T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/469 Esas
KARAR NO : 2025/1036
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/07/2024
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı şirkete 11.03.2021 tarihinde sipariş verdiğini, verilen sipariş doğrultusunda davalı şirkete toplam 120.000,00-TL Avans ödemesi yaptığını, verilen bu avans ödemesinin 16.03.2021 tarihinde 75.000,-TL bedelli üç adet çek verildiğini, sonrasında 7 adet banka havalesi yoluyla da 45.000,00-TL ödeme gönderildiğini, davalı şirketin bedelinin ödenmiş olmasına rağmen malzemeleri teslim etmediğini, davalı şirket aleyhine -------- İcra Dairesi’nin -------- E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin takibe itirazı sonucu takibin durduğunu, davalı şirketin itirazında haksız olduğunu, beyan ederek davacı şirketin davalı şirkete verdiği sipariş çerçevesinde davalıya yaptığı toplam 120.000,00-TL avans ödemesinin, şimdilik 20.000,00- TL’sisin -------- İcra Dairesi’nin ---------- E Sayılı dosyasının takip tarihi olan 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki çerçevesinde sipariş edilen tüm ürünlerin teslimatlarının gerçekleştirildiğini, sipariş fişlerinin dökümlerinin dilekçede sunulduğunu, davacı şirketin tüm siparişlerinin davacı şirket çalışanı --------- isimli kişiye teslim ettiklerini, davacı şirketin siparişleri teslim edildikten sonra davalı şirket tarafından davacı şirkete 22.11.2021 tarihli faturanın tanzim edildiğini, söz konusu faturadan kaynaklı olarak davalı şirketin davacı şirketten alacaklı olduğunu beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usul ve esas bakımından reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce alınan 03/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi; Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2021,2022,2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve -------- Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, davalı şirketin 2021,2022,2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve------- Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, davalı şirket tarafından düzenlenen fatura muhteviyatı malzemenin davacı şirkete teslim edildiğinin ispat edilmesi gerektiği, dava dosyasına ibraz edilen Sevk İrsaliyesinde Teslim Alan bölümünde imza bulunmadığı, davacı şirket tarafından verilen banka ödemeleri ve çeklerin gerçeği yansıttığı dava dosyasına ibraz edilen müzekkere cevaplarından anlaşıldığı, davalı şirketin çekleri davacı şirketin cari hesap kayıtlarına işlenmediği, taraflar arasındaki ticari ilişkiye dair incelemede davacı şirket ticari defter kayıtlarının güvenilir nitelikte olduğu ve bu kayıtlara itibar edilmesi gerektiği, . davacı şirketin davalı şirketten 120.000,00-TL alacaklı olduğu, ancak talebe bağlılık esasına göre 20.000,00-TL talep edebileceği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:Eldeki dava, davacı ile davalı arasındaki sözleşme gereğince davalının teslim etmesi gereken malları teslim edip etmediği etmemiş ise davacının avans ödemesi yapıp yapmadığı, yapmış ise avans ödemelerinin davalıdan tahsil edilip edilmeyeceği hususlarına ilişkindir. Davacı tarafından 30.09.2025 tarihli ıslah dilekçesi sunulduğu anlaşıldı. Somut olayda davacı tarafından davalıya sipariş verildiği, siparişe ilişkin olarak davacı tarafından davalıya 25.000,00'er TL bedelli 3 adet çek teslim edildiği, dosya arasında bulunan muhatap banka cevabi yazıları ile çeklerin ödendiği, davacı tarafından davalıya 45.000,00 TL havale yapıldığı, toplamda davacı tarafından davalıya 120.000,00 TL ödendiği hususunda mahkememizce tereddüt bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, teslim konusunda ispat yükünün kimde olduğu ve davalı tarafından davacıya malların teslim edilip edilmediği hususlarına ilişkindir.TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerektiği, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödemenin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ve koşulları varsa yemin delili ile ispatı gerekmektedir.
Davaya konu malların davalı tarafından teslim edilip edilmediği hususunda davacı şirket yetkilisi isticvap edilmiş, 08.04.2025 tarihli celsede malları teslim almadıklarını beyan etmiştir.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii edildiği, 02.09.2025 tarihli rapor ile tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı tarafından davacıya düzenlenen 30.11.2021 tarihli 159.574,35 TL bedelli faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı tarafından davalıya verildiği iddia olunan 3 adet çekin davalı tarafından ticari defterlere işlenmediği anlaşılmıştır.Somut olayda davacı tarafından yapılan ödemenin avans ödemesi olarak yapıldığının ispatlanması gerekir. Davalı tarafından cevap dilekçesi ile malların teslim edildiğini savunduğu, buna ilişkin olarak sipariş formlarının sunulduğu, sipariş formlarının bir kısmının tarihinin ise davacı tarafından davalıya yapılan havaleden ve çek teslim bordrosundan sonraki tarihe ilişkin olduğu, bu sebeple davacı tarafından yapılan ödemenin avans niteliğinde olduğunun davalının da kabulünde olduğu, davalı tarafından malların --------- isimli davacı çalışanına teslim edildiğinin savunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafından malların teslim edildiğinin ispatlanması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından sunulan sipariş formları teslimi değil, siparişin verildiğini ispatlar niteliktedir, malın teslimini ispatlar nitelikte değildir. Davalı tarafından sunulan irsaliye üzerinde ise davacı tarafından atıldığı iddia olunabilecek bir imza bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafından malların teslim edildiği ispatlanamamıştır.Her ne kadar davacı tarafından davaya konu fatura BA olarak bildirilmiş gözüküyor ise de yapılan incelemede bildirimin E-Beyanname şeklinde değil E-Belge şeklinde olduğu, GİB sistemi ile davacı tarafından e fatura düzenlendiği ancak otomatik olarak davacının BA formununa işlendiği, davacı tarafından E-Beyanname şeklinde beyan edilmediği, bu sebeple E-Belge olarak sisteme kaydedildiği, yani davacı tarafından faturanın BA olarak bildirilmediği, bu durumun davalı tarafından malın teslim edildiğini ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından cevap dilekçesi ile yemin deliline de dayanılmadığından yemin delili mahkememizce hatırlatılmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı tarafından malların teslim edildiği ispatlanamadığı, davacı tarafından davalıya ödenen 120.000,00 TL avans ödemesinin davalıdan tahsilini talep edebileceği ve--------İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı icra takibinin tarihi olan 06.12.2021 tarihi ile davalının tüm alacak olan 120.000,00 TL yönünden temerrüte düştüğü anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile 120.000,00 TL'nin 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 8.197,20-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.137,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.059,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin Harcı, 1.710,00-TL Islah Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 111,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 8.676,20TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------- Arabuluculuk Bürosu'nun ---------sayılı dosyasında takdir edilen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde -------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2025