T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/210 Esas
KARAR NO: 2024/617
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2021
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu, davacı tarafından --------- İli, --------- İlçesi, ---------- Mahallesi, --------- Bulvarı, -------- pafta, --------- ada, ----------- parsel üzerinde inşa edilen ---------, --------- ---------- projelerindeki doğalgaz-petek tesisatı, sıhhi tesisatı, kalorifer tesisatı, mekanik tesisat, yangın tesisatı, depo-hidrofor tesisatı, geberit ve havalandırma tesisatının işçiliği ve malzemesi davacıya ait olmak koşuluyla yapımının gerçekleştirileceğini, davalı tarafından ise söz konusu işlerin karşılığında 120.000 TL'lik kısmı peşinen çek vasıtası ile olmak ve kalan 900.00TL'nin ise ---------- projesinden okul tarafında olan bloktan ---------- dublex dairenin müvekkile devri vasıtasıyla ödeneceğini, davacı tarafından tamamlanan işler uyarınca davalı tarafından projenin davacı tarafından tamamlandığına ilişkin beyan evrakı düzenlendiğini, davalı tarafından ödenmesi gereken sözleşme bedeli ödenmediği gibi ödemeye binaen devredileceği belirtilen taşınmazın davalı tarafından üçüncü bir şahsa satıldığını, sözleşme konusu eserin davacı tarafından inşa edildiği ve davalı tarafından söz konusu eserin hiçbir ihtirazı kayıt olmaksızın kabul edildiğini, sözleşmenin bu açıdan davacı tarafından ifa edildiği, davalıya ait olduğu tespit edilen --------- İli, -------- İlçesi --------- ada ---------- parsel ---------- Blok --------- ve ---------- numaralı bağımsız bölüm, ----------- parsel ------------ Blok --------- numaralı bağımsız bölümlerin başkasına devrinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği belirtilmiş olup davalıya ait taşınmazların üçüncü şahıslara devrin engellemesi amacı ile ihtiyati tedbir kararı tesisine, şimdilik 10.000 TL'nin HMK m. 109 uyarınca eserin davalıya teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın sözleşme uyarınca edimlerini hiçbir şekilde tamamlamadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında --------- , -------- projelerindeki doğalgaz-petek tesisatı, sıhhi tesisatı, kalorifer tesisatı, mekanik tesisat, yangın tesisatı, depo-hidrofor tesisatı, geberit ve havalandırma tesisatı işlerinin malzeme dahil montajının yapılıp, çalışır vaziyette projeye ve konuşulan ek uygulamalar dahil teslim işine yönelik 12.10.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin 4. Maddesinde --------- projesi için toplam 560.000TL, --------- projesi için 460.000TL olmak üzere yapılacak işler ve malzeme fiyatları hususunda toplam 1.020.000TL bedelle anlaşma sağlandığını, bedelin 120.000TL'sinin 15.09.2017 tarihinde çek verilmek suretiyle ödendiğini, kalan 900.000TL bedelin ise projeden daire alımı ile karşılanacağını, daire alım ve satım bedelinin yükleniciye ait olacağı düzenlemelerine yer verildiğini, davacının sözleşme kapsamındaki edimlerini tamamlamadan eksik bırakması, bir kısmını geç ifa etmesi, bir kısmını ise hiç ifa etmemesi, yerine getirilen iş kalemlerinin sözleşmeye aykırı şekilde uygulanmamasından dolayı davalının ----------- ve ---------- projelerinden taşınmaz satın alan müşteri, arsa sahipleri, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi tarafları ile 3. Şahıslar nezdinde ciddi maddi ve manevi zararlarına ve ticari itibar kaybına sebebiyet verdiği, ----------- Projesine ilişkin Yapı Kullanım İzin belgeleri 13.03.2020 tarihinde,--------- Projesine ilişkin Yapı Kullanma İzin Belgelerinin ise 08.08.2018 tarihinde alınmış olduğunu, iskan tarihleri dikkate alındığında davacının işi bırakma tarihinde projelerinin tamamlanmamış olduğunun sabit olduğunu, davacının yükümlülüğü altında bulunan tüm malzemelerin davalı tarafından satın alınmak durumunda kalındığı, toplam 266.116,63TL fatura bedelli malzeme bedellerine işçilik, montaj ve kurulum masraf ve bedellerinin de eklenmiş olduğunu, davacı tarafın tamamlamış olduğu hizmet karşılığında 4 adet fatura düzenlendiğini, bu faturaların karşılığı 352.850TL'nin kendisine ödendiği belirtilmiş olup davanın esastan reddine, davacının sözleşmeye aykırılığı ve temerrüdü nedeni ile tüm talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasında kurulan adi yazılı eser sözleşmesi kapsamında eksik ödemeye ilişkin kısmi alacak davasıdır.
