T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/604
KARAR NO: 2023/522
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/11/2020
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında akdedilmiş olan bayilik bölgesi direkt satış sözleşmesinden kaynaklanan ticari bir ilişkinin olduğu, İş bu Gazlı ve Gazsız Ürün Bayilik Bölgesi Direkt Satış Noktası Sözleşmesi hükümleri uyarınca davalıların müvekkil şirketin dağıtımını yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileceği “Gazlı/Gazsız Ürünler” ve kullanım amaçları bakımından eş ürünleri şirketten satın almak suretiyle işlettiği satış noktasında müşterilerine yeniden satacağı bu ürünlerin tanıtımına ilişkin reklam ve sair malzemeyi satış noktasında bulunduracağı ve bu ürünlerin tanıtımını yapacağı yönünde taahhütte bulunduğu, davalı şirket, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranarak müvekkil şirkete hiçbir bildirimde bulunmadan satış noktasındaki faaliyetine son verdiği, sözleşmenin genel hükümler başlıklı 7. Maddesinde, “Yazılı onay alınmadan hak ve/veya yükümlülüklerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, sözleşmenin devam ettirilmesine etki edecek hiçbir değişiklik yapmamayı ” kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında münasip sözleşme uyarınca davalı şirketin müvekkil şirketten satın alacağı müvekkil şirkete ait gazlı gazsız ürünlerin satışını, ----- adresinde gerçekleştirilen delil tespiti ile yapılan tespit sonucunda belirtilen adreste davalı şirketin herhangi bir ticaret faaliyetinin bulunmadığı, söz konusu adreste başka bir dükkan olduğu, belirtilen adreste davalının faaliyetlerine son verdiği, Davalı tarafların sözleşmeye aykırı olarak müvekkil şirkete bildirimde bulunmaksızın satış noktasındaki faaliyetlerine son verdiği ve bahse konu satış noktasına faaliyet göstermediği ve/veya başkasına devrettiği, yapılan tespit akabinde müvekkil şirketin ihtarname ile davalılar ile akdettiği Miktarlı-Gazlı ve Gazsız Ürün Bayilik Bölgesi Direkt Satış Sözleşmesi'ni eklerindeki yükümlülüklerine uymaması nedeniyle derhal fethettiği ve sözleşmenin özel hükümler başlıklı gereği pazar faaliyetlerine katılım bedeli alacağının ---- hesabı ile belirlenen ve fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin imzalanmasını ve süreceğine duyulan güven neticesinde muhataba verilen bedelsiz ürünlerin bakiye kısmı alacağının ödenmesi gerektiği hususunun fesih ihtarnamesi ile davalı taraflara bildirildiği, şifahi ve yazılı ihtarlara rağmen davalı tarafça sözleşmenin erken sona ermesi nedeniyle doğan alacak kalemlerini müvekkil şirkete ödemediği ve başlatılan icra takibini haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle durdurulduğu, Davalı şirket ve müvekkil şirket arasında akdedilen bayilik bölgesi direkt satış noktası sözleşmelerinden kaynaklanan ticari ilişki mevcut olup ----- işbu sözleşmeden kaynaklı borçlara kefil olduğu, müvekkil şirket tarafından davalıya ödenen toplam (Kdv Hariç) 50.847,00-7L tutarlı Pazar Faaliyetlerine Katılım Bedeli alacağının kistelyevm hesabı ile belirlenen 58.371,47-TL tutarındaki kısmının, ek olarak sözleşmenin süreceğine duyulan güven neticesinde davalıya verilen bedelsiz ürünlerin bakiye kısmı olan (Kdv Dahil) 2.193,93-TL tutarındaki kısmının toplamı 60.565,40-TL bedelden müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davanın kabulü ile davalı/borçlunun takibin yetkisine ilişkin yetki itirazının iptali ile ----. İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı dosyasına vaki itirazının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 60.565,40-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu bedel üzerinden işlemiş, işleyecek faiz ve ferileri ile birlikte devamına, Davalı tarafça yapılan haksız ve kötü niyetli yapılmış olan itiraza karşılık davalı aleyhine hükmolunan meblağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmiş olduğu, davalı tarafın herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış olduğu görüldü.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davalı ------ kefil olarak imzaladığı,diğer davalının da bizzat taraf olduğu gazlı ve gazsız ürün bayilik bölgesi direkt satış sözleşmesi uyarınca davalı tarafın sözleşmeyi hâksiz olarak sonlandırması sebebiyle davacı tarafın Pazar faaliyetlerine katılım bedeli alacağının ----- hesabı ile belirledikleri bedel ile sürece duyulan güven neticesinde davalılara verilen ürünlerin bakiye kısım alacağından kaynaklı icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasından ibaret olduğu görüldü.
----- Noterliği ve Vergi Dairelerine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.
Dosyamız arasına alınan ----. İcra Dairesinin -----Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin 04/10/2019 tarihinde başlatıldığı davalının süresinde 19/12/2019 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.
