T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/36 Esas
KARAR NO: 2024/308
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2023
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketle, davalı arasında yapılan bayilik sözleşmesi uyarınca işe başlanıldığını, davalı tarafın ürün/meteryallerinin satış ve pazarlanması amacıyla gerekli alt yapı oluşturulduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete yaptıkları sözleşme doğrultusunda toplamda 724.400,00 TL'lık ürün aldığını, bunun karşılığında sözleşmeye ve ürün almaya devam edeceği inancı ile ticari hayatta olağan uygulama neticesinde avans olmak üzere; 30.07.2022 tarihli 50.000,00 TL'lik Çek (Müşteri evrakı), 30.10.2022 tarihli 50.000,00 TL'lik Çek (Müşteri evrakı), 31.10.2022 tarihli 100.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak), 30.11.2022 tarihli 100.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak), 31.12.2022 tarihli 75.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak), 31.12.2022 tarihli 15.000,00 TL'lik Çek (Müşteri evrakı), 31.12.2022 tarihli 42.500,00 TL'lik Çek (Müşteri evrakı), 31.01.2023 tarihli 50.000,00 TL'lik Senet (Müvekkil şirkete ait evrak), 28.02.2023 tarihli 25.000,00 TL'lik Senet (Müvekkil şirkete ait evrak), 08.03.2023 tarihli 100.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak), 31.03.2023 tarihli 75.000,00 TL'lik Senet (Müvekkil şirkete ait evrak), 08.04.2023 tarihli 100.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak/Davaya konu edilen), 08.05.2023 tarihli 120.000,00 TL'lik Çek (Müvekkil şirkete ait evrak/Davaya konu edilen), olmak üzere toplamda 902.500,00 TL'lik 13 adet kambiyo evrakı verdiğini, sözleşmenin feshine kadar davalı şirketten alınan ürünlerin bedelinin 724.400,00 TL olduğunu, davalı taraf nezdinde avans olarak verilen müvekkil şirkete ait 178.100,00 TL'lik fazla kambiyo evakı bulunduğunu, söz konusu çeklerin karşılığında yerine getirilmesi gereken edimin yapılmadığını, sözleşmenin fesh edilmesi sebebiyle yerine getirilmeyeceğinin açık olduğu, karşı edim yerine getirilmediğinde de söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığının kabulünün gerektiği, müvekkili şirketin davalı tarafa 2022 yılı içinde aldığı ve alacağı ürünler/kitaplar/yayınlar karşılığı olarak henüz kendisine teslim edilmemiş ve edilmeyecek olan ürün/kitap/yayın bedellerinden daha fazla olan ve avans olarak verilen gerek kendisine ait gerekse müşterilerinden aldığı ve ciro etmek suretiyle davalı tarafa verdiğini, avans olarak verilen kambiyo evraklarından müvekkil şirkete ait olan --------- Bankası -------- Şubesi --------- iban numarasına bağlı olan Keşide yeri ----------, keşide tarihi 08.04.203 ve --------- Findex Nolu 100.000,00 TL'lik yine aynı bankanın aynı iban numarasına bağlı keşide yeri ---------, keşide tarihi 08.05.2023 ve --------- Findex Nolu 120.000,00 TL'lık 2 adet çekin çekin toplamda 178.100,00 TL'lik kısmının bedelsiz kaldığını, bu durumun yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de açıklığa kavuşacağı, temel borç ilişkisinin sona ermesi nedeniyle davalı tarafın elinde bulunan ve müvekkil şirketin aldığı ürünlerin değerinden daha fazla olan kambiyo evraklarının iadesi hususunda davalı taraf ile yapılan görüşmeler hiç bir sonuç vermediğini, bu hususta şirket kurucusunun yeğeni muhasebe müdürü ---------- Dava sürecindeyiz iade etmeyeceğiz şeklinde beyanları bulunduğunu, sözleşmenin feshi nedeniyle davalı tarafa bedelsiz kalan kambiyo evraklarının teslimine, bakiye kalan kısım için ise borcun ifasına yönelik --------- noterliğinden ihtarname çekildiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkil şirket üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin fesih edilmiş olması, fesihten sonra herhangi bir ticari ilişkilerinin kalmaması, müvekkil şirketin davalı şirketin ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapmayacağının açık olduğu, davalı yana sözleşmenin devam ettiği süreç içerisinde verilen tüm kambiyo evraklarının içinde iadesi istenilen bedelsiz kalan evrakların vade tarihi en geç olan çekler olduğu, bu