T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/297 Esas
KARAR NO: 2024/898
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/04/2023
KARAR TARİHİ: 05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket çalışanı dava ---------- 23.07.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle yaralandığın, adı geçen tarafından müvekkili şirket aleyhine ----------- E. sayıyla maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, yapılan yargılama sonunda karar altına alınan maddi ve manevi tazminatların tahsili için başlatılan ---------- İcra Müdürlüğü'nün------------ E. sayılı dosyasına 138.540,11 TL ödendiğini, davanın ---------- Noterliği'nden 08.12.20215 günü ---------- yevmiye sayıyla davalıya ihbar edildiğini, kaza tarihi kapsayan davalı tarafından tanzim edilen işveren mall mesuliyet sigorta poliçesi bulunduğunu, takip dosyasına yapıları ödemenin rücuen tahslli için --------- İcra Müdürlüğü'nden ----------- E. sayıyla takip başlatıldığını. davalının haksız alarak itiraz ettiğinden bahisle ile iptali % 20 inkâr ödenmesine mahküm edilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ------------ esas sayılı dosyasından verilen kararanın 25 Şubat 2020 tarihinde kesinleşmesine nazaran, 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmakla, davarım reddi gerektiğini; talebin kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, icra dasyasını ödenen faiz miktarından müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu; davacının poliçe genel şartlarına göre ihbar yükümlüğünü yerine getirmediğini; sigortacının yazılı muvafakati olmadıkça sigorta ettirenin, zarar ziyan talebini kısmen veya tamamen kabule mezun olmadığını; sigortalının ihbar tarihine kadar işlemiş falz talebinin müvekkiline yöneltilmesini mümkün olmadığını; temerrüt önceki döneme ilişkin faiz sorumluluğunu davacı uhdesinde kaldığını; ayrıca tespit edilen kusur oranına itiraz ettiklerini; tazminat hesaplanması yönteminin yerinde olmadığını; ayrıca yargılama sırasında alınan maluliyet oranları raporları arasında farklılık bulunduğunu ve kabul etmediklerini; ayrıca sigortali işverene atfedilebilecek bir kusur olmadığından bahisle yerinde olmayan davanın reddini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle, iş kazası neticesinde davacı şirket çalışanının yaralanması sebebiyle davacı şirket tarafından ödenen bedelin davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup yöntemine uygun olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, deliller toplanmış, tahkikat ile birlikte bilirkişi raporu alınarak toplanacak başkaca bir delil olmadığı anlaşıldığından tahkikat bitirilerek yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan icra dosyası, ---------- E. Sayılı dosyası, ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyası ile poliçeler ve hasar dosyaları celp edilerek incelenmiştir. İtirazın iptali istemine konu ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 23/07/2022 tarihinde meydana gelen iş kazası sebebiyle ---------- sayılı ilamı gereği ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı dosyasına yapılan ödemenin işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi gereği rücuen tazmin istemi dayanak gösterilmek suretiyle 9.224,91 TL rücu + 129.315,20 TL rücu ve 2.644,20 TL işlemiş faiz ve 42.230,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 183.414,58 TL alacağın tahsili için 01/08/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır. Celp edilen --------- E. Sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ---------- davalılar ---------Ş., --------Şti. aleyhine açılan davada davacının davalı--------- alt işvereni ----------Ş.'de sigortalı işçi olarak çalıştığı dönemde 23/07/2012 tarihinde iş yerinde elektrik çarpması nedeniyle elinden ve gözünden yaralandığını, dosyada kusur yönünden bilirkişi raporu aldırıldığı, bilirkişi raporuna göre ise davalı ----------Ş. nin olayın meydana gelmesinde %40 oranında, diğer davalı --------- Şti’nin olayın meydana gelmesinde %40 oranında, işçi kazazede davacı ---------- kazanın meydana gelmesinde %20 oranında kusurlu olduğu bildirildiği, tarafların itirazı üzerinde dava dosyası