T.C.
İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/354 Esas
KARAR NO: 2023/996
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/06/2022
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:
Müvekkil ..., ------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca ticari defter tutmakla yükümlü bulunduğunu, müvekkil şirketin 13.12.2011 tarih, -------- sayılı ------- yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No 1) ve 19/10/2019 tarih, ------- sayılı ------- yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliği'nde (Sıra No 1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Sıra No:3) göre 2021 yılı Ocak ayından itibaren kanunun öngördüğü defterleri elektronik ortamda tuttuğunu, bununla birlikte gelinen süreçte müşterilerinden birinin hesaplarını kontrol etmek için 2021 yılına ait hesap ekstresine ihtiyaç duyan müvekkilinin, bu dönemde kullanılan servera ve muhasebe programına bağlanmak istediğini, ancak bağlantının kurulamaması nedeniyle bilgi işlem birimi ile irtibata geçtiğini, Bilgi işlem biriminin sistemleri kontrol etmesi sonucunda serverin fidye yazılım ile kilitlendiğinin tespit edildiğini ve verilerin kurtarılmasına yönelik çalışmalara başlandığını, Bu kapsamda -------- sertifika numarası ile Kalite Yönetim Sistemi gerekliliklerini karşıladığı tasdik olunan ve sertifikalı olarak görev yapan ------- Şti'ne başvurulduğunu ve Veri Kurtarma Merkezi'nden elektronik evrakların mümkünse kurtarılması, kurtarılamaması durumunda bu hususun bir rapor halinde tanzim edilmesinin talep edildiğini, Müvekkili şirketin söz konusu talebi üzerine ------- Şti. tarafından VKM5120 sayılı 13.06.2022 tarihli rapor düzenlendiğini ve söz konusu rapor ile şirket cihazına bağlı sabit diskteki verilerin kurtarılmasına dair kontrollerin yapıldığı, verilerin tekrar getirilememesine neden olan yazılımlar ile verilerin tamamının kurtarılamayacak şekilde siber saldırıya maruz kaldığı, sabit sürücülerdeki dosyaların uzantısı ile birlikte yeniden yapılandırılıp şifreli bir yapıya çevrilerek dosya yapısının bozulmasına sebep olunduğu ve verilerin kurtarılamaz hale gelmesine -------- virüsü diye bilinen fidye yazılımının sebep olduğu, 2021 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayı dönemlerine ait e-defter dosyaları ve Aralık ayındaki muhasebe verilerinin bu nedenle kurtarılamadığı tespit edildiğini, söz konusu veri kurtarma raporu neticesinde verilerin kurtarılamayacağı tespit edildikten ve e defter ve beratların silindiğinin tespitine yönelik ------- tarafından özel amaçlı rapor tanzim edildikten sonra ------- Başkanlığı --------- Müdürlüğü ile iletişime geçildiğini, ikincil kayıtların müvekkil şirkete verilmesinin talep edildiğini, Ancak kurum tarafından söz konusu kayıtların müvekkil şirkete verilemeyeceği şifahi olarak iletildiğini, akabinde 22.06.2022 tarihli dilekçe ile ------- Başkanlığı -------- Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğunu, ayrıca edefter@gelirler.gov.tr adresine mail atıldığını, yazılı başvuruya rağmen kurum tarafından henüz resmi cevap verilmediğini, ancak gönderilen maile dönüş yapıldığı ve ikincil kayıtların verilemeyeceği zayi olduğu belirtilen e defterlerle ilgili olarak zayi belgesi verilmesi için mahkemeye başvurulması gerektiğinin ifade edildiği, TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi talebinde bulunulması gerektiğinden hak düşürücü sürenin geçmemesi ve müvekkilin hak kaybına uğramaması amacıyla 13.06.2022 tarihli veri kurtarma raporu ile verilerin zayi olduğunun öğrenildiğini, bu tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde davayı açtıklarını, -------- Başkanlığı nezdinde bulunan ikincil kayıtların yeniden muhasebe kayıtlarına kazandırılması ve lüzumu halinde ilgili kayıtlara müvekkil şirket tarafından kolaylıkla ulaşılabilmesi amacıyla teslim edilmesi talebinde bulunduklarını, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru olmaması ve günümüz teknolojisi ile elektronik defter kayıtlarının kurtarılamaması dikkate alındığında işbu durum TTK Madde 82/7 kapsamında bir mücbir sebep olduğundan müvekkil şirketin zayi olan 2021 ekim/kasım/aralık ayı dönemlerine ait elektronik yevmiye defteri, elektronik defteri kebir ve elektronik defter raporu ve 2021 yılı aralık ayı muhasebe verileri için zayi belgesi talep ettiklerini, mahkemece resen gözetilecek sebeplerden ötürü, taleplerinin kabulü ile müvekkil şirketin zayi olan 2021 ekim/kasım/aralık ayı dönemlerine ait elektronik yevmiye defteri, elektronik defteri kebir ve elektronik defter raporu ve tüm e defter verileri ile 2021 yılı aralık ayındaki muhasebe verilerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine ve bu kayıtların -------- Başkanlığı nezdinde bulunan suretlerinin dijital kopyasının kendilerine teslim edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. Mahkememizce verilen 24.11.2022 tarih ve -------- sayılı kararı, -------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş, yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibari ile zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
-------- Başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde de aynı düzenleme geçerlidir.Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 4.4.1.e) maddesine göre e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. Tebliğin 7.1. Maddesine göre ise, e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.Bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilen elektronik defter ve beratların silinmesi, zarar görmesi, virüs bulaşması, siber saldırı v.b. nedenlerle ulaşılamaz hale gelmelerini önlemek için mükelleflerin, e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda ve ayrıca kullandıkları bilgi işlem sisteminin sağlıklı biçimde çalışabilmesi ile ilgili yeterli teknik ve güvenlik önlemlerini almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını farklı ortamlarda yedeklemeleri basiretli bir iş adamından beklenen bir davranış olup Elektronik Defter Genel Tebliği'ne de uygundur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın zayi olduğu bildirilen ticari defter ve diğer evraklar için zayi belgesi verilmesine ilişkin olduğu, kaldırma ilamı doğrultusunda -------- başkanlığına yazılan müzekkereye, verilen cevabi yazıda sistemlerinin kontrolünden ... vergi kimlik numaralı ... 01.01.2021 tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda tutmaya başladığı 2021/10-11-12 dönemi defter ve beratların da sistemlerine mevcut olduğunun bildirildiği, ilgili vergi dairesine müzekkere yazılarak davacı şirket hakkında yürütülen herhangi bir soruşturma olup olmadığının sorulduğu ve cevaben her hangi bir soruşturma bulunmadığının bildirildiği, zayi olan evrakların davacının iradesi dışında-siber saldırı neticesinde zayi olduğu ve davacının bu evraklar için zayii belgesi talep edebileceği, davacının ticari defter ve diğere evraklarının kanuna uygun şekilde saklanırken siber saldırı sebebiyle zayi olduğunun açık olduğu, davanın süresinde açıldığı ve kanuni şartların gerçekleştiği anlaşılmakla davaya konu belgelerin zayii olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davacıya ait 2021 yılı Ekim-Kasım-Aralık ayına ait elektronik yevmiye defteri ,elektronik defteri kebir ve elektronik defter raporu ve tüm e-defter verileri ile 2021 yılı Aralık muhasebe verilerinin zayi olduğu anlaşılmakla, ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 269,85-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 189,15-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde -------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023