T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/246 Esas
KARAR NO: 2024/144
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/03/2023
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Sahip ve temsilcisi bulunduğu --------Şti. 1991 yılından beri otomotiv aydınlatma malzemeleri imalatı yapan bir şirket olduğunu, Davalının babası -------- da şiketin ürettiği aydınlatma malzemelerini -------Şti adlı şirketi adına satın alıp kendi işyerinde başkalarına satan bir kimse olduğunu, 2018 yılı sonlarında şirketin maddi bakımdan sarsıntı geçirdiğini fark eden -------- şirket yetkililerine şirketimizden muhasebeci olan oglu davalı ... hisse satın almak isteğini bildirdiğini, şirketin piyasaya olan borçlarını kapatmak işletme sermayesi vermek vaadi ile şirkete yardımcı olmak istediğini bildirdiğini, maddi bakımdan zor durumda olduğu için o tarihlerde 2018 yılı şartlarında ------- teklifine olumlu baktığını, davalının Haziran 2019 aylarında muhasebe müdürü olarak işe başladığını, Muhasebeyi davalıya teslim ettiklerini, Şirket çalışanlarının işe giriş çıkışlarını çalışanların alacak, maaş ödemelerini piyasaya sattığı malların tahsilatını borçların ödenmesi işlemlerini piyasadan mal alımı ödemelerini muhasebe müdürlüğü döneminde davalının yaptığını, davalının şirkette muhasebe müdürlüğü görevi devam ederken hisse satın alacaklarını vaad ederek şirkete mali müşavirler ve muhasebeciler getirerek şirketin malvarlığını ve mali durumunu tespit ettirdiklerini, Bu arada da davalıya ------ şirketi adlı bir şirket kurduklarını, hisse aldık alacağız aldatmacası ile -------- mali müşavir -------- muhasebeci -------- birlikte hareket ederek çeşitli hile ve desiselerle şirkete ait mal varlığını davalının işyerine taşınmasını temin ettiklerini, bir müddet aynı iş yerinde çalışmasına ve üretim yapmasına rıza gösterdiklerini, davalıya ait ------- şirketi adına --------- sanayi odasından imalat sertifikası alacaklarından bahisle sanayi odasından eksperlerin gelip iş yerini teftiş ettiğinde ------- şirketine ait enjeksiyon makinaları, hammaddeyi ve kalıpların varlığının görmesi lazım diyerek --------- ait enjeksiyon makinaları hammaddeleri ve kalıpları fatura karşılığı resmi olarak satın Aldıklarını, bu fatura ile mallarımızı satın aldıktan sonra davalı ..., --------- teknik elemanı olan --------- bundan böyle yukarı katlara muhasebeye giriş çıkışını yasakladığını, bundan böyle makinalarına kalıplarına ve hammaddelerine sahip olamaz hale düştüklerini, senelerce çalışıp kazandıkları çevreyi piyasayı her şeylerini kaybettiklerini, davalının danışmanı -------- -------- işyerine yanında şahit olacak kimseleri de alarak eşi, teknik elemanları --------- ile gidip görüşmeler yaptıklarını, şirkete ait malların geri verilmesini önerdiğini, davalının bu iş yeri bana aittir hiçbir malı alamazsın ve içeri giremezsin diye kendisini oradan kovduğunu, ---------bu mallar davalı ... işyerinde olduğu için ona ait mallar olduğunu, problemi çözmeye çalış diye kendisine nasihat ettiğini, gidip bazı avukatlara danıştığını dava yolu ile bu problemi çözemeyeceğini önerdiklerini, davalı ve avukatının yazıp hazırladığı 16.03.2020 tarihli protokolü getirdiklerini, bu protokole göre -------- şirketi yetkilisi ... tarafından ortak iş yapmaları amacı ile --------- borç olarak verilen 270.000 Amerikan dolarının nasıl ödeneceğinin yazılı olduğunu, maddi ve manevi bakımdan zor durumda kaldığı bir sırada bu protokolü imzalamak zorunda kaldığını, davalının muhasebe müdürlüğü döneminde şirketin işlerinin aksamadan yürüyebilmesi için ödemelerin aksamadan yapılabilmesi için şirket adına bankalara gelen paraları çekmek------- yapmak paraları çekmek bir bankadan başkasına havale yapma yetkisini ve şifresini davalıya verdiğini, Davalının kendisinin yokluğumdan istifade ederek şirketin davalının şirketine yani -------- şirketine 1.180.35 TL ye satılan faturaların bedelini ödemelerini önce kısım kısım --------Şti hesabına yatırdığını sonra muhasebe müdürlüğü yetkisini kötüye kullanarak yatırdığı parayı kendi şahsi hesabına geçirdiğini, Bu işlemi 8 işlemle yaparak borcu ödediğini, fakat yatırdığı paraların tamamını şahsi hesabına geçirdiğini, güvenini kötüye kullandığını, haksız menfaat temin ederek şirketi zora soktuğunu, Davalının hiçbir zaman ortak iş yapmak amacı ile 270.000 Amerikan dolar -------- vermediğini, ------- muhasebeci olarak işe başladığını, işi görüp beğendiği takdirde hisse satın alacağını vaad ettiğini, bu vaadini de gerçekleştirmediğini, davalının şirketin güvenini kötüye kullanarak şirkete ait paraları