aynı bilirkişilere tevdi edilerek ek rapor aldırıldığı, bilirkişiler 25.07.2017 tarihli ek raporlarında, 23.11.2016 tarihli kök raporunda bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığından aynı oranların geçerli olduğu bildirildiği, kusur raporlarının neticesinde, davacının maluliyetine ilişkin kesin rapor aldırılması ve iyileşme sürecininde ne kadar olduğunun değerlendirimesi için dosya --------- Kurumuna gönderilerek rapor aldırıldığı, Adli Tıp Kurumunun 29/03/2018 tarihli raporuna göre ise, kurul muayene tarihinden itibaren azalma kaydıyla E cetveline göre %9,3 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı bildirilmiş olduğu, sonrasında dava dosyası hesap bilirkişisine talimat yolu ile gönderilerek rapor aldırıldığı, bilirkişinin 02/10/2018 tarihli raporuna göre davacının maluliyet oranının ---------- tarafından belirlenen %13,30 olarak kabul edilmesi halinde, gerçek zararının 48.164,77 TL, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu raporunca belirlenen %9,30 olarak kabul edilmesi halinde ise maddi zararının 47.826,10 TL olduğu kanaati bildirildiği görülmekle anılan mahkemece 07/03/2019 tarih -------- Karar sayılı kararı ile davacının maddi tazminat isteminin kabul edildiği, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabul edilerek edildiği, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, -------- sayılı ilamı ile davalı ----------Ş'nin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddedildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.Celp edilen ---------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ----------- tarafından davalı borçlular----------Ş., ----------Şti. aleyhine ----------- esas sayılı ----------- karar sayılı 07/03/2019 karar tarihli kararı sebebiyle 47.826,10 TL Maddi Tazminat +15.000,00 TL Manevi Tazminat +1.439,78 TL Yargılama Gideri +5.560,86 TL İlam Vekalet Ücreti +2.725,00 TL ilam Vekalet Ücreti +28.915,78 TL 23/07/2012-10/04/2019 İşlemiş Faiz+9.069,04 TL 23/07/2012-10/04/2019 İşlemiş Faiz +12,07 TL 07/03/2019-10/04/2019 İşlemiş Faiz +46,62 TL 07/03/2019-10/04/2019 İşlemiş Faiz +22,85 TL 07/03/2019-10/04/2019 İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 110.618,10 TL alacağın tahsili için 16/04/2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı davacı tarafından söz konusu dosyaya 21/07/2020 tarihinde 129.315,20 TL ve 04/11/2020 tarihinde 9.224,91 TL olmak üzere toplam 138.540,11 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.Davalı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin incelenmesinde; davacı şirketin davalı şirket tarafından 31/12/2011-2012 tarihleri arasında ---------- nolu iş verenenin işverin mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğunu, şahıs başına bedeni verilen teminatın 500.000 USD, kaza başına bedeni verilen teminatın 2.500.000 USD olduğu görülmüştür. Konunun uzmanlık gerektiren yönleri olması sebebiyle dosya, sorumluluk sigortaları alanında uzman nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ---------- tevdi edilerek rapor alınmış, anılan bilirkişi tarafından sunulan 10/06/2024 tarihli rapor HMK m.282 maddesi kapsamında denetime elverişli görülerek dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Dava konusu uyuşmazlık, davacı şirkette işçi olarak çalışan dava dışı şahsın uğradığı iş kazası nedeniyle davacı şirket aleyhine açmış olduğu ---------- Sayılı ilamına konu tazminat davası sonucunda verilen hükmü icraya konarak davacının bu icra dosyasına yapmış olduğu ödeme kalemlerini (maddi ve manevi tazminat ile ilam vekalet ücreti ve ferileri) taraflar arasında düzenlenen işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi nedeniyle davalı sigorta şirketinden rücuen tahsilini isteyip isteyemeyeceği, isteyebilir ise miktarı, sigortalı davacının yükümlülüklerini (bildirim vs.) yerine getirip getirmediği, ödeme sonrası faiz talebinin yerinde olup olmadığı ile bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının sigortalı davalının sigortacı olduğu, poliçenin teminat tarihleri içerisinde yer alan 23/07/2012 tarihinde davacının alt işvereninin çalışanı dava dışı --------- iş kazası geçirerek yaralandığı, davacı