T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/293 Esas
KARAR NO: 2024/528
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2018
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.01.2018 tarihinde --------- plakalı ---------- sevk ve idaresindeki müvekkili ----------- Şirketi adına kayıtlı araç ile diğer araçların çarpışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sırasında en önde --------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı araç ve onun arkasında ---------- sevk ve idaresindeki müvekkili şirket adına kayıtlı ---------- plakalı araç seyir halindeyken--------- plakalı --------- sevk ve idaresindeki ---------- adına tescilli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası --------Ş.'nin teminatı altında olan ticari taksinin ters şekilde girmesi ile durmuş ve arkadan hızla gelen --------- plakalı ----------- sevk ve idaresindeki --------Ş. adına tescilli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası --------Ş.'nin teminatında olan aracın duramayarak önce müvekkile ait araca çarptığını ve sonrasında da her iki aracın kayması sonucu diğer araçlara çarpmasıyla trafik kazasının meydana geldiğini,müvekkile ait araçta maddi zarar ve değer kaybı meydana geldiğini, --------- plakalı araçta KDV dahil 78.966,50 TL hasar oluştuğu ve bu bedelin giderildiğini, değer kaybı zararının belirlenecek kusur oranları gereğince davalılardan tazminini talep ettiğini, müvekkili araçta meydana gelen değer kaybı zararı için şimdilik 30.000,00 TL'nin davalılar ---------, ---------, --------Ş ve --------- olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalılar ---------Ş. ve ----------Ş.'den dava tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ----------Ş. vekili tarihli cevap dilekçesinde özetle; ---------- plakalı aracın davalı ----------Ş. adına müvekkil şirket nezdinde düzenlenmiş 22.05.2017-22.05.2018 vadeli ZMMS poliçesi bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediğini, davacı şirketin aracında değer kaybı oluştuysa ZMMS Genel Şartları A.5.a maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, faiz türünün yasal olabileceğini beyan etmiştir.Davah ---------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; --------- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 10.02.2017-10.02.2018 vadeli ZMMS poliçesi bulunduğunu, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısı kusuru oranında olduğunu, davacı tarafın değer kaybı talep etmeye hakkı olup olmadığını var ise miktarının tespitini talep etmiştir.Davalı ----------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- plakalı ticari taksinin 4100 kusurlu hareketi ile ters şeride girmesi neticesinde kazanın meydana geldiğini, müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, değer kaybı bedelinin fahiş olduğunu beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; trafik kazası sebebiyle davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşı taraf aracının trafik sigortasını yapan sigorta şirketlerinden, işleten ve sürücüden tahsiline yönelik HMK m.109 hükmü kapsamında kısmi alacak davası şeklinde açılan tazminat davasıdır.
Dava açıldığı tarih itibariyle yazılı yargılama usulüne tabi olup bu usule göre oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması yapılarak ihtilaf noktaları belirlenmiş, tahkikate geçilerek deliller toplanmış, yargılama sırasında 7251 sayılı yasanın 58. Maddesi ile TTK m.4/II hükmünde değişiklik yapılması sebebi ile basit yargılama usulüne geçilmiş ve bu usule göre tahkikatın bitirilmesine karar verilerek yargılama sonuçlandırılmıştır.Davanın açıldığı tarih itibariyle davalı sigorta şirketleri yönünden KTK m.97 hükmü kapsamında başvuru dava şartına tabi davalardan olduğu, dava açılırken bu yönde bir başvurunun yapılmadığı anlaşıldığından yargılamanın 9. Celsesinde kurulan ara karar ile bu yöndeki eksikliğin giderilmesi için davacı vekiline kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından verilen süre içerisinde anılan madde hükmü kapsamında başvurunun yapıldığına ilişkin beyan dilekçesi ve eki belgelerin sunulduğu görülmüş ve yargılamaya devam olunmuştur.Davanın ihbar talebine ilişkin olarak huzurdaki dava dava dışı ---------Ş.'ye ihbar olmuş, beyanları alınmıştır.Hasar dosyası ve poliçeler ile -------- D.