T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/900 Esas
KARAR NO: 2024/337
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 04/07/2017
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizden verilen 24/10/2019 tarih ve -------- Esas, -------- sayılı kararı ------- Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMASINA karar verildiği anlaşılmakla, dosya yukarıdaki esas numarasını almış ve davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 29.05.2017 tarihinde davacı şirkete ait -------- Şubesi --------- Iban nolu hesaptan davalılardan ------- Şti adına -------- Şubesinde kayıtlı olduğu iddia edilen --------- Iban numaralı hesaba müvekkilin hiçbir borcu olmamasına karşın özellikle banka personellerinin ihmali üzerine 350.580,00 TL lik ------ işlemi gerçekleştirildiğini, akabinde durumu fark eden şirket yetkilileri ilgili tutarın iadesi amacıyla hem kendi çalıştıkları --------- hem --------- ile çok sayıda telefon görüşmesi gerçekleştirildiğini ve bu işlemin sehven yapıldığı beyanları ile paranin iadesinin talep edildiğini, tüm bunlara karşın davalı ---------- tarafından hesap sahibi davalı şirketin kendilerine borcu olduğunu, paranın nasıl ve kimden geldiğinin kendilerini ilgilendirmediği ve ilgili tutarı kendi alacaklarına mahsup ettiklerini beyan ederek, hiçbir şekilde para iadesi yapılmadığını, yine müvekkil şirket tarafından 31.05.2017 tarihinde --------- Noterliği --------- yevmiye numaralı ihtarname aracılığı ile paranın iade edilmesi istemlerinin yinelendiğini, edilmemesi durumunda yasal yollara başvuracaklarının ihtar edildiğini ve buna karşın -------- talebin yerine getirilmediğini ve herhangi bir cevap verilmediğini, davalı --------Şti. ile müvekkil şirketin 2013-2016 yılları arasında ticaret yapmış olduğunu, müvekkil şirketin bu firmaya borcu olması bir kenara tahsil edemediği alacakları olduğunu, davalı şirketin piyasaya yüksek miktarlarda borcu bulunduğunu, davalının bu iddiaları da kabul etttiğini fakat maddi açıdan ellerinden birşey gelmediğini, tüm bunlardan haberdar olduğu iddia edilen davalı banka ise kötü niyetli davranarak sehven gönderilen paraya amiyane tabirle el koyduğunu, bankacılık mevzuatları ve ticari hayatın dürüstlük kurallarına aykırı hareket ederek menfaat sağlamaya çalıştığını, dava dilekçesi ekinde sunulan cari hesap ekstreleri incelendiğinde davalı -------- Şti ile müvekkil şirketin ticari ilişkisi olduğu ancak bu ilişkinin 2016 yılının ocak ayında sonlandığı ve davalı şirketin hali hazırda müvekkil şirkete borcu olduğu, bundan hareketle müvekkil şirketin -------- tarihinde alacaklı olduğu şirkete para göndermesi hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi bu ------- işleminin hata ile yapıldığının açık olduğunu, bu kapsamda gönderilen tutarın 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu gereğince sebepsiz zenginleşme teşkil ettiği ve iadesi gerektiğini ve bu nedenlerle hatalı -------- işlemi sebebiyle müvekkili şirketin kayba uğradığı 350.580,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL lik kısmın -------- tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı -------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın kısmi dava açtığını, HMK 109 Md. açık hükmüne göre talep miktarı taraflar arasında tartışmasız olduğu durumlarda kısmi dava açılamayacak olup, kamu düzenine ilişkin bu yön gözetilerek davacı tarafın yersiz davasının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının sehven para transfer edildiği yönündeki iddiaları gerçek dışı olduğunu, davaya konu edilen 350.580,00 TL lik --------- işlemi bizzat davacı gönderici ------- Şti'nin yazılı talimatıyla gerçekleştirildiğini, söz konusu işleme dayanak olan talimatı ---------- Şubesinden celbini talep ettiklerini, davacı şirket ile davalı --------- Firması arasında uzun yıllardır ticari ilişki ve para transferleri bulunduğunu, davacı tarafın diğer davalı -------- borçlu olmadığı yönündeki iddialarının asılsız olduğunu, dava dilekçesi ekindeki hesap hareketlerinde muvazalı ve fiktif hareketlerin dikkat çektiğini, davacı taraf borçlunun nezdindeki alacaklarını gizleme ve böylece alacaklıdan mal kaçırma amacına yönelik hareket ettiğini, dava dosyasına ibraz edilen hesap hareketlerinde 26.01.2016 tarihinde --------- fiş nosu ile diğer davalı şirkete 649.760,00 TL borçlandığı ve diğer davalı -------- Şti'nin kendinde olan 441.712.48 TL alacağını erittiğinin görüldüğünü, ticari ilişkinin hiçbir döneminde bu denli büyük bir borçlanma hareketi yapmayan davacının bu işlemi fiktif ve kötü niyetli olduğunu, çünkü borçlandığı --------şti Müvekkil bankanın kredi borçlusu olup 2016 yılı şubat ayında kredileri yasal takip hesaplarına aktarıldığını, bu bağlamda davacı hesap hareketlerinde görülen 26.01.2016 tarih ---------- fiş nolu diğer davalı --------- şti lehine tanzim edilen 649.760,00 TL bedelle çek in ödeme için ibraz edilip edilmediğinin ve takas kayıtlarının çekin ait olduğu bankadan sorulmasını ve celb edilmesini talep ettiklerini, Davacı tarafın ibraz edilen hesap hareketleri gerçeği yansıtmadığını, diğer davalı lehine tanzim edilen bir kısım çeklerin davacı ticari kayıtlarında yer almadığı, bu bağlamda davacı şirketin keşide ettiği --------şubesine ait 19.02.2016 tarih 32.500,00 TL bedelli ve 27.11.2015 tarih 40.000,00 TL bedelli ve 13/12/2015 tarih 40.