çeklerin karşılığı olan söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, bundan sonra da tesliminin söz konusu olmadığını, sözleşmenin zamansız feshine sebebiyet veren davalı müvekkil şirketin mağdur ettiği gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı da zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkili şirketçe yerine getirilmesine ve vadesi gelen tüm kambiyo evraklarının ödenmiş olmasına rağmen davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, uğranılan bu zarar nedeniyle her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile ayrıca talep edileceğini, ayrıca davalı yanın bedelsiz kalan işbu iki adet kambiyo evrakını kullanması, ciro yolu ile 3. Şahıslara devretmesi halinde ise TCK'nın 156. Maddesinde belirlenen suça ilişkin şikayet ve dava haklarını da saklı tuttuklarını, müvekkilinin üstüne düşen sorumlulukları yerine getirdiği, bugüne kadar vadesi gelen kambiyo evraklarının ödemesine, tüm iyi niyetli çabalarına, ihtarnamelerine rağmen davalı tarafça fazlaya ilişkin kambiyo evrakının iade edilmemesi de kötü niyetinin açıkça göstergesi olduğunu, davalı şirketin, verilmemiş ve verilmeyecek mallara karşılık gelen çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için bedelsiz kalan çeklerle ilgili gerek davalı gerekse evrakların ciro sinsilesi ile el değiştirmesi ihtimaline karşı tüm 3. Kişiler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkil şirketin iadesi talep edilen çeklerle ilgili (178.100.00TL'lik kısmına ilişen) borçlu olunmadığının tespitine ve davaya konu çeklerin iptal edilmesini talep ettiklerini, şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan ve fakat önemli bir kısmı, temel alacak olarak kabul edilen para alacağının sözleşmenin feshi sebebiyle büyük bir kısmı bedelsiz kalmış olan söz konusu çeklerin, karşı tarafça takibe konması konusunda haklı endişeleri olduğunu, çeklerin takibe konulması halinde ise bu durumun davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesine yol açacağını, herhangi bir takip açılmadan önce işbu menfi tespit davasını açmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenlerle davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davamızın Kabulüne, davalı şirket ile yapılan sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle davacı müvekkilimizin davalı şirket lehine keşide ettiği toplamda 220.000,00 TL'lik çekler karşılığında davalı şirkete 178.100,00 TL'lik kısmının bedelsiz kalıp herhangi bir Borcunun Olmadığının Tespitine, dava konusu çeklerin takibe konulması ve tahsili halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı açık olup dava konusu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla --------- Bankası -------- Şubesi -------- iban numarasına bağlı olan Keşide yeri ----------, keşide tarihi 08.04.203 ve ---------- Findex Nolu 100.000,00 TL'lik yine aynı bankanın aynı iban numarasına bağlı keşide yeri ----------, keşide tarihi 08.05.2023 ve ------------ Findex Nolu 120.000,00 TL'lik toplamda 220.000,00 TL tutarındaki 2 adet avans çekin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla davalı ve çeklerin ciro yoluyla el değiştirmiş olması ihtimali karşısında tüm 3. Şahıslar hakkında teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve yargılama neticesinde dava konusu bedelsiz kalan çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın müvekkilinin edimlerini yerine getirmediğini ileri sürmekteyse de; bu iddiaların inandırıcı olmadığını, davacının iddialarının kendi içerisinde çelişki taşıdığı ve doğruluğu ispatlansa bile davacının talebini desteklemekten uzak olduğunu, davacının uyuşmazlığa dayanak olarak ileri sürdüğü bayilik sözleşmesinin aslını dosyaya sunmasını talep ettiklerini, davacı bu husustaki eksikliği gideremezse, sözleşmenin hiçbir iddiaya itibar edilmemesi gerekeceğini, aslı dosyaya sunulmayan ve okunabilir olmayan bir suret üzerinden davacının iddiaların incelenmesinin düşünülemeyeceğini, TTK hükümlerine göre mücerret borç ikrarını içeren kambiyo senetlerine karşı bahsi geçen sözleşme üzerinden afaki ve gerçek dışı iddialar