İş dosyası celp edilmiş, malik kaydı ile kaza tespit tutanağı, servis kayıtları ve taraflarca sunulan diğer deliller dosya içerisine alınarak incelenmiştir. Sigorta poliçelerinin incelenmesinde; davalı --------- ait --------- plakalı ticari aracın, 10/02/2017-2018 başlangıç ve bitiş tarihli olarak davalı ---------Ş. tarafından -------- sayılı poliçe ile sigortalandığı; poliçede araç başına maddi zarar için verilen teminatın 36.000,00TL olduğu, kaza başına ise 66.000,00 TL olduğu; davalı ---------Ş ye ait --------- plakalı ticari aracın, 22/05/2017-2018 başlangıç ve bitiş tarihli olarak davalı ---------Ş. tarafından ------------ sayılı poliçe ile sigortalandığı; poliçede araç başına maddi zarar için verilen teminatın 33.000,00 TL, kaza başına ise 66.000,00 TL olduğu görülmüştür.Davalı ---------Ş. tarafından dosyaya sunulan 01/11/2022 tarihli dilekçe ve eki belgelerden dava konusu kazayla ilgili olarak 18/05/2018 tarihinde 36.000,00 TL, 28/03/2018 tarihinde 6.773,47 TL ve 16/03/2018 tarihinde 4.191,38 TL ödeme yapıldığı, dekontların sunulduğu görülmüştür.-------- D.İş dosyasının incelenmesinde, 18/01/2018 tarihinde meydana gelen zincirleme trafik kazasında tam ve asli kusurun ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plaka sayılı araçta olduğu, --------, ---------- ve --------- plakalı araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurlarının olmadığı yönünden kanaati bildirir bilirkişi --------- tarafından hazırlanan 06/03/2018 tarihli raporun yer aldığı, raporun tespit isteyen --------- tebliğ edildiği görülmüştür.Konunun uzmanlık gerektiren yönleri olması sebebiyle dosya, kusur ve değer kaybı hesabı yönünden rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler sigorta uzmanı ------------, makine mühendisi ----------- ve trafik kusur tespit uzmanı ---------- tarafından düzenlenen 12/06/2019 tarihli raporda özetle; davacı aracında oluşan değer kaybı miktarının 50.000,00 TL olduğu, ---------- D.İş sayılı dosyasında alınan rapordaki kanaate uyulmamakla birlikte söz konusu kazanın -------- plakalı araç sürücüsü -------- ile ---------- plakalı araç sürücüsü ---------- %50 oranında ortak kusurlarıyla meydana geldiği, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı yönünde kanaatin bildirildiği görülmüş, söz konusu rapora yapılan itirazlar doğrultusunda bu kez kusur ve hasar uzmanı --------- ve sigorta uzmanı --------- oluşan heyetten rapor alınmış, anılan bilirkişilerden oluşan heyet tarafından sunulan 30/03/2020 tarihli raporda özetle; kusur oranları yönünden aynı kanaatin bildirildiği, değer kaybı bedelinin 54.704,44 TL olduğu, bunun yanında dava konusu edilmeyen kazanç kaybının da hesaplandığı raporun tanzim edildiği görülmüştür.Söz konusu raporlar arasında çelişki olduğu gözetilerek dosya bu kez ---------- Dairesine gönderilmiş, anılan ihtisas dairesi tarafından hazırlanan 17/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesindeki tam ve asli kusurun davalı sürücü ---------- sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı araç üzerinde olduğu, diğer araç sürücülerinin kusurunun bulunmadığı yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Bu kez mahkemenin müstemir yetkili hakimi tarafından dosya yeniden daha önce rapor sunan bilirkişiler ---------- ve ---------- isimli bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişiler tarafından sunulan 08/12/2021 tarihli ek raporda kusur oranlarına ilişkin görüşlerinin aynı olduğu, değer kaybı zararının ise 70.000,00 TL olduğu yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür.Dosya bu kez ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında sorumluluk yükümlerine ilişkin olarak dava dışı -----------Ş.nin sorumluluk hesabı yönünden aynı heyete tevdi edilmiş, anılan bilirkişiler tarafından sunulan 23/05/2022 tarihli rapor içeriğinde dava dışı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair hususlar kapsamında rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Dosyada alınan kusur raporları arasında çelişkiler olduğu gözetilerek bu kez Karayolları Fen Heyetinden oluşturulan bilirkişiler ----------- rapor alınması için dosya talimat mahkemesine gönderilmiş, --------- Talimat sayılı dosyasında anılan bilirkişiler tarafından hazırlanan 05/06/2023 tarihli alınan raporda ise kazanın meydana gelmesinde --------- plakalı araç sürücüsü --------- % 