T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/122 Esas
KARAR NO: 2025/11
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2024
KARAR TARİHİ: 16/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasındaki tesis edilen ticari ilişki sebebiyle davalı borçlu şirketin müvekkili şirkete 35.002,17 TL cari hesap borcu ve 291.265,58 TL Kur Farkına dayalı cari hesap borcu olmak üzere toplamda 326.267,75 TL, işlemiş faiz ile birlikte toplamda 355.672,07 TL (işleyecek faiz ve masraflar hariç) cari hesap borcu bulunduğunu, dava konusu borca ilişkin 28/04/2023 tarihinde ---------İcra Müdürlüğü ---------- E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini ve icra takibin durduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği satın alınan ürün ve hizmetlere ilişkin ürün bedellerince faturalar düzenlendiğini, taraflar arasındaki anlaşma gereği verilen hizmetler döviz cinsinden belirlendiğini ve buna bağlı faturalar döviz bedelinin TL karşılığı şeklinde düzenlenerek davalı tarafa tebliğ edildiğini ancak davalının fatura bedellerini gecikmeli olarak ödemesi sebebiyle fatura tarihi ve ftili ödeme günü arasında kur farkı oluştuğunu, bu nedenle müvekkili şirket tarafından 10.08.2022 tarihli ---------- numaralı 291.265,58 TL bedelli kur farkı faturası düzenlendiği, bu faturaya karşılık davalı taraf 15/08/2022 tarihli ------------ numaralı 291.265,58 TL bedelli temel iade faturası kestiği, akabinde müvekkili tarafından keşide edilen ------------Noterliği 18/08/2022 Tarih ve ----------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; davalı tarafından düzenlenen 15/08/2022 tarihli ---------- numaralı 291.265,58 TL bedelli temel iade faturasına itiraz edilmiş ve fatura içeriğinin kabul edilmediğini, kayıtlarına işlenmediği şayet davalı tarafça işlendi ise silinmesini ve cari hesap ilişkisinin buna göre düzenlenmesi gerektiği hususları ihtar edildiğini ayrıca davacı tarafından düzenlenen 10.08.2022 te---------- numaralı 291.265,58 TL bedelli kur farkı faturasını kayıtlarına işlemeleri ve 291.265,58 TL bedelli kur farkı faturası ve genel cari hesap ilişkisinden kaynaklı 35.002,17 TL olmak üzere toplamda 326.267,75 TL tutarın davacı şirkete ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde ödenmesi talep edildiğini, ilgili ihtarname 22/08/2022 tarihinde davalı taraf tebliğ edilmiş olup 2 işgünü içerisinde ödeme yapılmamış ve 25/08/2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü beyan edilerek, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olduğundan %20 den az olmamak üzere ayrıca tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücretlerini davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın itirazın iptali davasına konu edilen --------- İcra Dairesi'nin ------------ E. Sayılı dosyasında, 22/08/2022 tarihli afaki 35.002,17 TL tutarındaki cari hesabını dayanak gösterdiği, ancak bu hesaba nereden ulaştığını hiçbir şekilde belirtmediği gibi sunduğu faturaların irsaliyesi de bulunmadığı, ve mesnetsiz alacak talebinin varlığını ve kur farkı alacağını hiçbir surette kabul etmediklerini, diğer yandan kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının kur farkı faturası düzenleyebileceği düşünülse dahi hangi faturalardan kaynaklı olarak hangi tutara dayalı ne şekilde kur farkı faturası düzenlendiği anlaşılamadığından davacıya bu hususu açıklaması ve talebini netleştirmesi için kesin süre verilmesini, verilen kesin süre içerisinde talebin netleştirilmemesi halinde davanın reddine karar verilmesini talep edildiğini, her ne kadar davacı yan dava dilekçesinde aralarında dövize endeksli bir ticari ilişki olduğunu iddia etmişse de davalı şirket ile davacı şirket arasında dövize endeksli bir ticari ilişki bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkiye yönelik yazılı bir sözleşme dahi bulunmadığı, yine davacının takip dayanağı olarak sunduğu hesap dökümünün TL bazında tutulduğu, dava dilekçesi ekinde sunduğu faturalarda toplam bedel kısmının TL cinsinden yazıldığı bu bakımdan taraflar arasında kurulan ticari ilişkide ödemelerin, Türk Lirası cinsinden yapıldığı ayrıca davacı tarafça gönderilen faturaların müvekkil şirket kayıtlarına Türk Lirası cinsinden işlendiğini, davacı şirketin herhangi bir anlaşmaya dayanmaksızın, tek taraflı olarak davaya konu faturayı düzenlediği ve