T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/109 Esas
KARAR NO: 2025/94
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/09/2023
KARAR TARİHİ: 05/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin çelik konstrüksiyon alanında faaliyet gösterdiğini, davalı Şirketin --------- kurulu ve şirket merkezi adresi ----------, ---------- olan ------------ adlı şirketin grup şirketi olduğunu ve----------- tarafından ----------- yapılan mal alım-satımlarını yürütmek amacıyla kurulduğunu, müvekkili Şirketin, davalı Şirkete 2022 yılında Borçlu Şirketin talebi üzerine çelik mal imal ettiğini ve sattığını, müvekkili Şirketin üretip teslim ettiği malların satışlarına ilişkin para birimi Euro olan elektronik faturaları usule uygun şekilde, elektronik fatura olarak düzenlediğini, E-Fatura sistemi üzerinden doğrudan davalıya iletilen faturalar, davalı tarafça TTK md. 21/2 ile belirlenen yasal süreler içinde iade edilmediğini ve böylelikle davalının, faturaları ve içeriklerini kabul ettiğini, müvekkilce elektronik faturalar ile aynı şekilde --------- sistemi üzerinden fatura konusu malların teslimine dair elektronik sevk irsaliyeleri de düzenlenerek Davalı Şirkete gönderildiğini, bu irsaliyelere de borçlu tarafından herhangi bir itiraz ileri sürülmemiş ve dolayısıyla fatura konusu malların teslim alındığı da, davalı tarafından kabul ve ikrar edilmiş olduğunu, fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak ve herhangi bir aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin kayıtlarına göre, müvekkili şirket, borçlu şirketten 51.305,70-Euro tutarında alacaklı olduğunu, müvekkilce davalı şirkete düzenlenen faturaların en yakın tarihlisi 27.10.2022 tarihli olmasına ve dolayısıyla fatura tarihinden bu yana 1 yıla yakın bir süre geçmiş olmasına karşın, davalı şirket, müvekkil şirkete bakiye 51.305,70-Euro tutarındaki borcunu ödememiş olduğunu, bu nedenle, davalı şirket aleyhine başlatılan ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------E. sayılı icra takibi, davalının hukuka ve usule aykırı itirazı üzerine durdurulmuş olduğunu, davalının borca itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar, davalının borcu ödemekten kaçınma çabalarına gerekçe yaratma amacını taşımakta olup, somut olayın olgularını yansıtmamakta olduğunu, nitekim davalı, borca itiraz dilekçesinde itiraz gerekçesi olarak ileri sürdüğü olaylara dair hiçbir aşamada müvekkilden bir talepte bulunmamış, müvekkile bunlara dair herhangi bir ihtar göndermediğini veya bir tutanak düzenlemediğini, bir diğer deyişle davalı, müvekkil şirket bakiye alacağını icra takibi yoluyla talep edene kadar, borca itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların sözünü dahi etmediğini, tersine, davalı, müvekkili şirket tarafından kendisine yapılan tüm teslimatları, hiçbir itirazi kayıt olmaksızın teslim almış, elektronik fatura ve sevk irsaliyelerini iade etmeden kabul etmiş olduğunu, dolayısıyla davalının borca itiraz gerekçeleri somut olayın olgularına aykırı olduğu gibi; herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için bu iddiaların doğru olduğu düşünülse dahi, bir tacir olan davalının, ürünleri hiçbir itirazi kayıt olmaksızın teslim almak suretiyle buna ilişkin itiraz ve talep haklarından vazgeçmiş olduğu kabul edilmesi gerektiğini, icra takibinin durması üzerine davalı şirket aleyhine yapılan arabuluculuk başvurusu, tarafların anlaşamaması ile sonuçlanmış olduğunu, dolayısıyla işbu davayı ikame etmek zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkili şirketin alacağının rehinle temin edilmemiş olması, davalının müvekkilce usule uygun şekilde düzenlenen fatura ve sevk irsaliyelerine hiçbir itirazda bulunmayarak kabul etmiş olması, borca itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz gerekçelerine dair müvekkil şirkete hiçbir aşamada herhangi bir ihtar göndermemiş, bu iddiaları daha önce ileri sürmemiş olması, bir diğer deyişle borca itiraz sebeplerinin mesnetsiz olması, İcra İflas Kanunu ile belirlenen koşulların sağlanmış olması, alacak miktarının yüksek olması da dikkate alındığında, ihtiyati haciz talebimizin kabulü için gerekli koşullar