T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/746
KARAR NO: 2023/814
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/04/2021
KARAR TARİHİ: 16/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:
Müvekkili sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş ---- Sigorta Poliçesi ile ------ adına sigortalı işyerinde bulunan emtia, demirbaş, dekorasyon 20.01.2020 günü çıkan yangın nedeniyle hasara uğradığını, bu hasar nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalısına poliçede ki payı oranında 92.287,00 TL hasar tazminatının 03.09.2020 tarihinde ödendiğini, hasarın ödenmesi ile T.T.K.’nın 1472. maddesine göre müvekkili şirketin sigortalısının yerine kaim olduğunu ve sigortalının zararına sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü haklarının müvekkili şirkete intikal ettiğini, dava konusu hasar sonrası, davalı şirketlerden ---- müracaatı üzerine ----Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyasından yangının sebebinin tespitinin yapıtırıldığı, Türk Borçlar Kanunu’nun 49/1 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, aynı Kanun’un müteselsil sorumlulukla ilgili 61. Maddesine göre; birden çok kişinin birlikte zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağını, aynı Kanun’un 69/1. Maddesi gereğince bir binanın veya diğer yapı eserinin maliki, bunların yapımında ki bozukluklardan veya bakımında ki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olduğunu, TBK m.69/1’de öngörülen sorumluluğun söz konusu olması için, yapı eserinin yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden bir zarar doğması gerektiğini, anılan maddede ki sorumluluğun kusura dayanmayan kusursuz sorumluluk hallerinden olduğunu, sorumlu kişi veya işletmenin kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirmemesi, işletme veya nesnede bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip olmadığını, bu sebeple sorumluluğun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulması sorumluluğun doğması için yeterli olduğundan, davalılar tarafından bunların sebep oldukları zararlar giderilmek zorunda olduklarını, dolayısıyla dava konusu yangın ile ilgili; davalı ----- bina maliki ve haksız fiil sorumlusu olarak diğer davalının ise haksız fiil sorumlusu olarak meydana gelen yangın olayı sonucunda ortaya çıkan tüm hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dava konusu hasar tazminatı ile ilgili olarak davalılara rücu mektubu gönderildiğini, rücu mektubunun taraflara ulaşmaması ve iade edilmesi üzerine ----. İcra Müdürlüğü’nün ------Esas sayılı dosyasından davalı-borçlular aleyhine icra takibi başlatıldığını, takip dosyasına davalılar tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini, bu nedenlerle; ----.İcra Müdürlüğünün-----sayılı takip dosyasına karşı suiniyetle yaptığı itirazın iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalıların %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, davalılar adına, kayıtlı araç veya gayrımenkul bulunması halinde kaydına 3. Şahıslara devrinin önlenmesini teminen teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle;
Dava dilekçesinde ileri sürülen hususların tamamı maddi gerçeklere aykırı ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı işyerinde 20.01.2020 günü çıkan yangına ilişkin olarak dava dilekçesinde de açıkça ifade edildiği üzere davalı -----tarafından -----Sulh Hukuk Mahkemesinin ------sayılı dosyasında yangın sebebinin tespiti için yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan raporda açıkça yangının çıkmasına sebep oldugu düşünülen dükkanın elektrik tesisiatı, kira kontratı ve ek protokol incelendiğinde işletme sahibi ------tarafından yaptırıldığının anlaşıldığı, yapılan inceleme sonucu ihmal, kusur ve kast bulunmadıgı ancak sorumlulugun------ atfedilebilecegi yani müvekkilin kusurunun olmadıgının açıkça belirtildiği, soruşturma dosyasının içerisinde bulunan kamera kaydında da görüldüğü üzere müvekkili iş yerinin elektrik şalterinin kapatıldığını, yine konuya ilişkin -----Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyasında üzerinden yürütülen soruşturmada da alınan bilirkişi raporunda müvekkiline kusur atfedilmediğini, bu hali ile meydana gelen yangın olayında müvekkiline atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, ----- 3. Kişi Mali Mesuliyet Sigortasının mevcut olduğunu, bu nedenle öncelikle ------3. Kişi Mali Mesuliyet Sigortalısı olduğu sigorta şirketine başvurulması gerektiğini, bu nedenlerle davacının hukuki mesnetten yoksun ve haksız davasının reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilimizin sahibi bulunduğu -----olası yangınlara karşı 29/12/2019 ve 29/12/2020 tarihleri arası için ------tarafından sigortalanmış olduğunu, bu davanın sonuçlarından sigorta