bu sebeple müvekkil şirketçe kur farkı faturasına süresi içerisinde itiraz edildiği gözetildiğinde davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerini davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; taraflar arasında kurulan satış sözleşmesi kapsamında kur farkı ve cari hesap alacağı dayanak gösterilmek suretiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, teati aşaması tamamlandıktan sonra yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak ihtilaf noktaları belirlenmiş, tahkikat ile birlikte deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Taraflarca delil olarak gösterilen icra takip dosyası, davalı yana ait BA formları, -----------Noterliğinin 18/08/2022 tarihli ------------ Yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ şerhi celp edilmiş, davacı vekili tarafından sunulan faturalar, ödeme dekontları, ihtarname ve diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.İtirazın iptali istemine konu ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesap alacağı dayanak gösterilmek suretiyle 35.002,17 TL+291.265,58 TL kur farkına dayalı cari hesap alacağı, 3.154,51 TL İşlemiş Faiz ve 26.249,81 TL İşlemiş Faiz olmak üzere 355.672,07TL alacağın tahsili için 03/05/2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine 21/04/2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği ve iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.Taraf delilleri toplanmış, dosya daha sonra tarafların tacir olması ve davacı yanca delil olarak ticari defterlerine dayanılması sebebiyle TTK.83-85 ve HMK.222.maddeleri uyarınca tarafların ticari defterleri üzerinde ve uyuşmazlığa konu sözleşme kapsamında teknik değerlendirme için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, dosyanın mali müşavir ----------- tevdi edildiği, anılan bilirkişi tarafından 14/08/2024 tarihli dilekçesi ile dosyada belirlenen uyuşmazlık noktalarının uzmanlık alanı olmadığını bu sebeple görevlendirmenin kaldırılmasını talep ettiği, mahkememizin 04/09/2024 tarihli ara kararı ile bilirkişinin talebi kabul edilerek yerine mali müşavir ----------- görevlendirildiği, mali müşavir ------------ tarafından hazırlanan 21/11/2024 tarihli rapor içeriğinde özetle; “Davacının elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin yasal süresi içinde G.İ.B.'na gönderilerek e-Beratlarının oluşturulduğu, Envanter Defterinin noter açılış tasdikinin yasal süresi içinde noter açılışlı tasdik yapıldığı ve defterlerin birbirini teyit ettiği, yapılan tespitlere göre davacı şirketin ticari defterlerinin HMK 222. Md. Göre kendi lehine kesin delil niteliğinde olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait davacı tarafından verilen tüm tekliflerin Döviz cinsinden (Euro,USD) cinsinden olduğu, davacı tarafından verilen tekliflerin davalı tarafından mail ortamında onaylandığı e-mail yazışmalarından görülmekte olduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların (montaj malzemesi v.s) TL cinsinden olduğu, fatura altında fatura tutarının döviz kuru belirtildiği, davacı nezdindeki davalı tarafa ait muavin hesap dökümünde döviz cinsi ve tutarı ile ticari defterlerinde V.U.K. 'nun ilgili hükümlerine göre TL cinsinden tutarlarının da gösterilmek suretiyle kayıt edildiği, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin döviz cinsinden olduğundan dolayı davacının 03/05/2023 icra takip tarihi itibariyle 5.937,52 Euro ve 10.143,37 USD alacağı bulunduğu, bu tarihli ----------- UDS kurundan TL'ye çevrildiğinde 325.834,82 TL alacağı olduğu, nitekim davacı icra takibinde 35.002,17 TL cari hesap bakiyesi ve 291.265,58 TL kur farkına dayalı cari hesap alacağı olmak üzere toplam 326.267,75 TL talep ettiği, davacı tarafından davalı adına düzenlenen fatura muhteviyatı malların davalı tarafından teslim alındığı ve fatura itiraz edilmediğine karine oluşturacağı, TBK'nun temerrütte hükümlerine göre davalının icra takibinden önce temerrütte düşürüldüğüne dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, bu nedenle davacının icra takibindeki işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığının takdiri Mahkemeye ait olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları ibraz edilmediğinden incelenemediği" kaanatine varıldığı görülmüş, rapor içeriği HMK 282. maddesi kapsamında denetime elverişli