T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/983 Esas
KARAR NO: 2025/461
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 25/12/2024
KARAR TARİHİ: 15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali (çek iptali (hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilin şirket olup, sanayiye ithal ---------- makineleri ile sair makineler, aksamlarını sattığını, ticari alacakları sebebiyle de kendisi ve şubeleri vasıtasıyla ticari ilişki içerisinde olduğu şirketlerden bir kısım muhatabı ---------Ş, keşidecisi -------- Şti olan, 03/05/2024 keşide tarihli -------- seri numaralı 240.000,00 TL bedelli, muhatabı -----------Ş, keşidecisi ---------- Şti olan, 24/04/2023 keşide tarihli ---------- seri numaralı 84.600,00 TL bedelli, muhatabı -------Ş, keşidecisi ---------- Şti olan, 26/05/2023 keşide tarihli ---------- seri numaralı 84.600,00 TL bedelli, muhatabı ----------Ş, keşidecisi --------- Şti olan, 26/06/2023 keşide tarihli -------- seri numaralı 84.600,00 TL bedelli çeklerin alındığını, şirket muhasebesi elemanlarınca yahut posta kargoda zayi olup kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çeklerin iptali davasıdır.
TTK m.757-765 hükümlerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK m.651/2 hükmü uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK m.652)TTK m.761 hüükmünde "Poliçeyi getirme süresinin en az üç ay olacağını hükme bağlamıştır. aynı yasa maddesinin 2.fıkrası vadesi gelmiş poliçelerde zaman aşımı 3 ayın geçmesinden önce gerçekleşirse mahkeme 3 aylık süre ile bağlı değildir, 3.fıkrası ise süre vadesi gelen poliçeler hakkında 1.ilan gününde vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işlemeye başlar" hükmüne yer vermiştir, bu yasa maddeleri TTK'nın 818/s maddesi uyarınca çeklerde de uygulanacaktır ve çek hamillerinden 3 aylık ibraz süresi ibraz süresinin bitiminden sonra başlayacaktır.Dava konusu çekler ile ilgili TTK.760-762 maddeleri uyarınca ilanlar yapılmıştır. ----------- ilan yapılmış, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çekler mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmaya göre dava konusu çeklerin sorgulama tarihinde henüz ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu muhatabı -----------Ş, keşidecisi ---------- Şti olan, 03/05/2024 keşide tarihli -------- seri numaralı 240.000,00 TL bedelli, muhatabı -----------Ş, keşidecisi ----------- Şti olan, 24/04/2023 keşide tarihli ----------- seri numaralı 84.600,00 TL bedelli, muhatabı --------Ş, keşidecisi ------------- Şti olan, 26/05/2023 keşide tarihli ------------ seri numaralı 84.600,00 TL bedelli, muhatabı ------------Ş, keşidecisi ---------- Şti olan, 26/06/2023 keşide tarihli --------- seri numaralı 84.600,00 TL bedelli çeklerin zayi olduğu yapılan ilanlara rağmen dosyamıza herhangi bir müracaat olmadığı ve çeklerin bankaya da ibraz edilmediği anlaşıldığından davanın kabulüne, çeklerin iptaline yönelik aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile,
-Muhatabı ----------Ş, keşidecisi ------------ Şti olan, 03/05/2024 keşide tarihli 240.000,00 TL bedelli,
-Muhatabı -----------Ş, keşidecisi ------------- Şti olan, 24/04/2023 keşide tarihli 84.600,00 TL bedelli,
-Muhatabı -----------Ş, keşidecisi --------------Şti olan, 26/05/2023 keşide tarihli 84.600,00 TL bedelli,
-Muhatabı -----------Ş, keşidecisi --------------Şti olan, 26/06/2023 keşide tarihli 84.600,00 TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptaline,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2025