ileri süren davacının zaten bu sözleşme aslını dosyaya sunması gerektiğini, davacının suretini sunduğu sözleşmenin detaylarda taraflar arasındaki ilişki ile uyumluluğu ayrıca değerlendirmeye açık olmakla birlikte; taraflar arasında bir bayilik sözleşmesi bulunduğu, davacının bu sözleşme kapsamında kendi nam ve hesabına müvekkilinden satın aldığı ürünleri kendi müşterilerine satmak üzere kambiyo senedi verdiğinin kendilerince de inkâr edilmediğini, bayilik sözleşmesinin sürekli borç ilişkisi doğuran bir sözleşme ise de, bu sözleşme ile taraflar arasında kurulan çerçeve ilişki müstakil satış sözleşmeleri ile icra ve ifa edildiğini, bu çerçeve ilişki gereği müvekkilinin davacıdan aldığı senetler karşılığında davacıya satış yapmak taahhüdü altına girerken; aynı zamanda yıllık üretim miktarlarını ve süreçlerini de davacının satın alma taahhüdü bulunduğunu gözeterek planladığını, müvekkilinin, --------- çapında yapılan bayilik sözleşmeleri ile satış taahhüdü verdiği bayilere göre satışlarını bile kontrol altında tutmakta ve belli bir plana göre yürüttüğünü, bu sözleşme ile müvekkilinin yıl içerisinde ne kadar ürün üreteceğini, hangi bölgeye ne kadar ürün sevk edeceğini önceden planlamakta, buna göre yatırım yapmakta ve hatta diğer bayilerden gelen taleplere bile bununla çizdiği sınırlar çerçevesinde cevap verdiğini, bunun karşılığında da davacı tarafa belirli sınırlar dahilindeki ürün taleplerinin karşılanacağı taahhüt edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili şirkete verilen senetlere karşılık edimlerin yerine getirilmediğini ve getirilmeyeceğini iddia etmekteyse de; bu iddianın nereden çıktığının bilinmediğini, davacı taraf taleplerine rağmen müvekkilimizden talep ettikleri senetlerin iade edilmediğini ileri sürmekle birlikte müvekkilimizin davaya dayanak sözleşme kapsamında davacıya karşı borcu senet iade etmek değil, ürün temin etmek olduğunu, dosyada davacı tarafın ürün talep ettiğinide müvekkilinin bu talebi karşılamadığını da gösteren bir delil olmadığını, davacı tarafın müvekkilinden senetlerin iade edilmesini talep ettikleri ve bu talebin reddedildiği konusunda kişisel veri niteliği taşıyan yazışmaları dosyaya sunmuş ise de, bu hukuka aykırı delillerin davanın haklılığını gösteren tarafı olmadığını, sözleşmeye göre müvekkilinin davacıya senet iade etmek gibi bir yükümlülüğü olmadığı gibi, karşılığında ürün tedarik taahhüdü verilen, üretim ve satış planlaması yapılan bu senetlerin iade edilmesi taraflar arasında bayilik sözleşmesi ile kurulan çerçeve ilişkiye de uygun olmadığını, Davacının uzunca süredir müvekkili şirketten senet karşılığında ürün temin ettiğini ve müvekkilinin davacı tarafından sunulan vadeli kambiyo senetleri karşılığında siparişlerini bu zamana kadar tastamam hazırlayarak davacının istemiş olduğu şekilde teslim ettiğini, davacının kendisinin de müvekkili şirketten 724.400,00 TL tutarında ürün aldığını ve bu durumun davaya bile konu edilmediğini açıkça ikrar ettiğini, bunun dışında davacının müvekkilinden ürün temin edip de alamadığı hiçbir durum yaşanmadığını, bu durumun aksini iddia ediyorsa davacı tarafın iddiasını somut ve muteber olan deliller vasıtasıyla ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin borcunu yerine getirmediğini ve getirmeyeceği konusundaki iddianın; sırf ispat külfetini yerine getirmek adına davacının fütursuzca ortaya atmış olduğu bir iftiradan ibaret olduğu, davacı tarafın yakındığı esas gerçekleri izah etmekten çekindiği için böylesine çelişkili ve gerçek dışı iddialar sürerek müvekkilini karalamakta ve ikame ettiği bu dava sayesinde bir takım haksız sonuçlar elde etmeye çalıştığını, davacının bir süredir piyasadan toplamış olduğu siparişler için müvekkilinden ürün temin ettiğini, bu siparişler bazen tek seferde tamamlanan bir alışverişten ibaret olduğu gibi bazen de davacının talebi doğrultusunda belirli periyotlarla üretimi yapılarak teslim edilen uzun alışveriş süreçlerinden oluştuğunu, davacının gelinen aşamada anlamsız bir şekilde taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesini bahane ederek önceden