görülmüş ve hükme esas alınmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında kurulan yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan cari hesap ve kur farkı alacağının bulunup bulunmadığı, kur farkı ödemesine ilişkin teamülün bulunup bulunmadığı davalı tarafından yapılan ödemelerin bir kısmının çek ile yapıldığı iddiası kapsamında davacının kur farkı talep edip edemeyeceği bu kapsamda başlatılan icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile bu kapsamda itirazın iptali, tazminat hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının satıcı davalının alıcı olduğu, davacının incelenen 2021-2023 yılları ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfını haiz olduğu ve takip tarihi itibariyle davalıdan 5.937,52 Euro ve 10.143,37 USD alacağının bulunduğu, söz konusu alacağın takip tarihi ile ---------- Euro/TL ve Usd/TL kuru karşılıkları esas alındığında davacının davalıdan toplam 325.834,82 TL alacağı (291.265,58 TL ve 35.002,17 TL kur farkından kaynaklanan cari hesap alacağı) olduğu, davalının usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defter ve kayıtlarını incelemede hazır etmediği gibi HMK m.278/IV hükmü gereğince bilirkişiye verilen yetki kapsamında ve sunulan rapor içeriğindeki tespitte yer aldığı üzere taraf vekili ile yapılan görüşme sonrasında da herhangi bir kaydın sunulmaması sebebiyle inceleme yapılamadığı, uyuşmazlık noktasının davacının kur farkı alacağı talep edip edemeyeceği ve bu kapsamda cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı, TMK m.6 hükmü ile HMK m.190 hükmü kapsamında ispat yükünün davacı uhdesinde olduğu, emsal içtihatlar uyarınca davacının kur farkı talep edilebilmesi için alacağının varlığı ile birlikte bu hususta yazılı bir sözleşmenin varlığının veya taraflar arasında bu yönde bir teamülün var olduğunun ispat etmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin montaj malzemesine ilişkin olduğu, celp edilen davalı yan BA kayıtlarında davacı tarafından tanzim edilen faturaların davalı tarafından KDV indirimi kapsamında beyannameler ile ilgili vergi dairesine sunulduğu, dosyaya sunulan deliller kapsamında taraflar arasındaki ticari ilişkiye konu tüm tekliflerin Usd ve Euro niteliğindeki döviz cinsinden olduğu ve davalı tarafından e posta ile onaylandığı, düzenlenen faturaların altında döviz cinsi ve tutarının yer aldığı dolayısıyla taraflar arasında döviz cinsinden anlaşma yapıldığı ve buna uygun olarak kur farkı talep edebilmesine izin veren bir teamülün var olduğu, VUK (Vergi Usul Kanunu) hükümleri kapsamında faturaların Türk Lirası olarak düzenlenmesi gerektiği bu nedenle davacının da döviz karşılığı belirterek buna uygun fatura düzenlemiş olmasının kur farkı talep etmesine olumsuz bir etkisinin olmayacağı, bilirkişi raporunda her ne kadar takip tarihindeki kur üzerinden alacak hesabı yapılmış ise de -------------Noterliği'nin 18/08/2022 tarihli ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 22/08/2022 ve ihtar ile verilen 2 günlük ödeme süresi dikkate alındığında mahkememizce yapılan davacının daha fazla kur farkı alacağı doğduğu ancak HMK m.26 hükmü kapsamında taleple bağlı kalınmakla davacının alacak miktarı ile işlemiş faize ilişkin istemini ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüyle --------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline, takibin kabul edilen asıl alacak miktarı olan 326.267,75 TL'ye takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,
2-Kabul edilen alacak likit itiraz haksız bulunduğundan takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 71.134,50 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 22.287,35-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.296,87-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 17.990,48-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 4.294,87-TL Peşin/nisbi Harcı, 2,00-TL Tamamlama Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 94,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.818,47TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 52.203,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları ----------- Arabuluculuk Bürosu ----------- Arabuluculuk Numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
İlişkin olarak davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/01/2025