T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/268 Esas
KARAR NO: 2024/740
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 06/04/2024
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----------Ş.'nin 18 Haziran 1996 yılında --------- Ailesinin iki büyük oğlu abi ---------- ve kardeş -------- tarafından kurulmuş olup şirket merkezi ''--------- Mah. --------- Cad. No:------- ---------” adresinde olduğunu, bir abi-kardeş -aile- şirketi olarak kurulan davalı şirket her iki efradın da şirket yönetiminde yer alacağı şekilde yapılandırılmış olup, bu husus sicil kayıtları ve genel kurul karar defterleri ile sabit olduğunu, 1989 yılında kurulan ilk ----------Ş. ile resmi ortaklığa başlayan abi-kardeş ortaklar, başkaca şirketler de kurarak ---------- Şirketleri ortaya çıkmış olup bu şirketler ---------Ş.,---------Ş, ---------Ş., ----------Ş., Davalı şirket ----------Ş., ---------Ş. olduğunu, müvekkil davalı şirketin doğrudan %15,81 ve dolaylı %39,37 pay sahibi olduğunu, davalı şirketin mevcut yönetim kurulu ---------- ve kızlarından oluşmakta olduğunu, ---------- şirketin yönetim kurulu başkanı, kızı ---------- ise yönetim kurulu başkan yardımcısı olduğunu, şirketin diğer yönetim kurulu üyeleri ise yine ---------- kızları ---------- ve --------- olduğunu, davacı --------, 2019 yılına kadar davalı şirketin yönetim kurulu başkan yardımcılığı görevini üstlenmiş olup 1989 yılında başladığı görevine davalı şirketin 2018 yılına ilişkin 23.05.2019 tarihli genel kurul toplantısında davacının iradesi hilafında son verilmiş olduğunu, bu süreçle ortaklar arasındaki uyuşmazlık yargıya intikal etmiş, sayısız yargılama yapılmış olduğunu, ortaklar ve şirket arasında hukuk ve ceza davaları ikame edildiğini, şirket'in 2024 hesap dönemine ilişkin 27 Mart 2024 tarihli genel kurul toplantısı davetiyeleri müvekkile iadeli taahhütlü posta ile gönderildiğini, müvekkili 08.03.2024'te şirket merkezinde hazır bulundurulan faaliyet raporu, finansal tablolar (bilanço ve gelir tablosu) ile kar dağıtım teklif metnini teslim aldığını, müvekkili, kendilerine verilen evraklar üzerinden incelemelerini yaparak 19.03.2024'te ---------Noterliğinin ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle icra edilecek olağan genel kurul toplantılarına ilişkin beyan ve taleplerini sunduklarını ve ayrıca gerek genel kurul öncesi gerekse genel kurul esnasında TTK'nın 437. maddesine istinaden bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmış olduklarını, davalı Şirketin 27.03.2024 tarihinde icra edilen genel kurul toplantısında, "Faaliyet Raporunun Okunması ve Müzakeresi"ne ilişkin gündem maddesinde, müvekkil adına temsilen katılım gösterilen şahsen sözlerimize başlamadan, yukarıda kısaca izah ettikleri ihtilaflar nedeniyle şirketler yönetim kurulu ve müvekkil pay sahibi arasındaki bağların tamamen koptuğunu, bu netice ile faaliyet raporunun yönetim kurulu ve müvekkil pay sahibi arasındaki yegane iletişim aracı olduğu vurgulanmak suretiyle bilgi alma ve inceleme haklarını kullanıldığı tüm hususlara ihtimamla karşılık verilmesini talep ettiklerini, buna rağmen müvekkilinin TTK 437. maddesi kapsamında pay sahiplerine tanınan en temel hak olan bilgi alma ve inceleme hakkı kendilerine kullandırılmadığından işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, yukarıda ayrıntılarıyla arz ve izah edilen nedenler ile mahkemece re'sen değerlendirilecek hususlar doğrultusunda, her türlü dava ve talep hakları saklı kalması kaydıyla; haklı davalarının kabulü ile, huzurdaki davadaki taleplerinin mahiyeti itibari ile duruşma açılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesini, davalı şirketin taraf olduğu uyuşmazlıkların saptanarak istenen bilgi ve belgenin müvekkiline sunulması taleplerinin sayın mahkeme vasıtası ile sağlanmasına karar verilmesini, müvekkilinin pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını kullandığı hususlara ilişkin olarak hakkın yerine getirilerek istenilen bilgi ve belgelerin taraflarına verilmesine, yargılama giderleri ve her türlü masraf ve ücreti vekaletin ileride yönetim kurulu üyelerine rücu edilmek üzere karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu davanın reddinin gerektiğini, 2022 yılına yönelik ihtiyari bağımsız denetim raporu, bilgi alma hakkı dahilinde talep edilebilecek belgelerde bulunması gereken kriterini yitirmiş olduğunu, 2022 yılına ilişkin ihtiyari bağımsız denetim raporu, azınlık pay sahipleri tarafından olağan genel kurul toplantısı esnasına kadar talep edilmemiş olduğunu, ilk olarak genel kurulda talep edilmiş olduğunu, toplantı mahallinde yasal olarak hazır bulundurulması zorunlu olmayan ilgili raporun, yasal bir zorunluluk olmamakla birlikte daha sonra kendileri ile paylaşılabileceği azınlık pay sahiplerine bildirildiğini, bu sebeple bilgi alma