T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1027 Esas
KARAR NO: 2024/42
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/08/2020
KARAR TARİHİ: 23/01/2024
Mahkememizden verilen 09/09/2020 tarih ve ------- Esas --------- sayılı kararı --------- sayılı, 03/11/2022 tarihli ilamıyla kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılarak yapılan yargılama sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı dava dilekçesinde özetle; -------- Bankası -------- Şubesi -------- çek numaralı, 29/10/2016 tarihli, keşidecisi ------- şirketi Olan, 50.000,00-TL bedelli ve -------- Şubesi --------- çek numaralı, 10/09/2016 tarihli, keşidecisi -------- şirketi olan, 65.000,00-TL bedelli iki adet çekin iptal edilmesini talep ve dava etmiştir.
--------- sayılı, 03/11/2022 tarihli ilamında '' Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 318. maddesi uyarınca davacının tüm delillerini dava dilekçesine eklemesi, dışarıdan getirilecek olanlar hakkında açıklama yapması gerektiği, her ne kadar bedeli ödenerek çekin iade alındığı belirtilmiş ise de buna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu haliyle yetkili hamil olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (6102 sayılı TTK. m. 760). Davacı, çeklerin lehtarı ve hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri istinaf dilekçesine ekli olarak bildirmiştir. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dosya kapsamından davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır. Her nekadar, karar gerekçesinde davacının HMK'nın 318.maddesi gereğince tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirterek bildirmesi gerektiği ifade edilmiş ise de aynı Kanun'un HMK'nın 31. maddesinde de maddi veya hukuki açıdan belirsiz konularda hâkimin davayı aydınlatma görevi bulunduğu düzenlenmiştir. Somut davada, davacı tarafça dava dilekçesindeki iddialar dikkate alınarak HMK'nın 31. maddesi gereğince söz konusu hususların açıklattırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir iken dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. '' şeklinde belirterek mahkememizce verilen 09/09/2020 tarih, -------- Esas ve -------- sayılı kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkememizin -------- esas ------- karar sayılı kararı --------sayılı karar ile kaldırılmış, mahkememizin işbu esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını çeksiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)Talep TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilan edilmiş çekler mahkememize ibraz edilmemiştir. Bankayla yapılan yazışmaya göre dava konusu çeklerin muhatap bankaya da ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çeklerin davacı yedinde iken zayi olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile,
-Muhatabı ------- şirketi -------- Şubesi, keşidecisi ------ şirketi olan, 29.10.2016 keşide tarihli, --------- çek numaralı, 50.000,00 TL bedelli,
-Muhatabı -------- şirketi ---------Şubesi, keşidecisi ------ şirketi olan, 10.09.2016 tarihli, --------- çek numaralı, 65.000,00 TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptallerine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL'nin mahsubu ile bakiye 373,20TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça sarf olunan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/01/2024