şirketinin de etkilenebileceğinden davanın HMK m. 61 uyarınca ----- Anonim :Şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, HMK M. 4 uyarınca kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda sulh hukuk mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili ile davalı şirketin sigortalısı arasında kira sözleşmesi bulunmadığını, bu davaya konu uyuşmazlığın kira sözleşmesine dayandığını, bu yüzden görevli mahkemenin de sulh hukuk mahkemeleri olduğunu, görevsiz mahkemede açılan bu davanın dava şartının yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, bu hususta yargıtay kararları sunulunduğunu, Müvekkili ile davalı arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanmakta olduğunun açık olduğu, davacının sigorta şirketi olması ve sigorta sözleşmesi çerçevesinde ödemede bulunarak halefiyet ilkesine göre müvekkilimizde talepte bulunması uyuşmazlığın niteliğini değiştirmeyeceğini, uyuşmazlığı sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık haline dönüştürmeyeceğini, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, 20/01/2020 tarihinde saat 03:00 civarında -----numaralı adreste bulunan ----- AVM'nin 3. Katında yangın başladığını, bu yangının----- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- Dosyasına soruşturma konusu olduğu dosyada yangınla alakalı bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporundaki 27/01/2020 tarihli yangın raporunda da belirtildiği gibi alışveriş merkezinde çıkan yangın 3. ve 4. Katta meydana geldiğini, diğer katlardaki iş yerlerinin ancak ıslanmak yahut islenmek suretiyle zarar gördüğünü, davalı şirketin ödeme yaptığı sigortalısının yangının asıl gerçekleştiği katlarda bulunmadığını, davalı yanın belirttiği kadar etkilenmediğini, yangındaki hasarın belirlenmesi amacıyla tekrar bilirkişi raporu alındığında da bu husus ortaya çıkacağını, sorumluluğu kabul etmemekle beraber davacı tarafın belirttiği ve icra takibine konu edilen miktar kadar zarar ortaya çıkmadığını, savcılık dosyasında olan rapora göre yangın ----- isimli işyerinde elektrik aksamından çıktığını, kısa devre sonucunda elektrik kablosundaki ark nedeniyle tomurcuklanma gerçekleştiği ve sonrasında oyun grubu yanıcı malzemelerin yangının kısa süre içerisinde alev alıp yayılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin ortaya çıkan yangında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, bundan dolayı sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alması gereken tüm tedbirleri aldığını, üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, malikin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, bu sebepten ötürü oluşan yangında illiyet bağının kesildiğini, bu yangın sebebiyle herhangi bir sorumluluğu olmadığını, yangının çıkış noktası dikkate alındığında, -----isimli işletmenin kullanmış olduğu materyallerin de yangının artmasına sebebiyet verip vermediğinin değerlendirilmesi gerektiğini, söz konusu binanın yapıldığı zamanın şartlarına uygun yapılmış olması ve gerekli izin ve ruhsatların alınmış olması ve yangın meydana gelmemesi için gerekli tedbirlerin alınmış olması sebebiyle müvekkilinin gerçekleşen yangın dolasıyla herhangi bir kusuru bulunmadığını, yangının ortaya çıkması ile hemen gecikmeden itfaiyenin arandığını, yangın anında yönetimin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, AVM'de yangına karşı bulunması gereken tüm ekipmanların o sırada mevcut olunduğu, müvekkilinin yangının büyümesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, yangının büyümesinde herhangi bir kusur bulunmadığını, Uzmanlar tarafından oluşan heyetten bilirkişi raporu alınarak müvekkilinin sorumsuzluğunun bilirkişi raporu ile ortaya konulmasını talep ettiklerini, son olarak davacının ticari faiz talebinin kabul edilemeyeceğini, bu faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın------ ihbar edilmesine, davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle reddine, usulden reddi bakımından aksi kanaatteyse davanın esasa ilişkin açıklamaları doğrultusunda davanın müvekkili açısından esastan reddine, davalı yanın alacağın yüzde yirmisinden az olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin sorumluluğu yoluna gidilecekse kusursuz sorumluluğu ve 3. kişinin ağır sorumluluğu nedeniyle indirim yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibari ile davacının sigortalısı olan dava dışı şirketin işyerinde bulunan emtia ve demirbaşın 20.01.2020 tarihinde meydana gelen ve----- nolu davalının bina sahibi olduğu -----nolu davalının işyerinde meydana gelen yangın sebebiyle davacının sigortalısına genişletilmiş ------ poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin rücu şartlarının oluşup oluşmadığı,tarafların sorumluluklarından ne olduğundan ibarettir.