60, ---------- plakalı diğer araç sürücüsü ---------- kazanın meydana gelmesinde % 40 oranında kusurlu olduğu yönünde rapor tanzim edildiği görülmüş, iş bu rapor içeriğinde belirtilen hususlar HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmış, bu rapor içeriğinde belirtilen kusur oranları dahilinde dosya değer kaybı hesabı yönünden bu kez makine mühendisi bilirkişi --------- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 15/03/2024 tarihli raporda davacıya ait --------- plakalı araç uhdesinde oluşan değer kaybı zararının 68.000,00 TL olduğu, davalı ----------Ş. tarafından yapılan ödeme ile poliçe teminatı limitinin tüketildiği, kusur oranları dahilinde söz konusu zarardan diğer davalıların müteselsilen sorumlu olduğu yönünde kanaatin bildirildiği görülmüş, iş bu rapor içeriği de hesaplama yöntemi bakımından HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde sunulan 08/04/2024 tarihli ıslah dilekçesinde davaya konu talebini 44.000,00 TL artırarak 74.000,00 TL'ye yükselttiği, ıslah harcını mahkeme veznesine yatırdığı görülmüş, söz konusu dilekçe HMK m.27 ve 177/III hükümleri gereğince davalılara tebliğ edilmiştir.Davaya konu uyuşmazlık, 18/01/2018 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait --------- plaka sayılı aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, davalıların karşı taraf araçların işleten, sürücü ve zmss ile sigorta teminatı altına alan sigorta şirketleri olması sebebiyle söz konusu zarardan sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları ile temerrüt tarihi ve temerrüt faizinin türü noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait dava dışı şahıs yönetimindeki ---------- plakalı araç ile davalıların sürücü, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları -------- ve ---------- plakalı araçların 18/01/2018 tarihinde çarpışmaları neticesinde trafik kazası meydana geldiği, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan ---------Talimat sayılı dosyasında anılan bilirkişiler tarafından hazırlanan 05/06/2023 tarihli raporda yapılan tespitin dosya kapsamına uygun olduğu ve anılan raporda belirtilen hususların diğer raporlarda yazılı hususlara nazaran somut olaya daha uygun olduğunun kabulü gerektiği, buna göre; hava ve zemin koşullarının kötü olduğu anlaşılan olayın meydana geldiği yol kesiminde sürücülerin daha fazla dikkatli ve tedbirli araç kullanmak durumunda olduğu, davalı ticari taksi sürücüsü ---------- meydana gelen zincirleme olayı başlatmasa bile karşı yönden mihnetle gelen araçlar için güçlük yaratmış ve olaya zemin hazırladığı, karşı yönden gelen araçlara ait kısmı sürekli işgal etmemek zorunda olduğu halde, kendi gidiş şeridi kapalı iken şerit ihlali yapması sonrası kayan aracı ile karşı şeridi işgal ettiği, karşıdan gelen araçların yol bölümüne zorunlu olmadıkça girmemesi gerekirken, aksine üstelik kaygan zeminde zincirsiz olmasına rağmen eğimli yolu çıkarım düşüncesi ile hareket ederek zorunlu halde sol şerit üzerinde kalarak buzlu zeminde iniş eğiminde olan araçlar için engel oluşturacağını göz ardı ettiği, doğru sürücü davranışı olarak, kaygan yolda karşıdan gelen araçları durdurmak değil, yolun sağında eğimli kesimi çıkamadığını gördüğü araçlar gibi duraklayarak zincirini burada takması, karşı şeridi boş bırakması gerektiği ancak zincirleme olayı başlatan sürücü hatasının davalı --------- tarafından ifa edildiği ve bu davalının olayda asli kusurlu olduğu görüldüğü, önündeki araçla arasında yeterli ve güvenli takip mesafesi bırakması, zincir takmadığı anlaşılan ve kış lastiği olmadığı ihtimal dahilindeki aracı ile yol ve zeminin durumunu dikkate alarak takip ettiği araçla arasında daha fazla güvenli mesafe bırakası, vitesi kullanarak aracının hızını, emniyetle önündeki -----------(davacı) plakalı araca çarpmadan duracak seviyeye indirmesi gerekirken, aksine davranışı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52. Maddesi (b) bendi ve 56. maddesi (c) bendi hükümlerine aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı ile 84. Maddede sayılan asli kusurlu hallerden önündeki araca arkadan çarpmakla, meydana gelen olayda birinci derecede ve % 60 oranında kusurlu olduğu, kalan % 40 oranındaki kusurun ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. 47. 