şahsi hesabına geçirdiğinden dolayı yaptıkları şikayet üzerine --------Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalı hakkında --------- Esas nolu dosyası ile muhasebecilik güvenini görevini kötüye kullanmaktan dolayı kamu davası açıldığını, davalının ------- esas sayılt dosyadaki savunma için hakim ve savcı huzurunda verdiği savunmasında “çocuksuz, üniversite öğrencisi hiçbir gelirinin olmadığını” ifade ettiğini, işsiz ve güçsüz davalının bu yaşta 270.000 Amerikeri doları parasının olmadığını ve --------- vermediğinin anlaşıldığını, davalının mallarını zaptederek zorla 270.000,00 amerikan doları nakit, daire ve senedi zorla maddi ve manevi baskı ile aldığını, davalı protokolün imzalandığı tarihte kendilerinden 33.000 Amerikan dolarını peşin aldığını, mülkiyeti --------- ait bağımsız bölümün 45.000 amerikan doları karşılığı kabul ederek tapuyu aldığını, bu ödemelerin toplamı olan 78.000 doları 270.000 dolardan çıkarınca geriye kalan 192.000 dolar için 18 adet Amerikan dolarlık protokoldaki vadelerde ödenmek üzere bonolar imzalatığını ve senetleri (Bonoları) teslim aldığını, Bu bonolardan protokolün 1.sırasında bulunan 16.3.2020 tanzim tarihli 30.4.2020 vadeli 50.000 dolarlık bono ile protokolün 2.sırasındaki 16.3.2020 tanzim 30.5.2020 vadeli 10.000 dolarlık bonoların vadesinde ödenmeyince davalı ... tarafından ---------E sayılı dosyası ile 60.000 amerikan doları alacak için alacaklı vekili tarafından bu iki bononun takibe konulduğunu, takip alacağı alacaklı vekili tarafından ekte takdim ettiği alacaklı vekilinin imzalı belgesinden de anlaşılacağı üzere dosyaya haricen tahsil ettiklerini, borcun alacaklı vekiline 26.06.2020 günü ödendiğini, bu iki senedin borcunun haricen davalı vekiline ödendiği halde bonoların teslim edilmediğini, bu nedenle---------- E sayılı dosyası haricen alacaklı avukatına ödendiğini, bu iki bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespitini ve takibin durdurulmasını icra takibinin iptalini talep ettiklerini, Protokolun 8. Sırasındaki 16.3.2020 tanzim 30.11.2020 vadeli 10.000 Amerikan dolarlık bononun ekte sunduğu senet ödeme ve teslim tutanağından anlaşıldığına üzere ödendiğini, senedin iptaline karar verilmesini talep ettiğini, Borçlusu ---------Şti. cirantası --------- olan davalının yedinde bulunan 16.3.2020 tanzim 30.12.2020 vadeli 10.000 Amerikan dolarlık bono (emre muharrer) senedin -------- Bankası ------- /-------- şubesine 04/02/2021 tarihinde davalı ... hesabına, 30.12.2020 vadeli protokolün 9 uncu sırasındaki senedin --------Şti tarafından gönderildiği ve davalı tarafından tahsil edildiğini, bu nedenlerle bu senet itfa olunduğunu, borcun ödendiğini, senedin müvekkil şirkete teslim edilmediğini, bu senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini ve senedin iptalini talep ettiklerini, yine Borçlusu----------Şti cirantası --------- olan ve davalı yedinde bulunan 16.3.2020 tanzim 30.5.2021 vadeli bono protokola göre 14. Sıradaki bononun ---------Şti tarafından --------- Bankası -------/---------- şubesi vasıtası ile 15.6.2021 tarihinde Davalı ... ------- ------- ------ şubesindeki hesabına 10.000 dolar, 30.5.2021 tarihli protokole göre -------- nolu sıradaki senede mahsuben para gönderildiğini ve davalı tarafından tahsil edildiğini, senedin ödenmiş olduğunu, şirkete teslim edilmediğini, senetten dolayı borcunun olmadığını, senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini ve senedin iptalini talep ettiğini, bu sebeplerle dava konusu yaptıkları tüm bu bonolar davalıya ödenmiş olduğundan icradaki takiplerin ve teslimi yapılmayan bonolar hakkında ödeme yasağı konulmasını teminatsız tedbiren durdurulmasını ve icradaki bonoların haricen davalı avukatına ödenmiş olduğundan ve bankalara ödenmiş olduğundan dolayı bu bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitini ve bonoların iptalini masraf ve avukat ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile müvekkilinin iş ilişkilerinin 16.03.2020 tarihli protokol ile bitirdiklerini, kendi özgür iradeleri ile protokolü ve protokole bağlı senetleri imzalayan davacı ve eşi protokoldeki imzaların kendilerine ait olduğunu da ikrar ettiklerini, protokole dayalı olarak 15 adet senet tanzim edilerek müvekkiline teslim edildiğini, protokolde belirtilen ilk senedin 30.04.2020 vade tarihli son senet ise 30.06.2021 vade tarihli olduğunu, mevcut senetlerin ödemesinin halen bitmediğini, protokolde belirtilen 10-11-12 numaralı senetlerin --------- Esas No ile; --------- numaralı senedin ise -------- Esas numarası ile icra dosyasında takipte