oluştuğunu, yukarıda açıklanan ve re'sen talep edilecek nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla; öncelikle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini, neticede davamızın kabulüne, davalının ---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------E. sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin faiz ve sair ferileri ile birlikte aynen devamına, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı- karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı bugüne kadar birinci sipariş emrinde belirtilen kalite ve sertifikasyon belgeleri sağlama borcunu ifa etmemiş olup, tüm taleplere rağmen bu borcunun ifasını gerçekleştirmediğini, tarafların türk ticaret kanunu madde 89'a uygun olarak herhangi bir cari hesap sözleşmesine taraf olmadığını,arabuluculuk süreci mevzuata uygun olarak tamamlanmadığını,karşı dava süresinde açılmıştır ve karşı davaya bakan mahkeme yetkili olduğunu,karşı davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmesinin hukuken yanlış olduğunu, ----------, birinci ürünün, birinci sipariş emrinde kararlaştırılan kalite ve standartlara uygun olarak imal edildiğine dair belgelendirme borcunu ifa etmediği gibi herhangi sertifika da bugüne kadar sunmadığını, davacı birinci sipariş emrinde mutabık kalınan çelik malzeme miktarından çok daha eksik miktarda ürünü davalıya teslim etmiş olduğunu, davacı kararlaştırılandan daha az miktarda birinci ürün teslim ederek borca aykırılık da bulunduğunu, davacı ----------- ikinci sipariş mektubu tahtında ceza koşulu ödemekle yükümlü olduğunu, birinci Sipariş Emri ve İkinci Sipariş Emri tahtında ------------ kendisine 522.000 kilogram çelik malzemenin teslim edilmiş olması gerçeğinden ve --------- üzerindeki zaman baskısından istifade ederek, ----------- üzerinde baskı kurmuş vadesinden önce kendisine ödeme yapılmasını temin etmiş olup, süreçte --------- sessiz kalmaya mahküm etmiş olduğunu, o dönemde ---------- bu hususları dile getirmiş olsaydı proje ile ilgili olarak hiçbir mesafe kat edemeyecek ve kendi işverenine karşı perişan olacağının kaçınılmaz olduğunu, ---------- şayet kötü niyet taşıyor olsa idi bugüne kadar ---------- 2.726.213,76 Euro tutarında ödemez olacağını, yukarıda yer alan açıklamalar ışığı altında huzurdaki --------- karşı açılan bu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu ortaya koymakta olduğunu, Kendi edimlerini tarafı olduğu sözleşmelere uygun olarak yerine getirmeyen ---------, --------- sözleşmeye aykırı hukuksuz taleplerde bulunduğunu, Asıl dava yönünden, huzurdaki bu davanın esastan reddine karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve hiçbir surette haklarımızdan feragat ettiğimiz anlamına gelmemek üzere şimdilik karşı dava yönünden Karşı davalının, Birinci Sipariş Emri tahtında imal ettiği ürünlere ilişkin olarak Birinci Sipariş Emrinde atfı geçen imalat kalite ve standartlarına uyumu ortaya koyan kalite belgelendirme ve sertifikalarının teslimine, karşı davalının uhdesinde bulunan karşı davacı tarafından karşı davalıya işlenmek üzere teslim edilmiş; bununla birlikte, kullanılmamış çelik malzemelerden işlenmemiş ham çelik malzemelerin ve işlenmiş fire çelik malzemelerin miktarının tespit edilerek karşı davacıya geri iadesine, Birinci Sipariş Emri tahtında eksik ifa edilen 99.050 kilograma (475.000kg -375 950kg - 99.050kg) isabet eden 198.100 Euro + Kdv Eksik İfadan Ötürü İade Botsundan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 17.500 Euro kısmına isabet eden tutarın dava tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek orandaki faizi ile karşı davalıdan alınarak karşı davacıya ödenmesinin hüküm altına alınmasına, İkinci Sipariş Emri tahtında geciken her bir teslim için hesaplanan toplam 559.667 Euro Kdv Ceza Koşulu Borcundan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 17.500 Euro kısmına isabet eden tutarın dava tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek orandaki faizi ile karşı davalıdan alınarak karşı davacıya ödenmesinin hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava yönünden; taraflar arasında kurulan sözleşmenin niteliği, davacının sözleşme ile