52. ve 56 maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı, dikkatsiz ve özensizliği ile olayın meydana gelmesinde etken olduğu değerlendirilen sürücü --------- olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, yine denetime elverişli görülerek hükme esas alınan makine yüksek mühendisi bilirkişi ---------- tarafından sunulan 15/03/2024 tarihli raporda davacıya ait ---------- plakalı araç uhdesinde oluşan değer kaybı zararının 68.000,00 TL olduğu, davalı ---------Ş. tarafından yapılan ödeme ile poliçe teminatı limitinin tüketildiği, kusur oranları dahilinde söz konusu zarardan diğer davalıların müteselsilen sorumlu olduğu yönünde kanaatinin dosya kapsamına uygun olduğu, davacının dava dilekçesinde dayanışmalı sorumluluk hükümlerine dayandığı oluşan bu zararını davalılardan birlikte talep edebileceği, dosyaya sunulan deliller kapsamında davalı ---------Ş. tarafından yapılan ödemeler nispetinde poliçe limitinin tükendiği, makine yüksek mühendisi tarafiından hazırlanan raporun da bu yönde olduğu dolayısıyla bu davalı yönünde açılan davanın reddi gerektiği, diğer davalıların ise KTK m.83,85 ve 91 madde hükümleri kapsamında davacı uhdesinde oluşan değer kaybı zararından dayanışmalı olarak sorumlu oldukları, davalı sürücü ve işletenlerin 18/01/2018 (kaza), diğer davalı ---------Ş yönünden ise dava tarihi itibariyle temerrüde düştükleri kabul edilerek araçların hususi olması sebebiyle temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz ile sorumlu oldukları, davanın değer kaybı zararına ilişkin olduğu, HMK m.140 hükmü yollamasıyla HMK m.320/II hükmü kapsamında yapılan ön inceleme duruşmasında da uyuşmazlık noktasının bu yönde belirlendiği, görevlendirme konusu olmamasına rağmen bilirkişiler --------- ve -------- davacı uhdesinde oluşan kazanç kaybını da hesapladıkları ve davacının bu hesap ve belirlenen tutar üzerinden davasını ıslah ettiği, dava konusu edilmeyen bir hususu, taleple bağlılık ilkesine ve emsal içtihatlara aykırı olacak şekilde (HMK m.26 ve HMK m.181) kısmi ıslah dilekçesi sunmak kaydıyla ıslah müessesesine konu edemeyeceği ancak yatırılan harç sebebiyle dava değerinin 74.000,00 TL ye yükseltildiği hususları birlikte değerlendirilerek poliçe limitinin tüketildiği anlaşılan davalı--------Ş. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 68.000,00 TL'nin davalılar ----------Ş.,---------,---------- ve ---------- yönünden 18/01/2018 (kaza); davalı -----------Ş. Yönünden ise 08/03/2018 (dava) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan dayanışmalı olarak tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ---------Ş. aleyhine açılan davanın reddine,
2-Diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 68.000,00 TL'nin davalılar ----------Ş., ----------, --------- ve ---------- yönünden 18/01/2018 (kaza); davalı ---------Ş. Yönünden ise 08/03/2018 (dava) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan dayanışmalı olarak tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.645,08-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.267,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.378,08-TL harcın davalılar ----------Ş., ---------, ---------- ve ----------, ------------Ş.'den müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 512,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 755,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.302,90TL harcın davalılar --------Ş., --------, ------- ve --------, ----------Ş.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 11.150,00-TL Bilirkişi ücreti, 323,00-TL Adli Tıp Kurumu Faturası, 1.487,60-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.960,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.909,74-TL lik kısmanın davalılar ---------Ş., ----------, ---------- ve---------, ----------Ş.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ----------Ş., --------, ---------- ve ---------, --------Ş.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Kısmi ret sebebi aynı olan davalılar ----------Ş., ----------, ---------- ve ----------, ------------Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 6.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine,
8-Ret sebebi farklı olan davalı ----------Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İlişkin olarak bir kısım davalı vekili ve davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/07/2024