T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/179
KARAR NO : 2026/451
DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ : 23/03/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı firmanın, müvekkiline hediye tatil kazanmış olduğu belirtilerek bir kupon verdiklerini ve sonrasında ----- bulunan --- isimli otele müvekkilini davet ettiklerini, burada baskı altında kalarak istemediği bir sözleşmeyi psikolojik baskı ile imzaladığını, müvekkiline gerekli muayene ve denetim imkanı tanınmaksızın ve iradesi fesada uğratılmak suretiyle sözleşmeler imzalatıldığını, müvekkilinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davalı şirketin yerine getirmediğini, müvekkilini oyaladığını ve yeni sözleşmeler imzalatarak borçlandırmaya devam ettiğini, bu nedenle sözleşmelerin iptali ve müvekkilinin daha fazla mağduriyet yaşamasının engellenmesi amacıyla -----Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını ancak müvekkilinin mağduriyetinin karşılanmadığını bu sebeple bu davayı açtığını, müvekkilinin almış olduğu yerin dahi fiili kullanım yapılamayacak bir yer olduğunu, dolandırıldığını tatil yapmak için tesisten talepte bulunduğunda ise karşılık alamadığını, davalı sözleşme kapsamında yerine getirmesi gereken edimleri ifa etmediğini teslim borcuna aykırı davrandığını, müvekkilinin manevi olarak derin bir ıstırap ve elem yaşadığını, manevi olarak yıprandığını bu nedenle fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davalarının kabulü ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın (hesap bilirkişisince tanzim edilecek rapordan sonra denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenecek fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla) sözleşme tarihinden---- asliye hukuk mahkemesinin ------ esas sayılı dosyamızın dava açılış tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, müvekkilin yaşamış olduğu manevi sıkıntılar nedeniyle 3.000,00 TL manevi tazminatın, sözleşme tarihinden--- Asliye Hukuk Mahkemesinin ---- Esas Esas sayılı dosyamızın dava açılış tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesini, Her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafta yüklenmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ----vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olmadığını, bu nedenle usulden reddini, dava konusu uyuşmazlık dava tarihi itibariyle tüketici Hakem Heyeti sınırıın altında kaldığından davanın usulden reddini, tapu devri ile geçerli halen gelen sözleşme kapsamında sebepsiz zenginleşme söz konusu olmadığından denkleştirici adalet ilkesi uygulama alanı bulamayacağını, bu sebeple huzurdaki davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını, müvekkillerinin haksız fiil sorumluluğuna gidilmesi hukuken mümkün olmadığını, tazminat koşulları oluşmadığını, davacının manevi tazminat talebi de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bu talebin reddini talep ettiğini bu nedenle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı müflis şirket ------vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yargılamanın İİK madde 194 gereği durdurulmasına, netice itibari ile davanın reddine, karar aşamasında davanın niteliğinin kayıt kabul davası olarak değerlendirilmesini talep eder, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. Davanın yasal dayanağı İİK'nun 235 maddesidir.İşbu davanın --- Mahkemesi'nin ---- esas sayılı dosyası ile açıldığı, müflis yönünden tefrik edildiği, tefrik edildikten sonra ---- esas sayılı kararı ile davanın kayıt kabul davası olması nedeniyle görev sebebiyle davanın usulden reddine karar verildiği, görevsizlik kararı üzerinde dosyanın --- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek --- esasına kaydedildiği, ----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin --- esas ----- karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmesi üzerinde dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.----Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- karar sayılı kararı ile müflis şirketin 25.09.2024 iflasına karar verilmiştir.
İşbu dosya, ---Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin ------karar sayılı kararından kaynaklı olarak munzam zarar ve manevi tazminat taleplidir.
MUNZAM ZARAR TALEBİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME;
6098 sayılı TBK'nın 122/1. maddesinde, "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesine yer verilmiştir.