verilen siparişler için müvekkiline verilen toplamda 220.000,00 TL bedele sahip çeklerin 178.100,00 TL kısmının bedelsiz kaldığını, müvekkilinden ürün alınamadığını ve alınamayacağını iddia ettiğini, müvekkilinin bu zamana kadar davacının talep etmiş olduğu tüm siparişleri eksiksiz bir şekilde ya kendisine ya da talep ettiği yerlere tam zamanında teslim ettiğini, uyuşmazlık konusu senetleri talep etmiş olduğu uzun vadeli sipariş süreçleri için önceden tanzim etmiş olduğundan taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesiyle birlikte bu durumu bahane ederek senetleri bir şekilde geri almayı umduğunu, ancak senetlere ilişkin alışveriş süreci taraflar arasındaki ticari ilişki bozulmadan önce hukuken geçerli bir şekilde başlamış olduğundan davacının bu süreci sonradan keyfi olarak baltalamasının kabul edilmeyeceğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona erdiğini gerekçe göstererek siparişlerin temin edilmeyeceğini iddia etmenin de dinlenilebilir hiçbir tarafı olmadığını, bu aşamada davacının hukuki yararının bulunmadığını söylemek dahi mümkün olmadığını, ortada sebepsiz zenginleşmeye konu edilebilecek hiçbir eylem yaşanmadığını, sipariş temini konusunda müvekkili tarafından davacıya menfi bir bildirim yapılmadığını, davaya konu çeklerle ilgili herhangi bir icra takibine girişilmediği ve hepsinden önemlisi davacı tarafça müvekkilinden ürün teslim edilmesi için hiçbir talepte bulunulmadığını, davacının iddia ve talepleri huzurdaki dava açısından mesnet edindiği sözleşmeye göre de taraflar arasında kurulan bayilik ilişkisinin doğasına göre de yerinde olmadığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre davacının verdiği çeklerin bizzat davacının müvekkiline taahhüt etmiş olduğu yıllık ürün alım miktarını ilgilendirdiğini, davacının aradaki ticari bağın sona ermesini bahane ederek satın almayı taahhüt ettiği ürün miktarını almaktan ve bedelini ödemekten kurtulmaya çalıştığını, bu nedenlerle davanın reddine yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacı ile davalı arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin feshi sebebiyle davacı tarafça davalıya verilen --------- Bankası -------- Şubesi --------- iban numarasına bağlı olan Keşide yeri ----------, keşide tarihi 08.04.2023 ve ----------Findex Nolu 100.000,00 TL'lik yine aynı bankanın aynı iban numarasına bağlı keşide yeri ----------, keşide tarihi 08.05.2023 ve --------- Findex Nolu 120.000,00 TL'lık 2 adet çekin toplamda 178.100,00 TL'lik kısmı bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebinden ibarettir. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır. ---------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak Mali Müşavir Bilirkişiye aldırılan 23/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Davacının ticari defter kayıtları ve dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde Taraflar arasında faturadan kaynaklı ticari ilişkinin bulunduğu, Davacının -2021-2022-2023 yıllarında E defter tuttuğu 2021-2022 yılı açılış ve kapanış beratlarını yasal süresi içerisinde gönderdiği 2023 Yılı açılış beratını yasal süresi içerisinde gönderdiği kapanış berat gönderme süresi içerisinde gönderdiği takdiri mahkemeye ait olmak üzere kendisi lehine delil teşkil ettiği, dava konusu; 08.05.2023 tarih ---------- Yevmiye 08.05.2023---------- No -Çek Öd.-------- 120.000,00 TL Çeki ---------- bankası aracılığıyla ödendiği ticari defter kayıtlarına kayıt edildiği, dava Konusu; 10.04.2023 tarih --------- Yevmiye 10.04.2023-------- Çek Ödemesi--------- --------- 100.000,00 TL çeki --------- bankası aracılığıyla ödendiği ticari defter kayıtlarına kayıt edildiği, davacının 2021-2022-2023 Yılları sabit olmak üzere: Davacının 1.483.179,29 Miktarlı davalıdan mal aldığını satın alma taahhüdü yerine getirdiğini, bu ürünlere karşılık 1.661.091,36 TL Tutarlı davalıya ödeme ve fatura düzenlediği (1.661.091,36- 1483.179,29) -177.912,07 TL davacının verilmeyen sipariş ürünler bakımından fazla ödemesi olduğu. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde: Davacının ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 177.912,07 TL davalıdan alacaklı göründüğü dava konusu iki 08.05.2023 tarih ---------- Yevmiye 08.05.2023--------- No -Çek Öd.- --------- 120.000,00 ve 10.04.2023 tarih ----------- Yevmiye 10.04.2023-------- Çek Ödemesi -------- bankası -------- 100.000,00 TL ödemesi yapıldığı ticari defter kayıtlarına işlendiği çekleri toplamı (100.000,004120.000,00)-220.000,00 TL olduğu davacının ticari defter kayıtları alacağı 177.912,07 TL isabet ettiği (220.000,00- 177.912,07)-42.087,93 TL fark olduğu farkın nedeni dava konusu çeklerden sonra davacının mal alışından kaynaklandığı olabileceği dava konusu toplam iki adet 220.000,00 TL çeklerin 177.912,07 TL kısmı sipariş verilmeyen ürünler bakımından dava konusu çeklerden dolayı bedelsiz kalabileceğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur. Dosya Mali Müşavir Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan 22/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davalının incelenen 2021, 2022 yıllarına ait yevmiye defterleri ve defteri kebirlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, bu defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, envanter defterlerinin davalı tarafından ibraz edilmediği için incelenemediği, açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılıp yaptırılmadığının, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının, diğer defter kayıtları ile doğrulavıp doğrulamadığının tespit edilemediği, Davalının incelenen 2023 yılına ait yevmiye defteri ve defteri kebir onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, incelemenin yapıldığı tarihte yevmiye defteri ve defteri kebirin --------- döneminin kapanış onaylarının yaptırılmış olması gerektiği, bu defterlerin kapanış onaylarının yasal süresi içinde yaptırılmış olduğu, bu iki defterin incelenen 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9. Aylara ait bölümlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, bu defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, envanter defterinin davalı tarafından ibraz edilmediği için incelenmediği, açılış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılıp yaptırılmadığının tespit edilemediği, incelemenin yapıldığı tarihte envanter defterinin yazdırılma süresinin henüz dolmadığı, ancak davalının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait fiziki olarak tutulan envanter defterlerinin onay sayfalarının fotokopisinin inceleme gününde sunulduğu Ve tarafımca incelendiği, envanter defterlerinin onay sayfalarının fotokopi olarak sunulmasının Mahkemenizce kabul edilmesi durumunda Davalının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait envanter defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, fotokopi olarak sunulan envanter defterlerinin onay sayfalarının delil kuvveti ile ilgili hukuki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, dava konusu alacağın dayanağı olan belgelerin, keşidecisi davacı ----------Şti., lehdarı davalı --------- Şti. olan -------- şirketi ---------- Şubesine ait 08.04.2023 keşide tarihli, ---------- çek numaralı, 100.000,00 TL bedelli ve 08.05.2023 keşide tarihli, ------------ çek numaralı, 120.000,00 TL bedelli 2 adet çek olduğu, dava dosyasında söz konusu çeklerin fotokopilerinin bulunduğu, davacı ile davalı arasında bila tarihli Bayilik Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmede davacının bayi, davalının bayilik veren olduğu, sözleşmede davacının kaşesi ve üzerinde imza ile davalının ünvanı ve imza bulunduğu, davacının ticari defterleri üzerinde talimat ile yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan 22.08.2023 teslim tarihli bilirkişi raporunda dava tarihi itibarıyla alacak borç durumunun belirlenmediği, talimat bilirkişi raporundaki ticari defter kayıtlarına ait tablolardan, davacının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defter kayıtlarına göre; davacının davalıdan 13.01.2023 dava tarihi itibarıyla 138.100,93 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, ancak talimat bilirkişi raporundaki ticari defter kayıtlarına ait tabloların