İLE KISMEN REDDİNE 20.000 TL nin dava tarihinden 263.739,98 TL’nin ıslah tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 19.382,28-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.896,38-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 14.485,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 44.561,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.975,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 24,30-TL Başvuru Harcı, 341,55-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.554,83-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 4.920,68TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 8.300,00-TL Bilirkişi ücreti, 371,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.671,70-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.581,72-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan; 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 147,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.147,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 22,28-TL lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davalı üzerinde bırakılmasına,
8- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra istek halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023