ve inceleme hakkının engellendiğine ilişkin iddialar gerçeği yansıtmadığını, 2022 yılına ilişkin ihtiyari bağımsız denetim raporu, azınlık pay sahipleri tarafından olağan genel kurul toplantısı esnasına kadar talep edilmemiş olduğunu; ilk olarak genel kurulda talep edildiğini, toplantı mahallinde yasal olarak hazır bulundurulması zorunlu olmayan ilgili raporun, yasal bir zorunluluk olmamakla birlikte daha sonra kendileri ile paylaşılabileceği azınlık pay sahiplerine bildirildiğini, bu sebeple bilgi alma ve inceleme hakkının engellendiğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, etik ilkeler ve uyum politikaları adı altında talep edilen bilgiler TTK'nın 437. maddesi kapsamındaki bilgi ve belgelerden olmadığı gibi işbu dava kapsamında talep edilmesinde herhangi bir hukuki yarar da bulunmadığını, davacıların, müvekkili şirket ve grup şirketleri ile rekabet eder bir hale girerek “----------ş.” isimli bir şirket kurmuş ve müvekkil şirket ile grup şirketlerini meşgul etmek adına hukuki dayanaktan yoksun işbu dava ve diğer davaları ikame etmiş olduklarını, talep edilen tüm bilgi ve belgeler davacılar ile paylaşılmışsa da, hem davacılar hem de davacılar vekilinin müvekkili ve grup şirketleri ile birebir aynı iş ile iştigal ettiklerini, neredeyse aynı unvana sahip şirket aracılığıyla müvekkili şirket ve bağlı olduğu tüm iştirakleri ile rekabet eder vaziyette bulunduğundan, müvekkili şirketin menfaatinin ön planda tutularak bir kısım ticari sır niteliğindeki bilgi ve belgelerin paylaşımından kaçınılması da, basiretli bir tacirin göstermesi gereken özenin bir gereği olduğunu, bunun aksine, sanki hiçbir bilgi ve belge paylaşılmamış izlenimi yaratılarak, dava aracılığıyla paylaşılmamış bir bilgi talep ediliyormuşçasına talepte bulunulması ve işbu davanın ikame edilmesi, hukuken ve fiilen kabul edilebilir olmaktan uzak olduğunu, davacılar tarafından Genel Kurul toplantısından çok kısa bir süre önce keşide edilen ---------- Noterliği'nin 19.03.2024 tarih ve ----------- yevmiye numaralı ihtamamedeki ayrıntılı ve oldukça teknik sorulara genel kurul sırasında bilgi verilecek şekilde hazırlık yapılmış olması, toplantı sırasında tüm pay sahiplerinin gerek veriye ve gerekse de yasaya dayalı açıklamalarla bilgilendirilmiş olması, Yönetim Kurulu'nun, tüm pay sahiplerinin ilgi alma hakkını en etkin şekilde kullanabilmelerini sağlamak amacıyla üzerine düşen görevi layıkıyla yaptığını göstermekte olduğunu, son olarak, davacıların iddiasının aksine, müvekkili şirketin grup şirketlerinden olan ----------Ş. aleyhine şirketin feshi talepli açılan ---------- Esas sayılı dava dosyasında, şirket aleyhine olan bir bilirkişi raporu olmadığını, davacı tarafın Sayın Mahkemeyi yanıltmak ve yönlendirmek amacı ile dava dilekçelerinde birçok beyana yer verdiğini, haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekillik ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; TTK. nun 437. maddesi uyarınca pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmaya ilişkindir. T.T.K.'nun 437/5 maddesinde; '' Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.'' şeklinde düzenlenmiştir.Davacının bilgi edinme hakkın için -------- Noterliğinin --------- yevmiye numaralı 19/03/2024 tarihli ihtarnamesini davalı şirket yönetimine gönderdiği, 27/03/2024 tarihinde icra edilen genel kurul toplantısında davalı şirketin TTK 437 maddesi kapsamında pay sahiplerine tanınan en temel hak olan bilgi alma ve inceleme hakkının davacı tarafa kullandırılmadığı gerekçe gösterilerek iş bu davanın yasal 10 günlük süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacının davalı şirket ortağı olduğu, inceleme talep ettiği bazı hususlarda şirket ortağı olarak bilgi sahibi olmasında menfaati bulunduğu, yasal şartların mevcut olduğu anlaşılmakla talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Her ne kadar mahkememizce istinaf kanun yolu açık tutularak karar verilmiş ise de TTK'nin 437/5 maddesinin son cümlesinde bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına ilişkin mahkemece verilen kararların kesin olduğunun belirtildiği anlaşıldığından maddi hata niteliğinde bu hatanın düzeltilerek kesin olmak üzere karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a)Davalı ----------- Şirketi'nin davalı olarak taraf olduğu davaların mahkeme esas numaralarının bilgi alma hakkı kapsamında mail yolu ile yada davacının, davalı şirketin mali müşaviri eşliğinde davacılara verilmesi şeklinde bilgi alma hakkının Türk Ticaret Kanunu'nun 437 (5) MADDESİ GEREĞİNCE KULLANDIRILMASINA,
B) Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan 86,00-TLyargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı lehine AAÜT. uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kesin olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2024