Dava basit yargılama usulüne tabi olup yöntemine uygun olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmış ve yargılama sonlandırılmıştır.Davacı vekilinin ihtiyati tedbir istemine ilişkin tensiben yapılan değerlendirmede talebin HMK m.389 koşullarını taşımaması sebebiyle reddine karar verildiği, davacı vekilinin akabinde ihtiyati haciz talep ettiği, bu kez İİK m.257 hükmündeki koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verildiği görülmüştür.Taraflarca dosyaya sunulan sözleşme sureti, yazışmalar, tapu kayıtları, fatura suretleri vs incelenmiş, davalının BA formları ilgili vergi dairesinden ve dava dışı banka kayıtları celp edilmiş, davacı isticvap edilmiş, taraf tanıkları huzurda dinlenmiş akabinde belirlenen uyuşmazlık noktalarının değerlendirilmesinin teknik inceleme gerektirmesi sebebiyle dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmış ve bilirkişi heyeti tarafından sunulan kök ve ek rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında kurulan adi yazılı eser sözleşmesi kapsamında tarafların üstlendiği edimleri ifa edip etmediği, davacının eksik iş yapıp yapmadığı, yaptığını iddia ettiği sözleşme dışı iş bedelini talep edip edemeyeceği, varsa miktarları, sözleşmenin feshedilip edilmediği, eylemli feshin söz konusu olup olmadığı, taraflar arasındaki sözleme bedelinin KDV dahil olarak mı yoksa hariç olarak mı belirlendiği, bu kapsamda davacının davalıdan bakiye alacak hakkının bulunup bulunmadığı varsa miktarı noktalarında olduğu anlaşıldı.Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında 12/10/2017 tarihli adi yazılı eser sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, sözleşme kapsamında davacının yüklenici davalının ise iş şahibi olduğu, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında yüklendiği işi yerine getirmesine rağmen davalı iş sahibi tarafından bedelin ödenmediği iddiasıyla kısmi alacak şekilde iş bu davanın açıldığı, taraflar arasında yapılan sözleşmede iş bedelinin 1.020.000,00 TL olarak belirlendiği ve bedelin 120.000,00 TL sinin çek ile bakiye kısmının ise gayrimenkul devri ile yapılacağının kararlaştırıldığı, toplanan deliller kapsamında çek bedelinin ödendiği ancak davalının ivaz olarak üstlendiği bağımsız bölümü devretme borcunu yerine getirmedi hususunun uyuşmazlık konusu olmadığı, uyuşmazlığın eksik iş yapılıp yapılmadığı ve buna ilişkin ödemezlik defi üzerinde toplandığı, belirlenen uyuşmazlık noktalarında alınan kök ve ek bilirkişi raporunun mali ve teknik inceleme kısmında yapılan tespitte davacının sözleşme konusu iş bedelinden dolayı 274.023,74 TL sözleşme dışı iş bedeli olarak ise 104.927,37 TL olmak üzere toplam 378.950,74 TL alacaklı olduğu; mahkemece sözleşme bedelinin KDV dahil olduğunun kabul edilmesi halinde ise bu bedelin 562.550,74 TL olacağının belirtildiği bu tespitler kapsamında uyuşmazlık noktalarının taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilip edilmediği, fesih gerçekleştiyse hangi tarihte gerçekleştiği, sözleşme bedeline KDV bedelinin dahil olup olmadığı ve davacının sözleşme kapsamında belirlenen bakiye bedelin tamamını talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı, öncelikle dosya kapsamında sözleşmenin ileriyi etkili olacak şekilde feshedildiğini gösteren bir beyana rastlanmadığı, TTK m.18/III hükmünde belirtilen usullerden biriyle yapılan bir feshin bulunmadığı gibi teknik değerlendirme kısmında yapılan açıklamalar kısmında eylemli feshin de söz konusu olmadığı dolayısıyla sözleşmenin ayakta olduğu, TBK m.97 hükmü gereğince karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olmadıkça