T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/841 Esas
KARAR NO: 2024/830
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 28/12/2023
KARAR TARİHİ: 15/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından her iki tarafın da göz hastalıkları doktoru ve arkadaş olmaları nedeniyle müvekkilinden kısa süre içinde geri ödemek üzere borç olarak 10.000,00- USD alınarak akabinde 11.04.2003 tanzim ve 20.05.2003 vade tarihli 10.000,00- USD bedelli bono düzenlenerek borç senedi olarak müvekkiline verildiğini, davalı tarafından söz konusu borcun ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile borç senedine istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, takibin başlatılmasının ardından muhtelif tarihlerde çeşitli haciz işlemleri yapıldığını, borçlunun adresinde de fiili haciz işlemi gerçekleştirildiğini, icra takibi 16.01.2019 tarihinde yenilendiğini, akabinde borçlu tarafından ----------- E. sayılı dosyasıyla icranın geri bırakılması talepli dava ikame edildiğini ve mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, söz konusu dava, ----------- sayılı ilamı ile kesinleştiğini, akabinde ---------- İcra Müdürlüğü tarafından İİK m.33/a-II uyarınca genel mahkemelerde dava açabilmek için tarafılarına muhtıra gönderilmiş olup gelinen aşamada icra dosyasının ve dosyaya dayanak bononun zamanaşımına uğramadığının tespitini talep etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. Takip sayılı icra dosyası ile tahsile konulan senet, icra masrafları ve tebligat giderleri yatırılmadığı için 2009 yılında müracaata kaldığını, müracaata kalınan takip düştüğünü, takipten düşen bu senet, 10 sene sonra yenilendiğini, yenilendikten sonra --------- İcra Hukuk Mahkemesine icranın geri bırakılması talepli dava açıldığını, İİK 33/ a ve 71. maddeleri gereğince icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, karar istinaf ve temyiz yolundan geçerek kesinleştiğini, kesimleşen bu karar davacı ve davalı tarafa tebliğ edildiğini, ancak HMK'a göre vekille takip edilen işlerde, vekile tebligat yapılması zaruri olduğunu, bu hususun mahkemece değerledirilmesini istediklerini, kararın tebliğinden itibaren kesinleşme tarihinden sonra eldeki bu davanın süresi içerisinde açılması gerekirken, süresi içerisinde açılmayarak İcra Dairesine yaptığı müracaat neticesinde hacizlerin kaldırılması talebinde bulunulduğunu, bu tarihten sonra davacı tarafa yapılan bu tebligat üzerine davacı taraf eldeki davayı açmış ise de, eldeki davanın zamanaşımını kesmeyeceğini, dolayısıyla zamanaşımı def'inde bulunduklarını, alacak zamanaşımına uğradığını, işbu nedenle hukuki dayanaktan yoksun davacı taraf bu davayı açtığını, Türk Borçlar Kanunıun ve İcra İflas Kanunun zamanaşımı ile ilgili maddeleri gereğince açılan bu davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; davacının davasının zamanaşımına uğradığı sübut bulduğundan, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; İİK m.33/a hükmü kapsamında icra takibine konu kambiyo senedinin zamanaşına uğramadığının tespiti ile takibin devamına karar verilerek senet içeriğinde yazılı bedelin tahsiline ilişkin alacak davasıdır.Davanın safahatı incelendiğinde, ilk olarak; açıldığı ------- Sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmemesi üzerine kesinleştiği, süresi içinde yapılan gönderme talebi üzerine mahkememize tevzi edildiği görülmüştür. --------- Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının gerekçesinde davaya konu kambiyo senedinin her ne kadar ---------- esas sayılı dosyasında zaman aşımına uğramış olduğu belirtilmiş olsa da kıymetli evrak olarak TTK'da düzenlendiğini, TTK m.4/1-a hükmü gereğince de TTK'da öngörülen bu husustan doğan hukuk davası ticari davası olduğunu, TTK m.5 uyarınca bu davaya bakmakla görevli olan mahkeme asliye ticaret mahkemesi olarak belirlendiğini, yine kambiyo senedinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığını değerlendirme görevi asliye ticaret mahkemeleri olduğunu belirtilmiştir. ----------- sayılı ilamında da "Somut olayda, dosya davacısı davalı ----------- ödünç para verdiğini, karşılığında dava konusu bononun düzenlendiğini, üç yıl geçmesine rağmen borcun ödenmediğini, bu nedenle kambiyo senetlerine mahsus takip yapılamayacağından genel haciz yolu ile takip yapmak zorunda kaldıklarını, takibe konu senedin adi senet niteliğini taşıdığını ileri sürmüştür. Bu beyan karşısında dava konusunun bonoya dayandığını ileri sürmek mümkün değildir. Zira zaman aşımına uğramış olan bono kambiyo senedi vasfını kaybedeceğinden ve davacı da buna dayanarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna gitmeyip ilamsız icra takibi yaptığından, dava salt kambiyo senedine dayanan bir dava olarak nitelendirilemez, itirazın iptali davası dayandığı icra takibine sıkı sıkıya dayanan davalardan olup, uyuşmazlığın kaynağının zamanaşımına uğramış bono olması ve bu özelliği ile yazılı delil başlangıcı sayılması, davanın da taraflar arasındaki ödünç sözleşmesine konu borcun ödenmediği iddiasıyla açılmış olması göz önüne alındığında görevli mahkeme -------- Asliye Hukuk Mahkemesidir. 6100 sayılı HMK'nın 2. Maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kabul edilmiş, --------- Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.
İstinaf ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ---------- E sayılı dosyasında verilen kararın gerekçesinde "..takip dosyasında ilk yenilemeden önceki son işlem tarihinin 09.03.2006 tarihi olduğu, yenileme dilekçesinin 29.09.2009 tarihinde dosyaya sunulduğu, bu tarihten sonra dosyada herhangi bir işlem olmaksızın işlemden kaldırıldığı ve alacaklı vekilinin dosyanın 16.01.2019 tarihinde yenilendiği, kambiyo senetlerine ilişkin bono zamanaşımı süresi olan o tarihte yürürlükte bulunan yasaya göre 3 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, belirtilen tarihler arasında zamanaşımı gerçekleştiği" belirtilmiştir.Tüm bu açıklamalar ışığında, davanın; taraflar arasında kurulan yazılı olmayan ödünç sözleşmesi kapsamında düzenlenen senet borcunun ödenmemesi sebebiyle başlatılan icra takibinin geri bırakılması sebebiyle İİK'nin 71/son maddesi yollamasıyla İİK m.33 hükmü kapsamında açılan alacak davası olduğu, kesinleşen ----------- E sayılı dosyasında yapılan isteme konu senedin zamanaşımına uğradığı tespitinin yerinde olduğu dolayısıyla ancak yazılı delil başlangıcı hükümlerince değerlendirilmesi gerektiği, tarafların tacir oldukları yönünde bir iddianın da bulunmadığı gözetildiğinde davanın mutlak ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği somut uyuşmazlığın çözümünde genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğu emsal istinaf mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, mahkemeler arasında ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilerek yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın ilgili istinaf dairesine gönderilmesine karar karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Somut uyuşmazlığı çözmeye görevli mahkemenin ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK m.114/1, c hükmü yollaması ile HMK m. 115/II hükmü uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-Mahkememizce verilen kararın yasal yollara gidilmeksizin kesinleşmesi halinde mahkemeler arasında ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilerek yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın HMK m.21/1, c hükmü uyarınca ---------- Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine,
3-Yargılama giderleri ile ilgili görevli mahkemece karar verilmesine,
ilişkin olarak, tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/11/2024