T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/532 Esas
KARAR NO: 2024/555
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2024
KARAR TARİHİ: 29/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet alanı itibariyle ithalat ve ihracat kapsamında ticari faaliyetlerde bulunan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinden olan ve dosyaya sunulan belgeler kapsamında davalı şirkete 19.08.2022 tarihinde 4.000 USD tutarında fazladan ve baskı altında ödeme yapıldığını, davalı şirkete bu bedelin ödenmesinin sebebi oluşturduğu baskı olduğunu, bu ödeme yapılmadığı takdird limanda var olan yükün müvekkili şirkete teslimine onay vermeyeceği baskısı ile söz konusu ödeme davalı şirkete yapıldığını, taraflar arasında süreç içerisinde yapılan yazışmalar taraflarınca dava dosyasına sunulduğunu, yapılan yazışmalar ve ortaya konan tüm beyanlar kapsamında görüleceği üzere davalı tarafın müvekkilinden baskı ile aldığının ortaya konulduğunu beyan ederek müvekkili şirketin 4.000 USD alacağının arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte, davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; ---------- alacağına dayalı istirdat davasıdır. HMK m.138 hükmünde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakta; ---------- Sayılı kararında da davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir." yönünde karar vermiştir. TTK m.1352/I hükmünde "Deniz alacağı'' aşağıda sayılan hususların birinden veya bir kaçından doğan istem anlamına gelir... hususu düzenlenmiştir. Anılan maddenin g bendinde ise ''Bir --------- düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşmenin' bu madde kapsamında deniz alacağı olduğu belirtilmiştir.Taraflarca dosyaya sunulan fatura vs. deliller birlikte incelendiğinde ihtilafın deniz yoluyla yapılan taşımaya ilişkin demuraj bedelinin iadesi istemine dair olduğu, TTK m.5/2 hükmü gereğince deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bu hususta görevlendirilen mahkemelerce bakılacak olup, davaya bakmakla görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesidir. TTK m.5/II hükmüne göre: "...Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir..."--------- sayılı kararının 18. maddesi ile --------- sayılı Kararı ile--------- kurulup faaliyete geçirilen Denizcilik İhtisas Mahkemesinin yargı alanı --------- ili mülki hudutları olarak belirlenmiştir. --------- Dairesi'nin kararıyla ------- Asliye Ticaret Mahkemesi ---------- mülki sınırları dahilinde deniz ticaret ve deniz sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevlendirilmiştir.
HMK m.114/1-c hükmüne göre mahkemenin görevli olması davanın görülebilmesi için gerekli dava şartıdır. HMK m.115/1 hükmüne göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her safhasında resen nazara almak durumundadır. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla ---------- Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi görevli olduğundan davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine, dava dosyasının görevli -------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın T.T.K. 1352/l, HMK 1,114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli -------- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde --------- Bölge Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/07/2024