Munzam Zararın İspatında Yargıtay'ın Tarihsel Yaklaşımı Değerlendirildiğinde;
Munzam zarar, borçlunun temerrüdü ile oluşmaya başlayan asıl borcun ifasına kadar zaman içinde artarak devam eden, asıl borçtan tamamen bağımsız yeni bir borç olup bu hukuki niteliği ve karakteri itibariyla, asıl alacak ve faizleri yönünden icra takibinde bulunulması veya dava açılmasıyla sona ermeyeceği gibi, icra takibi veya dava açılması sırasında asıl alacak ve temerrüt faizi yanında talep edilmemiş olması halinde dahi takip veya davanın konusuna dahil bir borç olarak kabul edilemez. Bu nedenle asıl alacağın faizi ile birlikte tahsiline yönelik icra takibinde veya davada munzam zarar hakkının saklı tutulduğunu gösteren bir ihtirazî kayıt dermeyanına da gerek bulunmamaktadır. Ayrı bir dava ile on yıllık zamanaşımı süresi içerisinde her zaman istenmesi mümkündür.Munzam zararın ispatın somut olarak ispatının gerekip gerekmediği hususu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Özel Dairelerinin birbirinden farklı uygulamaları ile süregelmiştir. Yargıtay uygulamalarındaki bu iki farklı görüş, munzam zararı ispatının sıkı ispat kurallarına bağlanıp bağlanmaması; maruf ve meşhur olayların “karine” olarak kabul edilip, edilemeyeceği ve maddi zararın belirlenmesi yöntemlerinde yoğunlaşmaktadır.
Yargıtay'ın eskiden beri ağırlıklı olarak uyguladığı birinci görüşe göre; munzam zarar talep eden-davacı, temerrüde uğrayan alacağın varlığını, bu alacağın ödenmemesi sebebiyle temerrüt faizini aşan zararı bulunduğunu somut olarak ve yasal delilerle ispatlamak zorundadır. Olumsuz ekonomik veriler (yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki artış, piyasa yüksek faiz oranları) davacı-alacaklıyı ispat yükünden kurtarmaz. Geç tahsil edilen alacağın, iştigal konusu ticarette kullanılmasının tabiî olduğu varsayımı yeterli kabul edilip hüküm kurulamaz. Alacaklının, munzam zararını yasal delillerle kanıtlaması halinde borçlu; ya alacaklının bir zarara uğramadığını ya da borç zamanında ifa edilmiş olsaydı bile, alacaklının değeri düşmeyecek bir yatırım yapmayacağını ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.İkinci görüşe göre; munzam zarar alacaklısı, öncelikle temerrüde uğrayan asıl alacağın varlığını, bu alacağın geç veya hiç ifa edilmemesinden dolayı temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar miktarını; zarar ile borçlu temerrüdü arasındaki uygun illiyet bağını kanıtlamalıdır. Munzam zarar alacaklısı, normal durumlar ve fiili karineler ile maruf ve meşhur olaylara dayanıyorsa bunun ispatı istenmemeli, munzam zarar davalarında davacı-alacaklının ispat yükümlülüğü çok sıkı kurallara bağlanmamalı, enflasyonist ortamda, bireyin parasının değerini sabit tutmak ve kazanç sağlamak için bir çaba ve girişimlerde bulunması; örneğin, en azından vadeli mevduat veya kurları devamlı yükselen döviz yatırımlarında değerlendirilmesi, olayların normal akışına, hayat tecrübelerine uygun düşen bir karine olarak kabul edilmelidir. Bu karinenin aksini, kusursuzluğunu ve sorumsuzluğunu ispatlamak borçlunun yükümlülüğündedir.Yargıtay Daireleri arasında bu yolda oluşan içtihat aykırılığının giderilmesi istemi, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nca reddedilmiştir.Başından beri birinci görüşü uygulayan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, daha sonra ikinci görüşü benimsemiş, 2021 ve 2022 yıllarında verdiği kararlar incelendiğinde ise somut ispat kuralına geri döndüğü görülmüştür.Ekonomik Olumsuzluklar Karine Yönünden Değerlendirildiğinde;Gerek 818 sayılı mülga BK'nın 105.maddesinde ve gerekse 6098 sayılı TBK'nın 122/1. Maddesinde "FAİZ"den değil, "ZARAR"dan bahsedilmektedir. "Günümüz ekonomik koşullarıyla geçmişdeki ekonomik veriler değerlendirildiğinde; ekonomi düzeni içinde yer alan yatırım araçlarının hiçbir zaman istikrarlı gelir getirmediği ve dolayısıyla munzam zararın ispatında “karine” oluşturmadıkları sonucuna varılmaktadır. Örneğin, belli bir zamanda getirisi olan döviz, başka bir zamanda zarar oluşturmaktadır. Borsalardaki yatırımlarda kâr sağlayabildiği gibi, zarara da sebebiyet vermektedir. Enflasyon oranı düştükçe, banka mevzuat faizi de düşmektedir. O halde, ikinci görüşü benimseyen Yargıtay kararları ve hukuksal öğretideki görüşler, “karine” yönünden hukuksal dayanaktan yoksun kalmaktadır." (Yargıtay -----.sayılı kararı) Yakın bir tarihte yüksek döviz kurlarının bir gecede neredeyse yarı yarıya kadar düştüğü dikkate alındığında, dövize yatırımın her zaman gelir getirmeyeceği, bu nedenle olumsuz ekonomik verilerin karine sayılamayacağı görülmektedir.Somut Olay ve Güncel Yargıtay Kararları Değerlendirildiğinde;
