T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/240 Esas
KARAR NO: 2025/262
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2022
KARAR TARİHİ: 20/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kayyımlık görevinin ---------- tarafından yürütülmekte olduğunu, Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair 6758 sayılı Kanun'un md.19/6 düzenlemesi, “Kayyımlık görevi -------- tarafından yürütülen şirketler, açtıkları davalarda harçtan muaftır.” hükmünün bulunduğunu, yasal düzenleme uyarınca, müvekkili şirketin huzurdaki davada harçtan muaf olduğunu, --------- D. İş sayılı kararı ile 17.11.2015 tarihinde kayyımlara devredildiğini, sonrasında, 22.11.2016 tarihli, ---------- sayılı --------- yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı KHK'nin 7. Md. uyarınca müvekkil şirket üzerindeki kayyımlık yetkileri ---------- devredildiğini, müvekkili şirketin, -----------Ş iştiraklerinden olup, diğer grup şirketlerinin ürettiği ve genel itibariyle eğitim malzemelerinin ihracatını gerçekleştiren şirket olduğunu, yurtdışına kitap, dergi, okul mobilyası (sıra, akıllı tahta, dolap vb.) ve kıyafet gibi eğitim sektöründeki ürünleri pazarladığını, şirketin, bu satışlar neticesinde, 2012-2016 yılları arasında satış bedellerini tahsil edememesi sonucunda yurt dışında yer alan şirketlerden ticari alacakları doğduğunu, zaman içerisinde davalı taraf ile tahsilata yönelik girişimlerde bulunulduğunu ancak bir neticeye varılamadığını beyan ederek 35.220,25 Amerikan Doları alacağının fatura tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek yabancı para mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; eğitim malzemeleri satışından doğan fatura alacağının tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Tüm dosya kapsamında yapılan incelemede dosyanın henüz dilekçe teati aşamasında olduğu, ancak davalının adresinin---------- ülkesinde olması nedeniyle ----------- Müdürlüğü aracılığıyla ---------- gönderilen 13/01/2025 tarihli yazıda davalı okulun 2017 yılında ------------ devredilmiş olduğu bildirildiğinden ve davaya ----------- karşı devam edileceğinden mahkememizin iş bu dosyada görevli mahkeme sıfatı bulunmadığı anlaşılmış olup aşağıdaki şekilde ------------ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nun 114/1-c maddesindeki dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın usulden REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna,
2-Karar kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize başvuru halinde dava dosyasının görevli ---------- Asliye Hukuk Mahkemelerine tevzii edilmesi için Tevzii Bürosuna gönderilmesine,
3-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden, bu konuda HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeye göre gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ------------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025