incelenmesinde; raporun 31. sayfasındaki tabloda davalının ticari defterlerindeki kayıtları yer alan 2022 yılına ait 3 adet faturanın davacının ticari defterlerine dava tarihinden sonra 01.04.2023 tarihinde “--------- Düzeltme Kaydı” açıklaması ile yapıldığının tespit edildiği, bu kayıtların tarihleri davalının ticari defterlerindeki tarihler dikkate alınarak düzeltildiğinde taraflar arasında dava tarihi itibarıyla bu kayıtlardan kaynaklanan bir fark olmayacağı, Davacının ticari defterlerinde 01.04.2023 tarihinde düzeltme kaydı olarak yer alan kayıtların tarihleri davalının ticari defterlerindeki tarihler dikkate alınarak düzeltildiğinde davacının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defter kayıtlarına göre; davacının davalıdan 13.01.2023 dava tarihi itibarıyla 195.167,92 TL alacaklı olacağı, davacının ve davalının ticari defter kayıtları arasında 13/01/2023 dava tarihi itibariyle 101,88 TL fark bulunacağı, davalının 2021, 2022, 2023 (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9. aylarına ait bölümleri) yıllarına ait yevmiye defteri ve defteri kebir kayıtlarına göre; 02.06.2023 tarihi itibarıyla davalının davacıdan olan 177.810,19 TL borcu ile ilgili olarak davalı tarafından davacı adına 16/08/2023 açıklamalı 177.810,19 TL tutarlı e-fatura düzenlenmiş olduğu, bu fatura ile ilgili açıklamanın raporun 35 ve 36. sayfalarında “b) Davalının Ticari Defterlerinde Bulunan Davacının Ticari Defterlerinde Bulunmayan Kayıtlar” başlıklı bölümde yapıldığı, Davalının söz konusu faturayı düzenlemeye hakkı olup olmadığı ile ilgili hukuki değerlendirmenin mahkemeninin takdirinde olduğu, Davacı tarafın davalı şirket ile yapılan sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle davacının davalı şirket lehine keşide ettiği toplam 220.000,00 TL bedelli çeklerin 178.100,00 TL'lik kısmının bedelsiz kaldığının ve davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini istediği, harca esas dava değerini 178.100,00 TL olarak gösterdiğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur.Dava dilekçesi ,cevap dilekçesi,22.08.2023 tarihli talimat mahkemesince aldırılan bilirkişi raporu,mahkememizce aldırılan 22.03.2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;davacı ile davalı arasında bayiilik sözleşmesi kapsamında,davalıdan ürün kitap ve yayın almayı taahhüt ettiği,bunun karşılığında ise davalıya ödemeler yaptığı,ancak davacı şirketin, davalı şirketin ürünlerin bir kısmını teslim etmediği,verilen çeklerin 178.100 TL'lik kısmının bedelsiz kaldığından bahisle karşılıksız kalan bedeller yönünden menfi tespit talebinde bulunduğu,11.10.2023 tarihli dilekçesiyle de vadesi gelen çeklerin ödenmiş olması sebebiyle, 177.912,07 TL'nin istirdadını talep ettiği,taraf defterleri üzerinde inceleme yapıldığı, Davalının incelenen 2021,2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerin kanuna göre usulüne uygun tutulduğu, davacının da 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin kanuna göre usulüne uygun tutulduğu, davalının ticari defterlerine göre davalının davacıya 177.810,19 TL borçlu olduğu, dolayısıyla davacının işbu bedelin istirdatını talep edebileceği anlaşıldığından, davanın bu miktar bakımından kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİYLE 177.810,19 TL bedelin dava tarihinden, itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2 -Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.146,21-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.041,51-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.104,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 28.450,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 289,81-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 3.041,51-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.221,41TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 286,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.286,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.279,03-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde-------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/04/2024