----- İcra Müdürlüğü, Davalı sigorta şirketi, -----Sulh Hukuk Mahkemesine, Vergi Dairesi, Esnaf ve Sanatkarlar odası, Ticaret Sicil Müdürlüğü yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.
Dosyamız arasına alınan -----İcra Dairesinin ----- Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde icra takibi başlatıldığı davalıların takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.
----Asliye Ticaret Mahkemesine Talimat yazılarak aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Yangının,-----çocuk oyun gruplarının bulunduğu bölümün terasa bakan arka kısımda başladığının tespit edildiği, ------ çocuk parkının arka kısmında, parkur şeklindeki, çelik iskeletin üzerine plastik ve süngerimsi malzeme ile kaplama yapılmış olan oyun grubunun bulunduğu kısmın tavan bölümünde elektrik kablosunda ark oluşarak kısa devre yapması nedeniyle kabloların erimesiyle oluşan kıvılcımın etrafta bulunan yanıcı malzemeleri tutuşturması ile birlikte yangının başladığı ve ilerlediğinin değerlendirildiği, -----Alışveriş Merkezinin 3. Katında bulunan yangının başlangıç yeri olan ------ işyerinin elektrik iç tesisatında yönetmeliklere aykırı bir durum tespit edilemediği, taşınmazın, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, yangın ihbar sisteminin periyodik bakımlarının yapıldığı, yangın söndürme cihazı (YSC) dolumunun periyodik olarak yapıldığının anlaşıldığı, mağaza içerisinde elektrik kuvvetli akım ve zayıf akım kablo tesisatının sağlam ve yangından dolayı hasar görmemiş olduğu, aydınlatma tesisatı ve aydınlatma armatürlerinin sağlam ve yangından dolayı hasar görmemiş olduğu, yangın alarm ve seslendirme tesisatı ve ekipmanlarının sağlam ve hasar görmemiş olduğunun tespit edildiğini, dava konusu mağaza içindeki inşaat kalemi imalatlarının yangından dolayı hasar görmemiş olduğunun tespit edildiği, inşaat kalemi imalatlarından alçıpan asma tavanda; mağazanın boşaltılması ve tavan tipli klima demontajı sırasında alçıpan asma tavan imalatının hasar gördüğünün tespit edildiğini bu konunun dava konusu olan çıkan yangın ile alakasının olmadığı, yangının kasıt, kusur nedeniyle çıktığını gösteren bulgu ve tespit bulunmadığını, davaya konu yangın oluşumunda bir ihmal, kasıt ve kusur tespit edilmediğini, yangın nedeniyle sigorta şirketi tarafından yapılan 03.09.2020 tarihinde yapılan 92.287,00 TL hasar ödemesinin tutarın hesabına ve dayanağına dair kati bir dökümüne rastlanmadığını belirten raporu mahkememize sunmuşlardır.Dava mahkememizin----- esas sayılı dosyasında devam ederken davalı------ yönünden tefrik edilerek mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı sırasına kaydı yapılmıştır.Dava şartı niteliğindeki görev sorunu kendiliğinden ve öncelikle irdelenmelidir.Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede taraflar arasındaki alacağın kira sözleşmesinden kaynaklandığı, HMK'nun Sulh hukuk mahkemelerinin görevi başlıklı 4/1.a maddesindeki '' Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları '' düzenlemesi bulunduğu,davacı ile davalı arasındaki akdi ilişkinin kira olması hasebiyle Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiği mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-HMK 20 ve 114 ve 115 maddeleri gereğince MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden veya kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulduğu takdirde dosyanın görevli ----- ADLİYESİ NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE HMK 20. maddesi gereğince GÖNDERİLMESİNE,
3-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmemesi halinde HMK 20 maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
4-Yargılama harç ve masraflarının gönderilen mahkemede dikkate alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.