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından ibraz edilen, cari hesap ekstresinde yer almadığı, bu durumda gerçeği yansıtmayan ve usulüne uygun olmayan hesap ekstrelerinin ve ticari kayıtların delil niteliğine haiz olmayacağı HMK'nun amir hükmü olduğu, Davacı taraf diğer davalı --------- hesabına ödediği miktar için müvekkil bankaya husumet yöneltemeyeceği, öte işlemi ödemeyi yapan davacı ile ödemeyi alan diğer davalı arasında gerçekleşmekte olup müvekkil bankayı ilgilendirmediğini, davacı şirket sadece ödeme yaptığı -------- şti'ne husumet yöneltebileceği, kaldı ki paranın gönderildiği hesap üzerinde müvekkil bankanın rehin hakkı dışında bir çok haciz kayıtları mevcut olduğunu, bu noktada bir an için davacı tarafın sehven para gönderdiği varsayılsa ve müvekkil banka takas mahsup haklarını kullanmasa bile müvekkil bankanın hesap üzerindeki haciz kayıtları nedeniyle gönderilen parayı göndericiye iade etmesi hukuken olanaksız olduğunu, bu nedenle davacı taraf iş bu davada sadece diğer davalıya husumet yöneltebilecek olup, işbu davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddini, Haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yüklenilmesini beyan ve talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı -------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket aleyhine açılan davaya karşı HMK 127.madde uyarınca cevaplarımızı sunduklarını ve davayı kabul ettiklerini. Davacı şirket ve davalı müvekkil şirket arasında dava dilekçesinde de beyan edildiği üzere hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, sehven yapılan --------- işlemi sonucu hesaba aktarılan 350.580,00 TL'lik tutarın müvekkil şirkete ait olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verdiği konusunda hemfikir olup müvekkil şirket tarafından diğer davalı banka da bilgilendirildiğini, ---------Noterliğinin 06.06.2017 tarih ve --------- Yevmiye numaralı ihtarnamesinde sehven yapılan ödemenin iade edilmesi gerektiğini, iade yapılmadığı takdirde müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluk kabul etmediğini, ortaya çıkacak cezai ve hukuki sorumluluğun muhatap bankaya ait olacağı ihtaren bildirildiğini, Açıklanan sebeplerden davayı kabul ettiklerini, davalı tarafından o hesaba sehven yatırılan paranın davalı banka tarafından onayımız dahilinde iade edilmesini talep ettiklerini, yargılama giderlerinin ---------- ile davanın kabulü ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasını beyan ve talep ettiği görülmüştür. Mahkememizce alınan 14/06/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Davacının, kendi talebi ile davalı firma hesabına 350.580,00 TL EFT gönderdiği, davaya konu 29.05.2017 tarihli ödemeden önce yasal defterler üzerinde yapılan incelemede, davalı ---------Şti. den 5.215,70 TL cari hesap alacağı olup bu ödeme sonucunda davalı firmadan toplam 355.795,70 TL alacaklı duruma geçtiği, davacı ---------Şti.'nin herhangi bir ödeme yapmasına gerek olmamasına rağmen --------- gönderildiği, davalı firma ------- Şti. tarafından firma hesabına gelen------- işleminin iadesi için talep ve uygunluk verildiği, davalı banka tarafından 11.02.2016 tarihinde -------- Noterliği -------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı firma -------- Şti.'nin şirket hesapları kat edilerek yasal takip hesaplarına aktardığı, davacı bilgisi ve talimatına istinaden davalı firma hesabına gönderilen tutarın davalı firma tarafından iade onayı ile iade edilmesi sürecinde, davalı banka tarafından tutarın iade edilmediği görülmüş olup, davalı bankanın davalı firma -------- için başlattığı takip ve hesaba konulan haciz şerhleri nedeniyle tutarı iade etmemesi hususunun mahkememizde olduğu yönündeki kanaat ve görüşlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.Mahkememizden verilen 24/10/2019 tarih ve -------- Esas, --------- sayılı kararı, -------- sayılı ilamıyla ''... Mahkemece bilirkişi raporu alınarak karar verilmiş ancak gerekçeli kararda bilirkişi raporunun tekrarı dışında tarafların iddia ve savunmaları hakkında bir