Dosya Mali Müşavir Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Davacı tarafın icra takibinde talep edilen 110.443,26 TL tutar asıl alacağın güncellenerek dava dilekçesinde 60.565,40-TL tutar asıl alacak talep edildiği, davacı şirkete ait 2018 ve 2019 yılları tüm ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, dava dilekçesinde anılan taraflar arasında 11.04.2018 tarihinde bayilik bölgesi direkt satış noktası sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede noter - tasdiki bulunmadığı, davalı yan tarafından kaşe ve imza altına alındığı, Sözleşmenin Özel Hükümler 1. Paragrafta; “Bayi ya da şirket işletmecinin satış noktasında şirket ürünlerin etkin bir şekilde satışını sağlamak amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için ve bir defaya mahsus olmak üzere işbu sözleşme kapsamında verilecek metni bayi ya da şirket tarafından belirlenecek kefalet sözleşmesi teminat mektubu, senet yahut sair teminat belgesinin bayi yada şirkete teslim edilmesini takiben fatura mukabilinde KDV hariç 50.847-TL ödeyecektir. Ancak işletmeci sözleşmenin bu sözleşmede ö nlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine bu meblağın ödeme gününden itibaren işleyecek faizi ile birlikte kıstelyevm usulü belirlenecek olan kısmını ve KDV'sini bayiye ya da şirkete derhal iade edeceği” şeklinde düzenlendiği ve 5. sözleşme düzenleme tarihinden sonra davalı yan tarafından davacı yana 12.04.2018 tarih, -----no.lu, “Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli” açıklamalı 50.847-TL (KDV hariç) fatura düzenlendiği, dosya kapsamında ödemeye ilişkin dekont görülmediği, Dava dışı bayi ---- şirketi tarafından davalı yana; 13.06.2018 tarih -----no.lu mal bedeli 398,40 TL tutar iskontolu fatura, 13.06.2018 tarih ----- no.lu mal bedeli 7.401,60 TL tutar iskontolu fatura, 13.06.2018 tarih ----- no.lu mal bedeli 1.392,04 TL tutar iskontolu fatura olmak üzere toplam 3 adet 9.192,04 TL iskontolu mal bedeli faturası düzenlendiği, faturalarda davalı şirket kaşesi ile teslim alan kısmının ----- imzalı olduğu, dosya kapsamında sunulan T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı ----Vergi Dairesi Müdürlüğü 09.03.2021 tarih,-----sayılı cevabı yazısında; davalı yanın 2018 yılı BS Form dökümlerinde davacı yana toplam 2 adet, 84.745 TL tutar fatura düzenlediği, dava dışı bayi ----- Tarafından davalı yana düzenlenen 9.192 TL iskontolu 3 adet mal bedeli faturasının davalı BA Form dökümlerinde yer almadığı, dolayısıyla davalı tarafından kayıtlara alınmadığı, davacı yan tarafından dosya kapsamında sunulan delillere göre; davalı yanın davacı yana düzenlediği fatura ve dava dışı bayi ------ tarafından davalı yana düzenlenen iskontolu mal bedelleri fatura toplamı; 60.039,04 TL tutarın davalının davacıya borçlu olduğu, davacı yanın 2018 yılı BA-BS kayıtlarının davalı yan ile karşılaştırılması, varsa eğer davacı yanın davalı yana yaptığı ödeme ve tahsilatlara ilişkin evrak ve dökümanların dosyaya sunulması, ayrıca dava dışı bayi ----- tarafından 13.06.2018 tarihli davalı yana düzenlenen 3 adet iskontolu mal bedeli faturalarını teslim alan ----- döneminde davalı yanın çalışanı olup olmadığının ---- celb edilmesi sonucunda dava konusu bedelin tespitinin yapılabileceğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur.
Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamıyla birlikte yapılan değerlendirmede, davacı taraf ile davacı şirket arasında gazlı ve gazsız ürün bayilik bölgesi direkt satış noktası sözleşmesi imzalandığı, davalı ----- sözleşmeyi kefil olarak imzaladığı,diğer davalının da bizzat taraf olduğu gazlı ve gazsız ürün bayilik bölgesi direkt satış sözleşmesi uyarınca davalı tarafın sözleşmeyi haksız olarak sonlandırması sebebiyle davacı tarafın Pazar faaliyetlerine katılım bedeli alacağının kıstelyevm hesabı ile belirledikleri bedel ile sürece duyulan güven neticesinde davalılara verilen ürünlerin bakiye kısım alacağından kaynaklı icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığı, her ne kadar mahkememizce davacının defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve 11.10.2021 tarihli kök ve 26.08.2022 tarihli ek rapor hazırlanmış ise de, işbu raporların denetime elverişsiz olması sebebiyle mahkememizde yeniden taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmaya karar verildiği ancak davacı tarafça ticari defterlere ilişkin sunulan CD'nin boş olduğu,defterlerin usulüne uygun ibraz edilemediği, verilen kesin süre içerisinde usulüne uygun olarak ticari defterlerin sunulmadığı ispat yükünün davacı tarafta olduğu, mevcut delillerle ispat yükünün yerine getirilmediği anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 4.036,10-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra istek halinde yatıran taraflara iadesine,
5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 1.360,00-TL ücretin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.