olduğunu, 2 sene evvel tamamı bitmesi gereken borcun halen devam ettiğini, protokole dayanarak imza edilen 30.04.2020 vade tarihli 50.000 Amerikan Doları meblağlı 1 numaralı ve 30.05.2020 vade tarihli 10.000 Amerikan Doları meblağlı 2 numaralı senetlerin ihtiyati hacze gidilerek -------- İcra Müdürlüğünde takibe konulduğu ve ardından davacı tarafın vekili ile haricen tahsil mutabakatı hazırlandığını, mutabakatın icra dosyasına sunulduğunu, haricen tahsil yolu ile infaz edilen dosyadan senetleri teslim alabileceklerini mutabakata imza atan vekil --------- bildirildiğini, senetleri dosyasından alacaklarını beyan ettiklerini, anıldığı üzere senetlerin --------- E. No.lu dosyasının içerisinde olduğunu, mevcut senetlerin davacı vekilinin almamış olmasının sorumluluğunun kendilerine yüklenemeyeceği gibi davacının kötüniyetli bir şekilde ellerinde dahi olmayan, işlemsiz ve cirosuz senetlerin için iptal işlemi talep ettiklerini, dosyada baştan sonra hukuki yarar olmadığını, protokole konu 3-4-5-6-7-8 numaralı senetlerin ödemesinin --------- çalışanı --------- tarafından müvekkile yapıldığını, o anda teslim tesellüm ile senetlerin --------- iade edildiğini, 8 numaralı 30.11.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senedin iade edilmediğini iddia etse de ---------- teslim edildiğine dair teslim tesellümü dosyaya sunduklarını, 8. Senetten sonra --------iş değiştirmiş, ödemeler protokol borçluları tarafından müvekkil hesabına ve 10-11-12 numaralı senetlerinin bulunduğu--------- E. no.lu icra dosyasına nadiren yapılmaya başlandığını, 16.03.2020 tarihli protokolle düzenlenen tüm senetlerin ödemesinin Eylül 2021'de bitmesi gerekirken davacı tarafın halen borcunu bitiremediğini, davacı ve eşi aleyhine -------- İcra Müdürlüğünde 10-11-12 numaralı Senetleri için icra takibi var iken davacı eşi tarafından 9 ve 14 numaralı senetlerin de icraya konulmasın diye müvekkile mevcut numaralı senetler için banka yoluyla ödeme yaptığını, --------- iş değiştirmesinden sonra banka yolu ile parça parça ödeme gönderen davacı tarafa müvekkilinin tüm insiyatifi gösterdiğini ancak bu hususun suistimal edildiğini,--------- defalarca kez senetleri alın şeklinde ikazlarını içeren ve --------- toplantıya gittiklerini ispat eden --------- konuşmalarını sunduklarını, dava da teslim edilmediği iddia edilen senetlerden sadece 9 ve 14 numaralı senetlerin teslim edilemediğini, davacı tarafa teslim etmek için büyük çaba sarf edildiğini ancak müvekkile zarar vermek saikiyle mevcut senetlerin teslim alınmadığını, davanın tamamen mesnetsiz ve kötüniyetli olarak davacı tarafından açıldığı, davacı tarafın ödeme yasağı konulmasını ve icra takibinin teminatsız tedbiren durdurulmasını talep ettiğini, halihazırda davacı tarafından ödenmiş ve alacaklı tarafından cirolanmamış bir senet söz konusu iken talep edilen ödeme yasağı ve ortada olmayan bir takibin durdurulması isteminin hukuken mümkün olmadığını, davanın açılmasında hukuki yararın dava şartı olması sebebiyle ve davada hukuki yarar bulunmaması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın zaten senet borcunu ödediğini, 1 ve 2 numaralı senetleriin icra dosyasından teslim almadığını, sanki senetler kendilerinin elimizde gibi göstermeye çalıştıklarını, 8 numaralı senedin çalışanları --------- teslim edildiğine dair teslim tesellüm sunulduğunu, 9 ve 14 numaralı senetlerin ise tarafların bilgisi dahilinde vekil olarak muhafaza edilmiş ve cirolanmadığını, borçlunun tarafa defalarca 9 ve 14 numaralı senetleri almasını söylediğini, bu durumda ortaya çıkabilecek bir tehlike mümkün olmadığını, dava sonunda verilmesini istedikleri kararın herhangi bir tehlikeyi bertaraf edecek icra edilebilirliği bulunmayacağını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan bu davanın öncelikli olarak hukuki yarar yokluğundan reddine yargılama ve vekalet ücretinin karşı davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacının davaya konu davacı ve davalı arasında imzalanan protokolün 1. ve 2. sırasında yer alan------- Esas sayılı dosyasına konu 16.03.2020 tanzim tarihli 30.04.2020 vade tarihli 50.000 USD bedelli, 16.03.2020 tanzim tarihli 30.04.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senetler (davalı vekiline elden ödendiği iddiasına dayalı ), aynı şekilde protokolün 8.sırasındaki 16.03.2020 tanzim tarihli 30.11.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet ve 9. sırada yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.12.