Dava dilekçesinde davacının faizle karşılanmadığı ileri sürülen zararına ilişkin somut bir vakıa ve somut bir vakıaya ilişkin delil bildirilmemiştir. Davacı vekili munzam zarar talebini enflasyon döviz artışı gibi olumsuz ekonomik verilere dayandırmış, alacak hesabının da bu verilen üzerinden hesaplanmasını talep etmiştir.Yargıtay -----Hukuk Dairesi ---- kararında; "Yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu davacıyı ispat yükünden kurtarmaz. Davacı para alacağını zamanında alması halinde ne şekilde kullanacağını, uğradığı zararın kendisine ödenen temerrüt faizinden fazla olduğunu ispat etmek zorundadır." şeklindeki kararı ile somut ispatı aramıştır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ------sayılı kararında;
"Uğranılan zarar, yetkili merciin belirlediğinden fazla ve bu nedenle 105. maddeye dayanılarak munzam zarar istenecek ise, artık o merciin, zararın oranını belirlemek için kullandığı/dikkate aldığı/değerlendirdiği ölçülere ve bunların “maruf ve meşhur” oldukları olgusuna değil, davaya özgü somut vakıalara dayanılması gerekir. Bunlar da, elverişli ve geçerli delillerle kanıtlanmalıdır."Yargıtay Hukuk Genel Kurulu-----.sayılı kararında;
"Davacı tarafından ileri sürülen, ülkemizdeki belirli dönemlerde mevcut olan ekonomik olumsuzluklardan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı aşkın (munzam) zarar talebi, zarar olgusunun delili olarak kabul edilemez. Zira ülkemizdeki belirli dönemlerde var olan ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, tek başına davacının temerrüt faizi dışında bir zararının varlığının ispatı değildir. Dolayısıyla ekonomik şartlar sebebiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanma, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma gibi olumsuzluklar, bir karine olarak kabul edilip davacıyı, kendi somut durumuna özgü vakıalarla oluştuğu iddia olunan zararı ispat yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi davacıya bu yönde herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz. Hâl böyle olunca, TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın (munzam) zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir." Dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacılarının salt olumsuz ekonomik verilere dayanarak munzam zarar talebinde bulunduğu, somut olarak zarara uğradığına dair vakıa ve delil ibraz etmediği, Yargıtay'ın son dönemdeki kararlarına göre, munzam zararın somut olarak ispatının gerektiği, olumsuz ekonomik verilere üzerinden varsayıma dayalı hesap yapılamayacağı anlaşılmakla munzam zarar talebi yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.
MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME;
TBK'nin 56/1 maddesinde "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmü yer almaktadır.Yine TBK'nin 58/1 maddesinde "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." hükmü yer almaktadır.
Somut olayda TBK'nin 56/1 maddesi gereğince bedensel zararı ve kişilik hakkının zedelenmesi durumu bulunmadığından ortada manevi tazminatı gerektirecek bir zarar söz konusu değildir. Bu nedenle şartları bulunmayan manevi tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Munzam zarar talebi yönünden açılan davanın reddine,
2-Manevi tazminat talebi yönünden açılan davanın reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 116,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Maddi Tazminat Yönünden;
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Manevi Tazminat Yönünden;
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 4.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-İşbu davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı anlaşıldığından arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----- Arabuluculuk Bürosu'nun dosyasında takdir edilen 2.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Full & Egal Universal Law Academy