T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/353
KARAR NO: 2023/693
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/03/2022
KARAR TARİHİ: 14/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin maliki olduğu, diğer davalı ----- sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan---- plakalı ticari yolcu otobüsünün 21.05.2018 tarihinde tek taraflı trafik kazası yapması sonucu, içinde yolcu olan müvekkilinin yaralandığını, sigorta şirketi tarafından-----Üniversite Hastanesi'nden alınan engelli raporu doğrultusunda 23.909,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, bakiye zararının olduğunu, davalı ----- ise genişletilmiş kasko sigorta poliçesindeki ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında sorumlu olduğunu, davacının üniversite öğrencisi olduğunu belirterek bakiye sürekli iş göremezlik zararına karşılık HMK m.107 hükmü gereğince artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı malik ve zmss sigortacısı ---- müteselsilen; 30.000,00 TL manevi tazminatın ise malik ve ihtiyari mali sorumluluk sigortasını yapan ----yine kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde ise; davalılar hakkında----- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Sayılı dosyasından dava açıldığını, alınan--- raporunda 9 ay geçici iş görmezlik ve 1 bakıcıya ihtiyaç duyacağının tespit edildiğini ileri sürerek, geçici iş göremezlik zararı ve geçici bakıcı giderlerine karşılık 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı kooperatif ve ZMSS sigorta poliçesini düzenleyen ----- müteselsilen tahsiline ve davaların birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı -----. vekilinin asıl ve birleşen davalar cevap dilekçelerinde özetle; her iki davanın da reddi gerektiği, davacı zararının karşılandığını, bakıcı giderinin teminat dışında olduğunu belirterek davaların reddini talep etmiştir.Davalı---- Kooperatifi vekilinin asıl ve birleşen davalar cevap dilekçelerinde özetle; davacı zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığını, manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu belirterek her iki davanın reddini talep etmiştir.Davalı-----.vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, ------plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, maddi zarara ilişkin taleplerinin öncelikle ZMMS poliçesinden karşılanması gerektiğini, kusur oranının tespitinin gerektiğini, faizin hatalı talep edildiğini, usulüne uygun başvuru yapılmayan davanın dava şartı yerine getirilmediğinden reddine, aleyhe hüküm kurulması halinde müvekkilinin temerrüde düşmediğinden faize hükmedilmemesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Asıl ve birleşen davalar, hukuki niteliği itibariyle, trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararın karşı taraf işleteni ile aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta (ZMSS) poliçesi ile artan mali sorumluluk teminatı klozu içeren kasko sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerinden, sorumlulukları kapsamında tazmini talebine ilişkindir.Asıl ve birleşen davalar belirsiz alacak niteliğinde tazminat davası olup, basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tahkikat aşamasında, belirlenen hukuki ihtilaf noktalarında bilirkişi raporları alınmış ve davacının bedel artırım dilekçeleri doğrultusunda yargılama sonuçlandırılmıştır.
Hasar dosyası ve poliçe suretleri, tedaviye ilişkin kayıtlar, ---- kayıtları, ----- Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ----- sor nolu dosya sureti, davacının sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin kayıtlar ile----- Üniversitesi kayıtları celp edilmiş, taraflarca dosyaya sunulan tedaviye ilişkin fatura suretleri, kaza tespit tutanağı dosya içerisine alınarak incelenmiştir.Davalı ----- tarafından davalı kooperatife ait ----- plakalı aracın 15/11/2017-2018 tarihleri arasında------ sayılı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı, poliçede kişi başına bedeni zarar teminatının 330.000,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.Davalı -----tarafından davalı kooperatife ait ----- plakalı aracın ----- nolu imss teminatlı kasko sigorta poliçesi ile 01/03/2018-2019 dönemi arası teminat altına alındığı, söz konusu poliçede ihtiyari mali sorumluluk bedelinin kaza başına 275.000,00-TL ile sınırlandığı, davalının beyanı ile davacı ile birlikte kazada 16 kişinin yaralandığının bildirildiği (garameten yapılacak hesaba ilişkin olarak dikkate alınmıştır) görülmüştür.Dava konusu kazanın 21/05/2018 tarihinde gerçekleşmiş olması sebebiyle Yargıtay-----.Hukuk Dairesi'nin 11/01/2022 gün ve -----sayılı içtihadında belirtildiği üzere, kaza tarihi nin 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arasında olması dikkate alınarak dosya "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik" esas alınmak suretiyle rapor tanzimi için dosya ---- gönderilmiş;-----İhtisas kurulu tarafından düzenlenen 28/01/2022 tarihli -----karar numaralı raporda ve ----Kurulu tarafından düzenlenen 12/01/2023 tarih ve ------ sayılı raporda davacının söz konusu kaza sebebiyle tam vücut engelinin % 5 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğu, başkasının sürekli bakımına ihtiyacı olmadığı ancak iyileşme süresi içerisinde 1 ay boyunca başkasının yardımına ihtiyacı olduğu belirtilmiştir.