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet, protokolün 14.sırasında yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2021 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespiti talebinden ibarettir.Ticaret Sicil Müdürlüğü, ------- Asliye Ceza Mahkemesi, --------- İcra Müdürlüğü, ------- İcra Müdürlüğü ve -------- Noterliğine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, dosyaya celbedilen evraklar ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede; davacı, dava dışı ------- ve ------- şirketi arasında 16.03.2020 tarihli protokol imzalandığı, protokol kapsamında dava dışı şirket tarafından dava dışı ------- verilen 270.000 Dolar bedelin protokolde belirtilen şekilde davalının şahsına ödenmesinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça davaya konu senetlerin tahsil edilmesine rağmen kendisine iade edilmediğinden bahisle mahkememizde dava ikame edildiği, davaya konu senetlerin ödendiği hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın iş bu senetlerin davacıya teslim edilip edilmediği noktasında toplandığı, davaya konu ve protokolün 1. ve 2. sırasında yer alan-------- Esas sayılı dosyasına konu 16.03.2020 tanzim tarihli 30.04.2020 vade tarihli 50.000 USD bedelli, 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senetlerin tahsil edilmesine rağmen davacıya iade edilmediği belirtilmiş ise de; söz konusu senetlerin icra dosyasında mübrez olduğu ve mahkememiz dosyasına gönderildiği dolayısıyla davacının bu senetler yönünden dava açmakta hukuki bir yararının bulunmadığı, Protokolün 8.sırasındaki 16.03.2020 tanzim tarihli 30.11.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet bakımından ise davacı tarafın ödeme yaptığının sabit olduğu ancak teslim hususunun davalı tarafça ispatlanamadığı, dolayısıyla davacının bu senet bakımından dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, kanaati ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, davalı tarafça ön inceleme duruşmasında davaya konu Protokolün 9. sırada yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.12.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet ile protokolün 14.sırasında yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2021 vade tarihli 10.000 USD bedelli senetlerin davalı vekilince dosyaya ibraz edildiği, iş bu senetler bakımından da davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, Protokolün 8. Sırasında yer alan 30.11.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet dışındaki senetlerin mahkememiz dosyasına celp edilmiş olması sebebiyle karar kesinleştiğinde davacıya iadesine diğer senet yönünden ise aynı şekilde borçlu olmadığının tespiti ile senedin davacıya iadesine yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Davacının davaya konu davacı ve davalı arasında imzalanan protokolün 1. ve 2. sırasında yer alan -------- Esas sayılı dosyasına konu 16.03.2020 tanzim tarihli 30.04.2020 vade tarihli 50.000 USD bedelli, 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet bakımından açılan davanın hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
Protokolün 9. sırada yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.12.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet ile protokolün 14.sırasında yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2021 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Protokolün 8.sırasındaki 16.03.2020 tanzim tarihli 30.11.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine senedin davacıya iadesine
Mahkememiz dosyasına ibraz olunan 1. ve 2. sırasında yer alan--------- Esas sayılı dosyasına konu 16.03.2020 tanzim tarihli 30.04.2020 vade tarihli 50.000 USD bedelli, 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet, protokolün 9. sırada yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.12.2020 vade tarihli 10.000 USD bedelli senet, protokolün 14.sırasında yer alan 16.03.2020 tanzim tarihli 30.05.2021 vade tarihli 10.000 USD bedelli senetlerin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 39.285,08-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 10.246,50-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 29.038,58-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 86.514,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T 7/2 maddesine göre takdir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 10.246,50-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 10.426,40TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 149,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 149,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 49,83-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2024