üstlendiği edimi gereği gibi ifa edip etmediği, eksik veya ayıplı ifanın söz konusu olup olmadığı, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali ve tazminat hüküm koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.Karşı dava yönünden; taraflar arasında kurulan sözleşmenin niteliği, davalının sözleşme ile üstelendiği edimi gereği gibi ifa edip etmediği, kalite belge ve sertifikasyonunun teslim edilip edilmediği, eksik ve veya ayıplı ifanın söz konusu olup olmadığı hususları ile sözleşme kapsamında, kalite belge ve sertifikasyonunun teslimi isteminin yerinde olup olmadığı, davacı tarafından davalıya teslim edilen işlenmemiş ham çelik ile işlenmiş ancak teslim edilmemiş fire çelik malzemenin bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile iadesinin mümkün olup olmadığı, birinci sipariş emrine konu ifanın eksik olup olmadığı eksik ifa sebebiyle davacının zararının/davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile ikinci sipariş emri kapsamında geç teslime ilişkin davacının davalıdan ceza koşulu alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile ceza koşulunun nevi hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.---------- İcra Dairesinin ----------- Esas sayılı dosyasının incelemesinde; Alacaklı ---------- Şirketi tarafından borçlu ---------- Şirketi aleyhine 51.305,70 Euro alacak için takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 28/04/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 03/05/2023 tarihinde icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesi ile ödeme emrine konu icra takibinin durdurulmasını talep ettiği görülmüştür. Mahkememizin ----------- esas sayılı dosyasının 05/02/2025 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararında "Asıl dava yönünden dosyanın tefriki ile mahkememizin ---------- esasına kaydının yapılmasına, bu dava yönünden hüküm kurulmasına, yargılamanın karşı dava yönünden devamına" şeklinde karar verilmiştir. 2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir İtirazın iptali davası açılabilmesinin koşullarından birisi de ortada geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunmasıdır. Geçerli bir ilamsız icra takibinin mevcut olmaması halinde itirazın iptali davası açılamaz. Bu husus dava şartı olup, mahkemece re’sen gözetilmelidir.Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesinin 3. fıkrasında; "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.Yine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde ve ödeme emrinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır .Bu doğrultuda Mahkememizce yapılan incelemede; davacı tarafından ''cari hesap alacağı'' açıklaması ile başlatılan ilamsız icra takibinde takip çıkış miktarlarının EURO üzerinden gösterildiği, davalı tarafın takibe itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacı alacaklının takibe konu takip talebinde ve ödeme emrinde asıl alacak miktarını döviz cinsinden gösterdiği görülmektedir. Buna göre; davacının, Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesinin uyarınca seçimlik hakkını, yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı olarak tahsil edilmesi yönünde kullandığı, ancak harç yönünden İİK'nın 58/3. maddesi uyarınca alacağın takip tarihindeki karşılığının gösterilmeyerek kanunun açık hükmünün yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda usulüne uygun geçerli bir takip bulunmadığı sabit olduğundan asıl davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Asıl davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 19.807,95-TL harçtan mahsubu ile bakiye 19.192,55-TL harcın karar kesinleştiğinde davacı- karşı davalıya iadesine,
3-Davacı- karşı davalı tarafından yapılan yargılama masraflarının üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı- karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. göre 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine,
5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----------- Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 3.120,00-TL ücretin davacı- karşı davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oybirliği ile karar verildi. 05/02/2025