Belirlenen hukuki uyuşmazlık noktalarının incelenmesi teknik değerlendirme ve hesaplama gerektiğinden dosya, rapor tazminat hesabı yapılması için tazminat hesap uzmanı bilirkişi ---- tevdi edilerek rapor alınmış anılan bilirkişi tarafından sunulan 10/05/2023 tarihli raporda, ---- raporunda belirtilen oranlar üzerinden yapılan hesaplamada; geçici iş göremezlik zararının 15.138,29 TL sürekli iş göremezlik zararının ise 222.281,47 TL olduğu ve bakıcı gideri zararının ise 2.029,50 TL olduğu belirtilmiş iş bu rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Davacı vekilince sunulan 05/06/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava değerinin her alacak kalemi için raporda belirtilen tutarlara artırıldığı, ilgili harcın yatırıldığı ve bedel artırım dilekçesinin davalı vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl dava yönünden; 21/05/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının sürekli iş göremez kalıp kalmadığı, manevi zararının oluşup oluşmadığı, söz konusu zararlardan işleten, zmss sigortacısı ve imm sigorta poliçesini düzenleyen davalıların sorumluluk miktarları ile temerrüt tarihi ve faizin nevi ile birlikte manevi zararın garameten hesabına ilişkin olduğu, birleşen dava yönünden ise; davacının geçici iş göremez kalıp kalmadığı, bakıcı ihtiyacının olup olmadığı, söz konusu zararlardan işleten ve zmss sigortacısının sorumlu olup olmadıkları sorumlu ise miktarları ile temerrüt tarihi ve faizin nevi hususlarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan rapor içeriklerine göre; 21/05/2018 tarihinde davalı kooperatifin işleteni olduğu ----plaka sayılı aracın sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle gerçekleşen tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olarak bulunan üniversite öğrencisi davacının yaralandığı, hükme esas alınan---- raporlarında yerleşik içtihatlar gereğince kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik" esasları uyarınca davacının % 5 oranında tam vücut engelinin bulunduğu, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğu ve 1 ay boyunca da bakıcı ihtiyacının bulunduğunun belirtildiği, tazminat hesap uzmanı tarafından verilen raporda ise dava açılmadan önce davalı ------21/08/2019 tarihinde davacıya 23.909,00 TL ödeme yaptığı hususu da dikkate alınarak davacının bakiye zararları kapsamında, geçici iş göremezlik zararının 15.138,29 TL sürekli iş göremezlik zararının ise 222.281,47 TL olduğu ve bakıcı gideri zararının ise 2.029,50 TL olduğunun belirtildiği, davaların belirsiz alacak niteliğinde olduğu, davacı vekili tarafından her bir alacak kalemine ilişkin olarak bedel artırım dilekçelerinin sunulduğu ve davalılara tebliğ edildiği, artırılan bedel yönünden davalı kooperatifin işleten olması sebebiyle TBK.54, K.T.K. 85 madde hükümleri gereğince kaza tarihinden itibaren sorumlu olduğu, aracı zorunlu mali sorumluk sigorta teminatı altına alan davalı -----ise sürücü/işletenin kusuru ile oluşan zararın sorumluluğunu üstlenmesi sebebiyle TBK.54, K.T.K. 85 ve 91 maddeleri ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarının A.1 maddeleri hükmü kapsamında sorumlu olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı -----16/07/2018 tarihinde başvuru yapıldığı, anılan davalı tarafından davacıya 21/08/2019 tarihinde 23.909,00 TL ödeme yapıldığı, ödemenin KTK m.111/II hükmünce yetersiz olduğu dolayısıyla KTK m.99 hükmü uyarınca başvuru tarihinden 8 iş gün sonrasına isabet eden 27/07/2018 tarihinden itibaren sigorta şirketinin temerrüte düştüğünün kabulü gerektiği, aracın ticari araç niteliğinde olduğu davalının faiz nevi sorumluluğunun yerleşik içtihatlar uyarınca talebin bu yönde olması halinde avans faizi olduğu değerlendirilerek, dava ve bedel arttırım dilekçeleri doğrultusunda asıl davada maddi tazminat istemine ilişkin davanın kabulü ile 222.143,18 TL'nin davalı----- Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı -----yönünden ise 27/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsiili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Asıl davada manevi tazminat istemine ilişkin olarak, davacının, kazanın ve zararın oluşumunda kusurunun olmadığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının üniversite öğrencisi olması ve meydana gelen kaza sonucu davacının uğradığı maluliyet oranı ve oluşan cismani zararın yoğunluğu ve buna bağlı yaşadığı elem ve ızdırabı TMK 4. maddesi gereği hakkaniyet ilkesi çerçevesinde değerlendirilmiş, günümüz ekonomik koşulları da dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebine ilişkin davasının kabulüne karar verilmiştir. Ancak kısa karar yazımında davalı ----. yerine ----yazıldığı ve anılan sigorta yönünden verilen kararda dava tarihi olan 27/07/2018 tarihi yerine 17/07/2020 tarihinin yazıldığı gerekçe yazım aşamasında fark edilmiş söz konusu yanlışlar yazım hatasına dayandığından HMK m.304 hükmü kapsamında gerekçe yazımı sırasında hükümde düzeltilmiş ve manevi tazminat istemine ilişkin olarak davanın kabulü ile "30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ---- Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı-----.yönünden ise 27/07/2020 tarihinden itibaren ve garameten yapılan hesaplama sebebiyle 17.000,00 TL (kazada yaralanan 16 kişinin bulunması ve poliçede manevi tazminat limitinin kaza başına 275.000,00 TL olarak belirtilmesi nedeniyle) ile sınırlı kalmak kaydıyla işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde karar verilmiş ve maddi hatalar düzeltilmiştir.Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirme de ise, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararından davalı kooperatifin işleten olması sebebiyle TBK.54, K.T.K. 85 madde hükümleri gereğince kaza tarihinden itibaren aracın ticari araç olması sebebiyle avans faizi ile birlikte sorumlu olduğu, aracı zorunlu mali sorumluk sigorta teminatı altına alan davalı -----ise sürücü/işletenin kusuru ile oluşan zararın sorumluluğunu üstlenmesi sebebiyle TBK.54, K.T.K. 85 ve 91 maddeleri ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarının A.1 maddeleri hükmü kapsamında sorumlu olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı----- 16/07/2018 tarihinde başvuru yapıldığı, KTK m.99 hükmü uyarınca başvuru tarihinden 8 iş gün sonrasına isabet eden 27/07/2018 tarihinden itibaren sigorta şirketinin temerrüte düştüğünün kabulü gerektiği, aracın ticari araç niteliğinde olduğu davalının faiz nevi sorumluluğunun yerleşik içtihatlar uyarınca talebin bu yönde olması halinde avans faizi olduğu değerlendirilerek, dava ve bedel arttırım dilekçeleri doğrultusunda davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat isteminin kabulü ile, toplam 17.167,79 TL'nin davalı ----- Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı -----.yönünden ise 27/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsiili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davacının sürekli iş göremezlik zararına ilişkin maddi tazminat isteminin kabulü ile, 222.143,18 TL'nin davalı------Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı -----yönünden ise 27/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebine ilişkin davasının kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ----- Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı -----.yönünden ise 27/07/2020 dava tarihinden itibaren ve garameten yapılan hesaplama sebebiyle 17.000,00 TL ile sınırlı kalmak kaydıyla işleyecek yasal faizi ile birlikte anılan davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat isteminin kabulü ile, toplam 17.167,79 TL'nin davalı---- Kooperatifinden 21/05/2018 kaza; davalı -----.yönünden ise 27/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
HARÇ, MASRAF, YARGILAMA GİDERİ VE VEKALET ÜCRETLERİ
1-Asıl ve birleşen davada alınması gereken 18.396,63 TL karar harcı toplamının, asıl ve birleşen dosya davacısı tarafından yatırılan 183,51 TL peşin harç, 4.070,00 TL tamamlama harcı toplamı 4.253,51 TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.143,12 TL'nin asıl ve birleşen dosya davalısı ----- Kooperatifi ile davalı -----müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından bilirkişi, tebligat ve yazışma gideri olarak yapılan 6.974,00 TL yargılama gideri ile 183,51 TL peşin harç, 4.070,00 TL tamamlama harcı, 135,10 TL başvuru harcı toplamı 11.362,61 TL'nin (davalı -----bu tutarın 10.814,12 TL'sinden, davalı----- ise 1.161,27 TL'sinden müteselsilen sorumlu olması kaydıyla,) davalı ----ve davalı -----müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
3-Asıl ve Birleşen davada davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Asıl davada maddi tazminat yönünden davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 34.100,05 TL vekalet ücretinin davalı--- ve davalı----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Asıl davada manevi tazminat yönünden davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ----- Kooperatifi ve davalı ----- müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Birleşen davada maddi tazminat yönünden davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı---- Kooperatifi ve davalı ----- müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları ----- Arabuluculuk Bürosu ----dosya numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.360,00 TL'nin asıl ve birleşen dosya davalılarından müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davalılar -----.vekili ile -----vekilinin yokluklarında, hazır olan davacı ile davalı ----- vekilinin yüzüne karşı, verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde-----Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.