değerlendirme yapılarak, HMK'nın 297. maddesine uygun bir gerekçeli karar yazılmamıştır. Diğer yandan mahkemece davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş is ede gerek kısa kararda gerekse gerekçeli kararda davalıya yüklenen borçlar belirlenmemiştir. Sadece davacının davalı şirkete yönelik davasının kabulüne karar verilmiş, hangi miktardaki alacağın tahsil edildiği ve alacağa faiz uygulanıp uygulanmadığı, uygulanmış ise oranı ve başlangıç tarihi gösterilmemiştir. Hükmün infaz edilebilir şekilde yazılması, kamu düzenine ilişkin olup mahkemece infazı kabil ve gerekçeli bir kararın verilmesi zorunludur. Bu husus, istinaf incelemesinin yapılabilmesi için de gerekli ve zorunludur. İstinaf konusu karar gerek gerekçesiz olduğu gibi, kabul edilen dava yönünden infaz edilebilir bir karar niteliğinde de değildir....'' şeklinde karar verildiği ve mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafından sehven davalı şirketin hesabına gönderilen paranın iadesi amacıyla banka ve havale alıcısına yönelik açılmış tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizin -------- Esas ------- karar sayılı kararının, ------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş ve mahkememizin işbu esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Sebepsiz zenginleşme kavramı TBK madde 77'de " Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." şeklinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre başkasının aleyhine sebepsiz olarak zenginleşen kimse zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Mahkememizce tarafların ticari defterleri incelenmek suretiyle alınan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere davacının, davalı hesap sahibi şirkete borçlu olmadığı, bu sebeple yapılan --------- yersiz olduğu, davalı --------Şti.'nin kabul yönündeki beyanı doğrultunda davalı taraf yönünden HMK 308. Maddesi uyarınca davacının ıslah talebinde bulunmadığı dikkate alınarak taleple bağlı kalınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş,HMK 312/2 maddesi uyarınca davanın açılmasına kendisi sebebiyet vermeyip; cevap dilekçesi ile davayı kabul yönünde beyanda bulunduğundan yargılama giderleri davalı ------- aleyhine hükmedilmemiştir. Her ne kadar davalı hesap sahibi şirketin sebepsiz zenginleşirken iyiniyetli olduğu ve TBK'nin 117/2 maddesi gereğince temerrüte düşmesi için ihtar gerektiği ancak dosya kapsamında ihtar bulunmadığı anlaşılmış ise de davalı hesap sahibi şirket davayı kabul ettiğinden---------- tarihi olan 29/05/2017 tarihinden itibaren avans faize hükmedilmiştir.Davalı banka yönünden yapılan değerlendirmede; davalı hesap sahibi şirketin üzerinde --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı dosyası ile haciz şerhi bulunduğu, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede mezkur dosyanın alacaklısının ------- şirketi olduğu, davalı hesap sahibi şirket olan -------- Şti. İle davalı banka arasında -------- bulunduğu, davalı bankanın kendi alacağına istinaden dava konusu parayı iade etmediği, bu haliyle dava konusu bankanın sebepsiz zenginleşmediği anlaşılmıştır. Bir an için davacının, davalı banka yönünden kusur sorumluluğuna dayandığı kabul edilse dahi 29/05/2017 tarihinde davacı tarafından dava dışı --------- yazılı talimat verildiği, işbu talimatın yetkisiz kişi tarafından verildiğine ilişkin bir iddianın bulunmadığı, bu sebeple yapılan --------- işleminin doğru olduğu ve davalı bankanın yapılan --------- işlemi ve iade edilmemesi işlemi yönünden kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından davalı banka yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın -------- Şti. yönünden kabul sebebiyle kabulü ile 1.000,00 TL'nin 29/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı -------- Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ------- şirketi yönünden açılan davanın reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40TL'nin mahsubu ile bakiye 396,20TL'nin davalı -------- Şti.'nden alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça sarf olunan 4.107,50TL bilirkişi ve posta masrafı ile 31,40TL peşin, 31,40TL başvurma harcı toplamları olan 4.170,30TL'nin davalı ------- Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, davacı lehine yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.000,00TL vekalet ücretinin davalı -------- Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ------- şirketi Kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, davalı banka lehine yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı bankaya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesie,
Dair, davalı -------- vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2024