ile birlikte diğer sorumlu alt işveren aleyhine açtığı tazminat davasının kabul edildiği ve anılan şahıs lehine maddi ve manevi tazminata hükmedildiği, yine davacı ile dava dışı alt işveren aleyhine başlatılan icra takip dosyasında davacının toplam 138.540,11 TL ödeme yaptığı ve huzurdaki dava ile yapmış olduğu ödemeyi anılan dönem mali sorumluluk teminatı kapsamında davalıdan tazminini talep ettiği, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda işveren mali mesuliyet sigortası genel şartlarının 1.maddesi uyarınca sigortacının sigortalının işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarının teminat altına alındığı, sorumluluk sigortası türü olan bu sigorta türünde rizikonun gerçekleşme anının TTK m.1292 hükmü gereğince sigortalının tebligat üzerine davayı öğrendiği tarih olduğu ve sigortalının 3.şahsa ödediği tazminat tarihi itibariyle TTK m.1446 hükmü gereğince sigortacıya yaptığı başvurudan itibaren 5 iş günü içinde sigortacının ödeme yapmaması halinde bu tarihten sonra davalı sigortacının temerrüte düşeceği, somut olayda davacı tarafından yapılan ödeme ile anılan yasa hükümleri birlikte değerlendirildiğinde 14/12/2015 tarihinin ihbar tarihine esas alınması gerektiği, TBK m.73/f.1 hükmü gereğince sigortalı davacının yaptığı ödeme tarihleri (21/07/2020 ve 04/11/2020) ile itirazın iptali istemine konu takip tarihi olan 01/08/2022 tarihi itibariyle davacı alacağının zamanaşımına uğramadığı, davalının taraflar arasındaki poliçe kapsamında davacının kusurlu olduğu oran itibariyle sorumluluğu üstlendiği, hükme esas alınan ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında alınan bilirkişi raporunda tespiti yapılan kusur oranlarına göre davacının %40 oranında kusurlu olduğu ancak diğer %40 oranındaki kusurun diğer davalı alt işverene ait olduğunun belirtildiği, her ne kadar kural olarak davalının sigortalısı olan davacının kusuru oranında sorumlu olacak ise de emsal içtihatlar uyarınca sorumlular arasında TBK m.61 hükmü gereğince müteselsilen sorumluluk bulunduğu ve davacının ödediği tutarın kusuru dışında kalan kısmını anılan dosyada davalı olarak bulunan alt işverenden talep edebileceği, davalının poliçe ile teminat aldığı tutarların yapılan ödeme ile birlikte dikkate alındığında davacının davalıya rücu edebileceği tutarın 107.221,28 TL olduğu ve davacının ödediği tutara ödeme tarihi olan 21/07/2020 tarihinden iş bu davaya konu icra takibi tarihi olan 01/08/2022 tarihine kadar %13,75 ve değişen oranlarda avans faizi talep edebileceği, bilirkişi raporunda yapılan hesaplama kapsamında davacının birikmiş faiz alacağının 34.351,93 TL olduğu yönündeki kanaatin dosya kapsamına da uygun olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulüyle ---------İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın 107.221,28 TL asıl alacak ve 34.351,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 141.773,21 TL üzerinden iptaline, takibin kabul edilen asıl alacak miktarına borç tamamen ödeninceye kadar takip tarihinden itibaren % 15,75 ve değişen oranlardan avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,
2-Kabul edilen alacak likit itiraz haksız bulunduğundan takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 28.355,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 9.684,53-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.215,20-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.469,33-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 2.215,20-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.395,10TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 557,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.557,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.295,95-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ---------- arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 3.120,00 TL ücretin kısmen kabul kısmen red oranı dikkate alınarak 2.411,65-TL TL lik kısmının davalıdan, 708,35 TL lik kısmının da davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
9-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
İlişkin olarak davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/12/2024