karşı taraftan edimlerini ifa etmesini talep edemeyeceği, teknik bilirkişilerce yapılan değerlendirme kapsamında davacı yüklenicinin eser sözleşmesi gereğince üstlendiği eser imalatına ilişkin edimini gereği gibi, tam olarak ifa etmediği, bu halde TBK m. 97 ve 479/1 hükmünce ödenmemiş eser bedelinin tamamının muaccel hale gelmediğinden bahisle davacı yüklenicinin eser bedelinin tamamına ilişkin alacak hakkına sahip olmadığı, sadece ifa edilen (eser meydana getirme/imal etme) edimin karşılığı bakımından alacaklı olacağı, bilirkişiler tarafından yapılan seçenekli değerlendirme kapsamında davacının ıslah dilekçesi ile eserin teslim tarihi itibariyle 562.550,74 TL 'nin avans faizi ile ödenmesini talep etmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmede iş bedeli olarak belirlenen 1.020.000,00 TL bedelin 120.000,00 TL çek ile ödeme kalan bakiyenin ise gayrimenkul devri ile yapılacağının kararlaştırıldığı bu tutarın dışında bir ödeme yapılacağı ya da KDV nin ayrıca ödeneceği hususunun kararlaştırılmadığı, her ne kadar KDV alacağının istenebilmesi için fatura düzenlenmiş olması gerekmiyor ise de TBK m.1 hükmü uyarınca ayrıca ve açıkça kararlaştırılmamış bir alacak için TBK m.1 ve TBK m.19 hükümlerindeki düzenleme uyarınca taraf iradelerinin önüne geçilemeyeceği ve iş bedelinin KDV dahil olarak belirlendiğinin kabulü gerektiği, dinlenen tanık anlatımlarının bu hususları teyit ettiği, aksine bir beyanda bulunulmadığı, bunun yanında davacı vekilinin teslim tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talebinin de yerinde olmadığı zira TBK m.479 hükmü uyarınca iş sahibinin bedel ödeme borcu eserin teslim tarihi anında muaccel olur ise de TBK m.117/1 hükmü uyarınca muaccel bir borcun borçlusu ancak alacaklının ihtarı ile temerrüde düşeceğinden davacının ancak eksik ödenen iş bedeline ilişkin taleplerini kısmen açtığı dava ve ıslah tarihlerinden itibaren davalıyı temerrüte düşürdüğünün kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile 378.950,74 TL'nin; 10.000,00 TL'si yönünden 23/03/2021 dava, 368.950,74 TL'si yönünden ise 19/03/2024 ıslah tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL yönünden 23/03/2021 dava ve 368.950,74 TL yönünden ise 19/03/2024 ıslah tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte toplam 378.950,74 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 25.886,13-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 9.607,78-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 16.278,35-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 170,78-TL Peşin/nisbi Harcı, 9.437,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 9.667,08TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
4-Davacı tarafından yapılan; 18.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 571,90-TL Keşif Harcı, 1.443,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 20.014,90-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 13.482,63-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 100 TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 32,64-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 58.843,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 29.376,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları ---------- Arabuluculuk Bürosu ----------- Arabuluculuk Numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.320,00 TL ücretin kısmen kabul kısmen red oranı dikkate alınarak 889,20-TL'lik kısmının davalıdan, 460,80 TL'lik kısmının da davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/09/2024