T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1067 Esas
KARAR NO: 2024/235
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 26/12/2022
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -------- İcra Dairesi'nin -------- Esas sayılı dosyasında -------- diğer davalı -------- şirketine karşı kambiyo senedinden dolayı icra takibi başlattığını, dosya alacaklısı olduğu iddia edilen davalı -------- müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderdiğini ve ihbarnamelerde 15 günlük süre içerisinde menfi tespit davasının açılması gerektiğinden huzurdaki davanın ikame edildiğini, müvekkilinin icra dosyası borçlusu ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı gibi şirketin müvekkilinde herhangi bir mal varlığının da bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkilinin takip borçlusu --------- şirketine borçlu olmadığının tespit edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın borcundan kaçmak üzere huzurdaki davayı açtığını, davalı şirketin davacının eşine ait olduğunu ve eşi ile birlikte şirketi yönettiklerini, şirketin banka hesap işlemlerine bakıldığı takdirde davacı ile şirketin arasındaki hukuki ilişki olduğu ve para alıp verdiklerinin görülebileceğini, müvekkilinin talep ettiği alacağın hukuken mevcut ve takip edilebilir bir alacağı niteliğinde olduğunu ve huzurdaki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi ile müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitine, müvekkilinin alacağının geciktirilmesi sebebi ile davacının alacağın %20'isinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davalı -------Şti'ne usulüne uygun olarak tensip ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile, İcra İflas Kanunu 89/3. maddesinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. 6335 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nın 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. İİK m.89/3 düzenlemesi uyarınca açılan menfi tespit davası ile kendisine tebliğ edilen haciz ihbarnamelerine karşı yasa da belirlenen süreler içerisinde itiraz hakkını kulllanmayan üçüncü kişiye borçlu olmadığının tespitini isteme imkanı verilmiştir. Bu davada temel ilişki, asıl borçlu ile alacaklı arasındaki temel ilişkiye veya asıl borçlu ile üçüncü şahıs arasındaki ilişkiye göre değil, davacı ile alacaklı arasında kurulan ilişkiye yani haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığına göre belirlenmektedir. Davalılardan ------- Şti tacir ve davacı gerçek kişi olup işbu davayı açmıştır. Somut olayda mutlak veya nispi ticari dava olarak nitelendirilecek bir husus bulunmadığı gibi uyuşmazlığın temelinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığı konusu yatmaktadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesine ilişkin açılan menfi tespit davalarının genel görevli mahkemerce görülmesi gerekmektedir. Tüm bu yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde, davanın, İİK 89. maddesi gereği gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde cevap verilmemesi üzerine açılmış menfi tespit davası olduğu, davalılardan -------- Şti.'nin tacir olduğu, davacının tacir olmadığı, davacı ile davalı arasında bir ticari ilişki bulunmadığı, borçlu ile alacaklının arasında düzenlenmiş bir senedin bulunması uyuşmazlığın kıymetli evrak hukukundan kaynaklandığından söz edilemeyeceği gibi mutlak veya nispi nitelikte sayılacak bir davanın da söz konusu olmadığı, ihtilafın, davacının takip borçlusuna borçlu bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı, bu hususa ilişkin yargılamanın da genel mahkemelerce yapılması gerektiği, dolayısı ile iş bu davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatina varılmakla, görev dava şartı olduğundan, HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine,
2-6100 s. HMK'nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulduğu takdirde işbu dava dosyasının görevli ve yetkili -------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-6100 s. HMK' nun HMK' nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulmadığı taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, ( ihtar yerine geçmek üzere iş bu duruşma zaptının taraflara tebliğine )
4-6100 s. HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri, vekalet ücreti ve harcın görevli mahkemece karar altına alınmasına,
5-6100 s. HMK' nun 333/1. maddesi gereğince işbu kararın kesinleşmesinden sonra gider avansından artan kısmının davacılara iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.19/03/2024